5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 79
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte “Sürtünme Kuvveti” konusunu daha iyi anlamak için harika bir etkinlik yapacağız. Önümüzdeki görseldeki metni ve soruları dikkatlice inceleyip, adım adım cevaplayacağız. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Soru 1: Kerem’in ilerlediği yolların niteliklerini pürüzlülük durumlarına göre karşılaştırarak yazalım.
Sevgili çocuklar, metinde Kerem’in iki farklı yolda bisiklet sürdüğünü görüyoruz: biri asfalt yol, diğeri ise toprak ve taşlı bir patika. Şimdi bu yolları pürüzlülüklerine, yani ne kadar girintili çıkıntılı olduklarına göre karşılaştıralım.
- Adım 1: Metinde asfalt yolda bisikleti “çok rahat” sürdüğü yazıyor. Bu, asfalt yolun oldukça pürüzsüz, yani düz bir yüzey olduğunu gösterir. Pürüzsüz yüzeylerde sürtünme kuvveti daha az olur ve hareket etmek kolaylaşır.
- Adım 2: Toprak ve taşlı patikada ise bisikleti kontrol etmekte ve ilerletmekte “zorlanıyordu”. Bu durum, patikanın çok pürüzlü bir yüzeye sahip olduğunu anlatır. Pürüzlü yüzeylerde sürtünme kuvveti çok daha fazladır ve bu da hareketi zorlaştırır.
Sonuç: Toprak ve taşlı patika, asfalt yoldan çok daha pürüzlü bir yüzeye sahiptir. Pürüzlülüklerine göre sıralarsak: Toprak ve taşlı patika > Asfalt yol.
Soru 2: Günlük yaşamımızda karşılaşabileceğimiz farklı pürüzlülük durumu örnekleri bulup yazalım.
Elbette, etrafımız pürüzlü ve pürüzsüz yüzeylerle dolu! Gelin birlikte düşünelim:
- Çok Pürüzlü Yüzeylere Örnekler:
- Halı
- Zımpara kağıdı
- Ağaç kabuğu
- Toprak yol
- Az Pürüzlü (Pürüzsüz) Yüzeylere Örnekler:
- Cam
- Buz pisti
- Mermer zemin
- Cilalanmış parke
Soru 3: Metinde anlatılanlara göre sürtünme kuvvetinin özellikleri ile ilgili ulaştığımız çıkarımı yazalım.
Metni dikkatlice okuduğumuzda sürtünme kuvveti hakkında bazı önemli sonuçlar çıkarabiliriz.
- Adım 1: Kerem’in pürüzlü yolda zorlanması, pürüzsüz yolda rahat etmesi bize şunu gösteriyor: Sürtünme kuvveti, yüzeyin pürüzlülüğüne bağlıdır. Pürüzlü yüzeylerde sürtünme artar, pürüzsüz yüzeylerde azalır.
- Adım 2: Sürtünme kuvveti, bisikletin ilerlemesini zorlaştırıyor. Demek ki sürtünme kuvveti, cisimlerin hareketini zorlaştıran veya yavaşlatan bir kuvvettir.
- Adım 3: Fren pabuçlarındaki lastiklerin aşınması, bize sürtünmenin bir başka etkisini daha gösteriyor: Sürtünme, yüzeylerde aşınmaya neden olabilir.
Sonuç: Kısacası, sürtünme kuvveti yüzeyin cinsine göre değişir, hareketi yavaşlatır ve cisimlerde aşınmaya sebep olabilir.
Soru 4: Metinde sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkisine değinilen bölümleri tabloya yazalım.
Metinde sürtünme kuvvetinin hem işimizi kolaylaştıran (olumlu) hem de zorlaştıran (olumsuz) etkileri var. Haydi bunları bulalım.
Olumlu Etkisi
Fren pabuçlarındaki lastikler sayesinde bisikletin durabilmesi. Sürtünme olmasaydı frenler işe yaramazdı ve Kerem duramazdı. Bisikleti durdurabilmesi sürtünmenin olumlu bir etkisidir.
Olumsuz Etkisi
Toprak ve taşlı patikada bisikleti sürmenin zorlaşması ve fren pabuçlarındaki lastiklerin zamanla aşınması sürtünmenin
olumsuzetkileridir.
Soru 5: Günlük yaşamımızda sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkilerini gözlemleyebileceğimiz farklı örnekler bulup yazalım.
Sürtünme kuvveti hayatımızın her anında var! Bazen bize yardım eder, bazen de işimizi zorlaştırır. İşte birkaç örnek:
- Olumlu Etkileri (İyi ki Sürtünme Var Dediğimiz Durumlar):
- Yolda kaymadan yürüyebilmemiz (ayakkabımız ve zemin arasındaki sürtünme sayesinde).
- Kalemle deftere yazı yazabilmemiz.
- Elimizle bir bardağı veya herhangi bir nesneyi tutabilmemiz.
- Kibritin yanması.
- Olumsuz Etkileri (Keşke Sürtünme Olmasaydı Dediğimiz Durumlar):
- Ayakkabılarımızın altının ve kıyafetlerimizin dirsek kısımlarının zamanla aşınması.
- Makinelerin içindeki parçaların birbirine sürterek yıpranması.
- Ağır bir kutuyu yerde sürükleyerek itmenin zor olması.
Umarım tüm soruların cevaplarını ve açıklamalarını beğenmişsinizdir. Unutmayın, Fen Bilimleri dersi etrafımızdaki dünyayı anlamak için harika bir maceradır! Başka bir etkinlikte görüşmek üzere