5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 74

Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu “Pekiştirme İstasyonu” etkinliğini adım adım çözeceğiz. Bu etkinlik, çok önemli iki kavram olan kütle ve ağırlık arasındaki farkı anlamamıza yardımcı olacak. Hazırsanız, haydi başlayalım!

Öncelikle unutmamamız gereken iki sihirli kural var:

• Kütle: Bir cismin sahip olduğu madde miktarıdır. Nereye giderseniz gidin, ister Dünya’da, ister Ay’da, ister uzayın derinliklerinde olun, kütleniz asla değişmez. Birimi kilogramdır (kg).
• Ağırlık: Kütleye etki eden yer çekimi kuvvetidir. Bu yüzden bulunduğunuz gezegene veya gök cismine göre değişir. Birimi Newton’dur (N). Dünya’nın çekim kuvveti, Ay’ın çekim kuvvetinden yaklaşık 6 kat daha fazladır. Ayrıca Dünya’da 1 kg’lık bir kütleye yaklaşık 10 N’luk bir çekim kuvveti etki eder.

Şimdi bu bilgileri kullanarak tablomuzu dolduralım.

Soru: Aşağıdaki tabloda beş farklı maddenin Dünya’daki kütle değerleri verilmiştir. Bu maddelerin tablodaki diğer kütle ve ağırlık değerlerini belirleyelim ve belirlediğimiz değerleri ilgili alanlara örnekteki gibi yazalım.

1. Satır (15 kg için)

Verilen Değer: Dünya’daki Kütle = 15 kg

Adım 1: Dünya’daki Ağırlığı Bulalım
Dünya’da 1 kg’lık kütleye yaklaşık 10 N’luk bir kuvvet etki ettiğini biliyoruz. O zaman 15 kg’lık cismin Dünya’daki ağırlığını bulmak için kütlesini 10 ile çarpmamız yeterli.
15 kg x 10 = 150 N
Sonuç: Dünya’daki Ağırlık = 150 N

Adım 2: Ay’daki Kütleyi Bulalım
En önemli kuralımızı hatırlayalım: Kütle asla değişmez! Bu yüzden cismin Dünya’daki kütlesi ne ise Ay’daki kütlesi de odur.
Sonuç: Ay’daki Kütle = 15 kg

Adım 3: Ay’daki Ağırlığı Bulalım
Ay’ın çekim kuvveti, Dünya’nınkinin yaklaşık 6’da 1’i kadardır. Bu nedenle, cismin Dünya’daki ağırlığını 6’ya bölerek Ay’daki ağırlığını bulabiliriz.
150 N / 6 = 25 N
Sonuç: Ay’daki Ağırlık = 25 N

2. Satır (36 kg için)

Verilen Değer: Dünya’daki Kütle = 36 kg

Adım 1: Dünya’daki Ağırlığı Bulalım
Yine aynı şekilde, cismin kütlesini 10 ile çarpıyoruz.
36 kg x 10 = 360 N
Sonuç: Dünya’daki Ağırlık = 360 N

Adım 2: Ay’daki Kütleyi Bulalım
Kütle değişmez kuralımız yine devrede! Cismin Ay’daki kütlesi de Dünya’daki ile aynıdır.
Sonuç: Ay’daki Kütle = 36 kg

Adım 3: Ay’daki Ağırlığı Bulalım
Dünya’daki ağırlığı 6’ya bölerek Ay’daki ağırlığı hesaplayalım.
360 N / 6 = 60 N
Sonuç: Ay’daki Ağırlık = 60 N

3. Satır (60 kg için)

Verilen Değer: Dünya’daki Kütle = 60 kg

Adım 1: Dünya’daki Ağırlığı Bulalım
Bu değer zaten yukarıdaki örnekte de verilmişti. Haydi biz de hesaplayalım! Kütleyi 10 ile çarpıyoruz.
60 kg x 10 = 600 N
Sonuç: Dünya’daki Ağırlık = 600 N

Adım 2: Ay’daki Kütleyi Bulalım
Tabii ki kütlemiz yine aynı kalıyor.
Sonuç: Ay’daki Kütle = 60 kg

Adım 3: Ay’daki Ağırlığı Bulalım
Dünya’daki ağırlığı 6’ya bölüyoruz.
600 N / 6 = 100 N
Sonuç: Ay’daki Ağırlık = 100 N

4. Satır (90 kg için)

Verilen Değer: Dünya’daki Kütle = 90 kg

Adım 1: Dünya’daki Ağırlığı Bulalım
Son cismimizin Dünya’daki ağırlığını bulmak için kütlesini 10 ile çarpalım.
90 kg x 10 = 900 N
Sonuç: Dünya’daki Ağırlık = 900 N

Adım 2: Ay’daki Kütleyi Bulalım
Kütlemiz yine ve yine değişmiyor.
Sonuç: Ay’daki Kütle = 90 kg

Adım 3: Ay’daki Ağırlığı Bulalım
Dünya’daki ağırlığı son kez 6’ya bölüyoruz.
900 N / 6 = 150 N
Sonuç: Ay’daki Ağırlık = 150 N

Harika iş çıkardınız! Gördüğünüz gibi, kütle ve ağırlık arasındaki farkı ve nasıl hesaplandığını öğrendiğimizde bu tür sorular çok kolay hale geliyor. Unutmayın, kütle değişmez madde miktarıdır, ağırlık ise yer çekimine bağlı bir kuvvettir.