Harika bir etkinlik sayfası! Fen Bilimleri dersimizin en keyifli konularından biri olan “Kuvvet” ile ilgili bu soruları birlikte adım adım çözelim. Ben senin Fen Bilimleri öğretmenin olarak sana yardımcı olacağım.
Önce ETKİNLİK İSTASYONU‘na bir göz atalım.
Bu bölüm aslında bir beyin fırtınası etkinliği. Senden “Kuvvet” kelimesini duyduğunda aklına ilk gelenleri yazmanı veya çizmeni istiyor. Mesela benim aklıma hemen bir arabayı iten bir insan, bir topa vuran bir futbolcu ya da bir yayı çeken bir okçu geliyor. Kuvvet deyince aklımıza itme ve çekme gelmeli, değil mi?
Sonra da arkadaşlarının fikirlerini dinleyip kuvvetin özelliklerini, yani nelere sebep olabildiğini yazman istenmiş. Mesela kuvvet, duran bir cismi hareket ettirebilir, hareket eden bir cismi durdurabilir ya da şeklini değiştirebilir. Şimdi aşağıdaki sorularla bu etkileri daha iyi anlayacağız.
Şimdi de KÖPRÜ İSTASYONU‘ndaki sorulara geçelim.
Soru 1: Ayşe ve annesi yaptıkları uygulamalarla kuvvetin hangi etkilerini göstermek istemiştir?
Çözüm:
Haydi görselleri birlikte inceleyerek bu soruyu cevaplayalım.
Adım 1: İlk görsele bakalım (Görsel 2.1.1). Bu resimde Ayşe, duran bir futbol topuna vuruyor. Top, Ayşe’nin ayağıyla uyguladığı kuvvet sayesinde hareket etmeye başlıyor. Yani, duran bir cisim hareket ediyor. O zaman diyebiliriz ki kuvvet, duran cisimleri hareket ettirebilir.
Adım 2: Şimdi ikinci görsele bakalım (Görsel 2.1.2). Bu resimde Ayşe’nin annesi bir paket lastiğini iki ucundan parmaklarıyla çekerek geriyor. Lastik normalde yuvarlak ve daha küçükken, kuvvet uygulandığında uzuyor ve şekli değişiyor. O zaman buradan da şu sonuca varırız: kuvvet, cisimlerin şeklini değiştirebilir.
Sonuç:
Ayşe, kuvvetin cisimleri hareket ettirme etkisini, annesi ise kuvvetin cisimlerin şeklini değiştirme etkisini göstermek istemiştir.
Soru 2: Kuvvetin günlük hayattaki etkilerine farklı örnekler verelim.
Çözüm:
Elbette, kuvvet hayatımızın her anında var! Hadi kuvvetin etkilerini düşünerek günlük hayattan bazı örnekler bulalım.
- Duran bir cismi hareket ettirme:
- Duran salıncağı iterek sallamaya başlamak.
- Market arabasını iterek hareket ettirmek.
- Kapıyı iterek veya çekerek açmak.
- Hareket eden bir cismi durdurma:
- Bisikletin frenini sıkarak durmak.
- Kalecinin üzerine gelen topu tutması.
- Cismin yönünü değiştirme:
- Tenisçinin raketiyle gelen topa vurarak yönünü değiştirmesi.
- Direksiyonu çevirerek arabanın yönünü değiştirmek.
- Cismin şeklini değiştirme:
- Oyun hamuruna bastırarak şekil vermek.
- Boş bir pet şişeyi elle sıkıştırarak büzmek.
- Süngeri sıkmak.
- Cismi hızlandırma veya yavaşlatma:
- Sallanan bir arkadaşımızı tekrar iterek daha hızlı sallanmasını sağlamak (hızlandırma).
- Yokuş aşağı giden bisikletin frenini hafifçe sıkarak yavaşlamak (yavaşlatma).
Gördüğün gibi, kuvvetin etkilerini her yerde görebiliyoruz. Umarım açıklamalarım konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinme, sorabilirsin!