Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir etkinlik sayfasıyla karşı karşıyayız. Bu bir sınav sorusu değil, bir performans görevi. Yani senden ve arkadaşlarından, öğrendiğimiz bilgileri kullanarak kendi dinamometrenizi tasarlamanızı ve yapmanızı isteyen bir proje bu. Bu tür etkinlikler, bilimi sadece okuyarak değil, yaparak ve yaşayarak öğrenmemizi sağlar.
Görseldeki boşlukları doldurabilmen için sana örnek bir proje hazırladım. Bu adımları takip ederek kendi özgün dinamometreni yapabilirsin. Haydi başlayalım!
PERFORMANS İSTASYONU: Kendi Dinamometremizi Yapıyoruz
Bu etkinlikte senden mühendisler gibi düşünerek bir tasarım yapman isteniyor. Aşağıdaki boşlukları, sanki projemizi birlikte yapıyormuşuz gibi dolduralım. Unutma, bu sadece bir örnek! Sen ve arkadaşların çok daha farklı ve yaratıcı fikirler bulabilirsiniz.
Soru: Malzemeler
Öncelikle dinamometremizi yapmak için hangi malzemelere ihtiyacımız olduğunu belirlemeliyiz. Basit ve kolay bulunan malzemeler seçelim:
- 500 ml’lik pet şişe (veya karton rulo)
- Kalın bir paket lastiği
- Büyük bir ataş
- Cetvel
- İşaretleme yapmak için kalem
- Makas (Yetişkin yardımıyla kullanmak daha güvenli olabilir)
- Üzerine yapıştırmak için bir şerit kâğıt
- Ağırlığını bildiğimiz nesneler (Örneğin; 100 gramlık paketler veya eşit büyüklükte bilyeler)
Soru: Tasarımımızın Çizimi
Bu bölümde, yapacağımız dinamometrenin nasıl görüneceğini çizmemiz gerekiyor. Ben çizim yapamadığım için sana nasıl bir şey olacağını anlatayım. Sen bu anlattıklarıma göre kendi çizimini yapabilirsin.
Pet şişenin altı kesilmiş olacak. Şişenin kapak kısmına yakın bir yerden, karşılıklı iki delik açacağız. Bu deliklerden bir çubuk veya kalem geçirip lastiği bu çubuğa asacağız. Lastiğin alt ucuna ise ataşı kanca şeklinde açıp takacağız. Şişenin dışına, üzerine ölçüleri yazacağımız bir kâğıt şerit yapıştıracağız. Kancaya bir cisim astığımızda lastik uzayacak ve kancanın ucu kâğıt üzerindeki bir sayıyı gösterecek.
Soru: Yapım Aşamaları
Şimdi projemizi adım adım nasıl yapacağımızı yazalım. Bu adımlar, işimizi sırayla ve düzenli bir şekilde yapmamıza yardımcı olur.
Adım 1: Pet şişenin alt kısmını makasla dikkatlice kesip çıkarıyoruz. Artık elimizde bir ucu açık bir silindir var.
Adım 2: Şişenin kapalı olan üst kısmına yakın bir yerden, karşılıklı iki delik açıyoruz. Bu deliklerden bir kalemi geçiriyoruz.
Adım 3: Paket lastiğini bu kalemin üzerine geçirip sabitliyoruz. Lastik, şişenin içinde aşağı doğru sarkmalı.
Adım 4: Ataşımızı alıp bir ucunu açarak kanca şekline getiriyoruz. Bu kancayı, sarkan lastiğin alt ucuna takıyoruz.
Adım 5: Şişenin dış yüzeyine, kancanın hareket edeceği hizada, boş bir kâğıt şerit yapıştırıyoruz. Kancanın boşken durduğu yeri kalemle “0” olarak işaretliyoruz.
Adım 6: Ağırlığını bildiğimiz bir nesneyi (mesela 100 gramlık bir ağırlık) kancaya takıyoruz. Lastiğin ne kadar uzadığını görüp kancanın yeni geldiği yeri kâğıda “100 g” veya “1 N” olarak işaretliyoruz. Farklı ağırlıklarla bunu tekrarlayarak dinamometremizin ölçeğini tamamlıyoruz. İşte dinamometremiz hazır!
Soru: Değerlendirme Aşamaları-1 – Yaptığımız testler ve karşılaştırmalar sonucunda düzeltilmesi gerekenler:
Her mühendis, yaptığı tasarımı test eder ve daha iyi hale getirmeye çalışır. Biz de kendi dinamometremizi değerlendirelim ve neleri daha iyi yapabileceğimizi düşünelim.
- Kullandığımız paket lastiği, birkaç ölçümden sonra biraz gevşedi ve ilk esnekliğini kaybetti. Bu durum ölçümlerimizin hatalı olmasına neden olabilir. Belki daha kaliteli bir lastik veya ince bir yay kullanmak daha doğru sonuçlar verebilir.
- Ataş kancası, ağır bir cisim astığımızda biraz büküldü. Daha sağlam bir telden kanca yapmak daha güvenli olabilir.
- Kâğıt üzerine yaptığımız işaretlemelerin arası eşit olmayabilir. Daha hassas ölçümler için standart bir dinamometre ile karşılaştırarak ayarlama yapabiliriz.
Umarım bu örnek proje, kendi dinamometreni tasarlarken sana yol gösterir. Unutma, en iyi öğrenme yolu denemek ve bazen de hata yapmaktır. Başarılar dilerim!