Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Şimdi birlikte bu etkinliği adım adım, keyifli bir şekilde çözeceğiz. Gönderdiğin görseldeki boşluk doldurma sorularını inceledim. Haydi başlayalım ve canlıların gizemli dünyasına bir yolculuk yapalım!
Soru 1: Canlıların canlılık olaylarının gerçekleştiği en küçük yapı birimine ……………………. denir.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede bize canlıları oluşturan en temel, en küçük parçanın ne olduğu soruluyor. Tıpkı bir binayı oluşturan tuğlalar gibi, biz canlıları da oluşturan minicik yapı taşları vardır.
Adım 2: Kutucuklardaki kelimelere baktığımızda bu tanıma uyan kelimenin hücre olduğunu görüyoruz. Hücre, canlılığın temel birimidir.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: hücre
Soru 2: Hücreler çok küçük yapılı oldukları için ……………………. ile incelenir.
Çözüm:
Adım 1: Cümlede, hücrelerin gözle görülemeyecek kadar küçük olduğu ve onları görebilmek için özel bir alete ihtiyaç duyduğumuz anlatılıyor.
Adım 2: Bu minicik yapıları görmemizi sağlayan, onları binlerce kat büyütebilen aletin adı mikroskop‘tur. Kutucuklarda bu kelimeyi bulalım. Evet, işte orada!
Boşluğa gelmesi gereken kelime: mikroskop
Soru 3: Hücre zarı ile çekirdek arasını dolduran sıvı ……………………. olarak adlandırılır.
Çözüm:
Adım 1: Hücreyi bir şeftaliye benzetelim. En dıştaki ince kabuk hücre zarı, ortadaki sert çekirdek ise hücrenin çekirdeği olsun. İşte bu ikisinin arasını dolduran o lezzetli, sulu kısım neye karşılık gelir?
Adım 2: Hücrede bu yarı akışkan, yumurta akı kıvamındaki sıvıya sitoplazma denir. Organeller bu sıvının içinde yüzer. Kutucuklarda “sitoplazma” kelimesini görüyoruz.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: sitoplazma
Soru 4: Hücrede protein üretmek ……………………. yapısının görevidir.
Çözüm:
Adım 1: Vücudumuzun büyümesi, onarılması için proteine ihtiyacı vardır. Hücrelerimiz de kendi proteinlerini üretir. Bu işi yapan özel bir organel vardır.
Adım 2: Hücrenin “protein fabrikası” olarak bilinen bu minik organelin adı ribozom‘dur. Kutucuklardaki kelimeler arasında ribozom da yer alıyor.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: ribozom
Soru 5: Bitki hücrelerinde besin ve oksijen üretilmesini ……………………. organeli sağlar.
Çözüm:
Adım 1: Bu soruda bitkilere özel bir durumdan bahsediliyor. Bitkiler, hayvanlar gibi dışarıdan beslenmez, kendi besinlerini kendileri üretirler. Bu işlemi güneş ışığı kullanarak yaparlar.
Adım 2: Bitkilere yeşil rengini veren ve aynı zamanda besin üretmelerini sağlayan bu harika organelin adı kloroplast‘tır. Kutucuklarda bu kelimeyi bulduk.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: kloroplast
Soru 6: Hücre içi sindirimi ……………………. organeli sağlar.
Çözüm:
Adım 1: Hücrenin de bir “midesi” olduğunu düşünebilir misin? Hücre içindeki yaşlanmış, işe yaramayan yapıları ve büyük besin parçacıklarını parçalayan bir organel vardır.
Adım 2: Bu sindirim ve parçalama işini yapan organel lizozom‘dur. Tıpkı bir geri dönüşüm merkezi gibi çalışır. Kutucuklarda “lizozom” kelimesi mevcut.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: lizozom
Soru 7: Belirli görevleri üstlenen organların bir araya gelmesiyle……………………. oluşur.
Çözüm:
Adım 1: Canlıların yapısında bir organizasyon vardır: Hücreler birleşir dokuları, dokular birleşir organları oluşturur. Peki, organlar bir araya gelince neyi oluşturur? Mesela mide, bağırsak gibi organlar birleşerek sindirim işini yapar.
Adım 2: Belirli bir görev için birlikte çalışan organlar topluluğuna sistem denir. Kutucuklarda çoğul hali olan “sistemler” kelimesi var.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: sistemler
Soru 8: İki kemiğin birbirine bağlandığı bölgeye ……………………. denir.
Çözüm:
Adım 1: Kollarımızı, bacaklarımızı bükebilmemizi sağlayan şey nedir? Kemiklerimiz tek parça olsaydı hareket edemezdik. Kemiklerin birleştiği, hareket etmemizi sağlayan özel bölgeler vardır.
Adım 2: Kemiklerin birleşme noktalarına eklem adı verilir. Dirseğimiz, dizimiz birer eklem örneğidir. Kelimelerimiz arasında “eklem” de bulunuyor.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: eklem
Soru 9: İskelet; eklem, ……………………. ve kıkırdaktan oluşur.
Çözüm:
Adım 1: İskelet sistemimizi oluşturan temel yapıları düşünüyoruz. Eklemler ve kıkırdak dışında, iskeletin en ana, en sert parçası nedir?
Adım 2: Tabii ki kemik! İskeletimiz temel olarak kemiklerden, bu kemikleri birleştiren eklemlerden ve kemiklerin uçlarında bulunan kıkırdak dokudan oluşur.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: kemik
Soru 10: Mide ve ince bağırsak gibi iç organların yapısında ……………………. kas vardır.
Çözüm:
Adım 1: Vücudumuzda farklı kas çeşitleri vardır. Kollarımızdaki gibi isteğimizle hareket ettirdiğimiz kaslar ve midemiz gibi isteğimiz dışında çalışan kaslar… Mide ve bağırsaklar bizim kontrolümüz olmadan, kendi kendilerine çalışırlar.
Adım 2: İsteğimiz dışında çalışan bu kaslara düz kas denir. Kutucuklarda “düz” kelimesi var ve boşluğa tam uyuyor.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: düz
Soru 11: Soluk borusunun yapısında ……………………. bulunur.
Çözüm:
Adım 1: Soluk borumuzun sürekli açık kalması gerekir, yoksa nefes alamayız. Bu borunun hem esnek hem de sağlam olmasını sağlayan, kemik kadar sert olmayan bir doku vardır. Bu doku burnumuzun ucunda ve kulak kepçemizde de bulunur.
Adım 2: Bu esnek ve dayanıklı yapı kıkırdak‘tır. Soluk borumuz üst üste dizilmiş kıkırdak halkalardan oluşur.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: kıkırdak
Soru 12: Kürek kemiği ……………………. kemikler sınıfında yer alır.
Çözüm:
Adım 1: Kemikleri şekillerine göre sınıflandırırız: uzun, kısa ve yassı kemikler. Kürek kemiğinin şeklini düşünelim. Sırtımızdaki bu kemik geniş ve ince bir yapıya sahiptir.
Adım 2: Geniş, ince ve levha şeklindeki kemiklere yassı kemik denir. Kafatası kemikleri de yassı kemiklere örnektir. Kutucuklarımızda “yassı” kelimesi var.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: yassı
Soru 13: Dengeli beslenme, destek ve hareket sisteminin sağlığını ……………………. etkiler.
Çözüm:
Adım 1: Sağlıklı ve dengeli yiyecekler yemek kemiklerimiz ve kaslarımız için iyi midir, kötü müdür? Süt içmek kemiklerimizi güçlendirir, proteinli besinler kaslarımızı geliştirir.
Adım 2: Dolayısıyla, dengeli beslenmenin destek ve hareket sistemimize etkisi iyidir, yani olumlu‘dur.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: olumlu
Soru 14: İskeletin etrafını saran kaslar ……………………. kaslardır.
Çözüm:
Adım 1: Kemiklerimize bağlı olan ve bizim isteğimizle hareket eden kaslarımızı düşünüyoruz. Koşmamızı, yürümemizi, yazı yazmamızı sağlayan kaslar…
Adım 2: Bu kaslar mikroskop altında incelendiğinde çizgili bir görünüme sahiptir. Bu yüzden onlara çizgili kaslar denir. İskelet kasları da denir.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: çizgili
Soru 15: Kalbin yapısında kas çeşitlerinden ……………………. kası bulunur.
Çözüm:
Adım 1: Kalbimiz de bir kastan oluşur ama çok özel bir kastır. İsteğimiz dışında çalışır (düz kas gibi) ama yapısı çizgili kaslara benzer ve çok güçlüdür. Hiç yorulmadan ömür boyu çalışır.
Adım 2: Sadece kalpte bulunan bu özel kasa kalp kası denir. Kelime kutucuklarında “kalp” kelimesi bu boşluğu tamamlamak için bizi bekliyor.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: kalp
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Gördüğün gibi, her bir cümlenin içinde bir ipucu saklı. Bu ipuçlarını takip ederek doğru kelimeyi bulmak bir bulmaca çözmek gibi! Harika iş çıkardın