5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 36

Merhaba sevgili öğrencim!

Önündeki bu çalışma sayfası, Fen Bilimleri dersimizin en keyifli konularından biri olan “Ay’ın Evreleri” ile ilgili harika bir performans görevi. Bu bir sınav değil, tam tersine senin bir ay boyunca küçük bir gök bilimci gibi gözlem yapmanı sağlayacak bir etkinlik. Gel şimdi bu görevi nasıl yapacağını adım adım konuşalım ve Ay’ın o güzel döngüsünü birlikte anlayalım.

Görseldeki Görev: AY GÖZLEMİ

Performans görevi olarak Ay’ı gözlemleyip çizim yapmaya devam edelim. Çizimlerimizde Ay’ın aydınlık ve karanlık bölümlerini gösterelim.

Görevin Çözümü ve Açıklaması

Bu görevde senden istenen şey, yaklaşık bir ay (30 gün) boyunca her gece gökyüzüne bakıp Ay’ı gözlemlemen ve gördüğün şekli, o güne ait kutucuğun içindeki daireye çizmen. Unutma, Ay’ın kendisi ışık kaynağı değildir, sadece Güneş’ten aldığı ışığı yansıtır. Biz de Ay’ın Dünya etrafındaki dönüşü sırasında onun aydınlık yüzünün farklı kısımlarını görürüz. İşte bu farklı görünümlere Ay’ın Evreleri diyoruz. Şimdi bu görevi nasıl yapacağına bakalım.

Unutma: Bu bir “doğru cevap” etkinliği değil, bir “gözlem” etkinliğidir. Yani en doğru cevap, senin o gün gökyüzünde gördüğündür!

Adım Adım Görevi Nasıl Yapacaksın?

• Adım 1: Her akşam, hava karardıktan sonra gökyüzünde Ay’ı bulmaya çalış.
• Adım 2: Ay’ın ne kadarının aydınlık, ne kadarının karanlık olduğuna dikkat et. Gördüğün şekli, o günün numarasına ait dairenin içine çiz. Aydınlık kısmı boş bırak, karanlık kısmı ise kalemle hafifçe karala.
• Adım 3: Dairenin altındaki noktalı çizgiye o günün tarihini yazabilirsin. İstersen öğrendiğin evrenin adını da ekleyebilirsin (Örn: “Hilal”, “Dolunay”).
• Adım 4: Eğer bir akşam hava çok bulutluysa ve Ay’ı göremiyorsan, o günü boş bırakabilir veya kutucuğa “Gözlem yapılamadı” diye not alabilirsin. Bu çok normal!

Örnek Bir Ay Gözlem Döngüsü Nasıl Olurdu?

Sana yol göstermesi için, eğer gözleme Yeni Ay evresinden başlasaydık takvimin nasıl ilerlerdi, bir bakalım. Ay’ın bütün evrelerini tamamlaması yaklaşık 29.5 gün sürer, yani bu tablo neredeyse tam bir döngüyü kapsıyor.

1. Gün:

Gözleme başladığımız ilk gün Yeni Ay evresi olabilir. Bu evrede Ay, Dünya ile Güneş arasında kalır. Bu yüzden biz Ay’ın karanlık yüzünü görürüz ve gökyüzünde Ay’ı göremeyiz. Daireyi tamamen karanlık (karalanmış) olarak çizebilir veya boş bırakıp “Yeni Ay – Gözlemlenemedi” yazabilirsin.

4. Gün (Yaklaşık):

Artık gökyüzünde incecik, C harfinin tersi gibi bir aydınlık belirir. Bu evrenin adı Hilal‘dir. Dairenin sağ tarafına ince bir aydınlık şerit çizer, geri kalan büyük kısmı karalarsın.

7. Gün (Yaklaşık):

Ay’ın sağ tarafının tamamen aydınlandığı, D harfine benzediği evredir. Bu ana evreye İlk Dördün adını veriyoruz. Dairenin sağ yarısını aydınlık bırakır, sol yarısını karalarsın.

11. Gün (Yaklaşık):

Ay artık neredeyse tamamen aydınlanmıştır. Dolunay’a çok yaklaşmıştır. Bu ara evreye Şişkin Ay denir. Dairenin çok büyük bir kısmı aydınlıktır, sadece sol kenarında ince bir karanlık bölüm kalmıştır.

14. Gün (Yaklaşık):

Ve işte gökyüzündeki o muhteşem an! Dünya, Güneş ile Ay’ın arasına girer ve biz Ay’ın tamamen aydınlık olan yüzünü görürüz. Gökyüzünde yuvarlak bir top gibi parlar. Bu evre Dolunay‘dır. Dairenin tamamını aydınlık, yani bembeyaz bırakırsın.

21. Gün (Yaklaşık):

Dolunay’dan sonra Ay’ın aydınlık kısmı her geçen gün azalmaya başlar. Bu tarihlerde Ay’ın sol tarafının aydınlık, sağ tarafının karanlık olduğunu görürsün. Bu sefer ters D harfine benzer. Bu ana evre ise Son Dördün‘dür. Dairenin sol yarısını aydınlık bırakır, sağ yarısını karalarsın.

25. Gün (Yaklaşık):

Ay’ın aydınlık yüzü iyice küçülür ve bu sefer bildiğimiz C harfi şeklinde bir Hilal görünür. Dairenin sol tarafına ince bir aydınlık şerit çizer, geri kalanını karalarsın.

29. veya 30. Gün:

Ve döngü tamamlanır! Ay tekrar gökyüzünde görünmez hale gelir ve Yeni Ay evresine girer. Sonraki günlerde yine ince bir hilal ile her şey yeniden başlar.

Bu görevi tamamladığında, elinde Ay’ın bir aylık muhteşem dansını gösteren harika bir gözlem takvimi olacak. Bu sayede Ay’ın evrelerinin belirli bir sırayla gerçekleşen bir döngü olduğunu kendi gözlerinle keşfetmiş olacaksın. Şimdiden iyi eğlenceler ve keyifli gözlemler dilerim, sevgili öğrencim!