5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 51
Merhaba sevgili öğrencim,
Fen Bilimleri dersimize hoş geldin! Gönderdiğin görseldeki “Ünite Sonu İstasyonu” sorularını senin için bir öğretmen gözüyle inceledim ve şimdi hepsini adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğiz. Hazırsan, haydi başlayalım!
Soru 1: Dünya’nın ışık ve ısı kaynağı olan gök cismi hangisidir?
Çözüm: Bu sorunun cevabı aslında her sabah pencerenden içeri sızan o güzel ışıkta saklı! Bizi hem ısıtan hem de aydınlatan dev bir yıldız var. Bu yıldız, gezegenimiz Dünya’ya hayat veren Güneş‘tir. Unutma, Ay bir ışık kaynağı değildir, sadece Güneş’ten aldığı ışığı yansıtır.
Sonuç: Güneş
Soru 2: Güneş hangi geometrik şekle benzer?
Çözüm: Güneş’e baktığımızda onu bir daire gibi görürüz. Ama uzaydaki haliyle düşündüğümüzde, tıpkı bir top gibi, üç boyutlu bir şekle sahiptir. Bu geometrik şeklin adı küre‘dir. Dünya ve Ay da aynı şekilde küreye benzer.
Sonuç: Küre
Soru 3: Güneş’in yüzeyindeki bazı bölgeler diğer bölgelere göre daha karanlıktır. Bu bölgelerin adı nedir?
Çözüm: Güneş’in yüzeyi her zaman aynı sıcaklıkta değildir. Bazı bölgeler etrafına göre biraz daha soğuktur. Daha soğuk olduğu için de daha az parlak, yani daha koyu renkte görünürler. Bilim insanları bu bölgelere Güneş lekeleri adını vermiştir.
Sonuç: Güneş lekeleri
Soru 4: Gece vakti gökyüzünde görünen en büyük gök cismi nedir?
Çözüm: Gece başımızı gökyüzüne kaldırdığımızda bize en yakın komşumuzu görürüz. Bize çok yakın olduğu için de diğer yıldızlardan ve gezegenlerden çok daha büyük görünür. Bu gök cismi tabii ki Ay‘dır.
Sonuç: Ay
Soru 5: Yağmur ve dolu gibi hava olaylarının Ay’da görülmemesinin sebebi nedir?
Çözüm: Dünya’da yağmur, kar, rüzgâr gibi hava olaylarının yaşanmasını sağlayan şey, gezegenimizi bir battaniye gibi saran gaz tabakasıdır. Biz bu gaz tabakasına atmosfer diyoruz. Ay’ın ise bir atmosferi yoktur. Atmosfer olmadığı için de hava olayları gerçekleşmez.
Sonuç: Ay’ın atmosferinin olmaması (veya yok denecek kadar ince olması).
Soru 6: Dünya’dan bakıldığında Ay’ın hep aynı yüzünün görülmesinin sebebi nedir?
Çözüm: Bu biraz kafa karıştırıcı gelebilir ama aslında çok mantıklı bir sebebi var.
Adım 1: Ay, kendi etrafında bir tam tur döner.
Adım 2: Ay, aynı zamanda Dünya’nın etrafında da bir tam tur dolanır.
İşte ilginç olan kısım şu: Ay’ın bu iki hareketi tam olarak aynı sürede tamamlaması! Yani kendi etrafında dönerken aynı hızda bizim etrafımızda da dolandığı için, biz Dünya’dan hep onun aynı yüzünü görürüz. Sanki el ele tutuşup dönen iki arkadaş gibi düşünebilirsin, hep birbirinizin yüzünü görürsünüz.
Sonuç: Ay’ın kendi etrafında dönme süresi ile Dünya etrafında dolanma süresinin birbirine eşit olması.
Soru 7: Ay’ın dolunaydan bir sonraki ana evresinin adı nedir?
Çözüm: Ay’ın evrelerini bir daire gibi düşünelim. Yeni ay ile başlar, ilk dördün olur, sonra kocaman parlayan dolunay olur. Dolunaydan sonra Ay yavaş yavaş küçülmeye, yani karanlık yüzünü göstermeye başlar. Dolunaydan sonra gelen ilk ana evre, Ay’ın sol tarafının aydınlık göründüğü son dördün evresidir.
Sonuç: Son dördün
Soru 8: Güneş, Dünya ve Ay’ın hacimsel büyüklüğünü modellemek için karpuz, erik ve elma kullanılacaktır. Buna göre modellemede hangi meyve, hangi gök cismini temsil etmek için kullanılmalıdır?
Çözüm: Bu soruda büyüklükleri karşılaştırmamız isteniyor.
- En büyük olan gök cismi Güneş‘tir. Meyveler arasında en büyük olan ise karpuz.
- Ortanca büyüklükteki gök cismi bizim evimiz olan Dünya‘dır. Meyveler arasında ortanca büyüklükte olan ise elma.
- En küçük gök cismi ise Ay‘dır. Geriye kalan en küçük meyve de erik.
Bu durumda eşleştirmemiz şöyle olur:
Güneş: Karpuz
Dünya: Elma
Ay: Erik
Soru 9: Dönüş yönü Dünya ile aynı olan gök cisimleri hangileridir?
Çözüm: Dünya, kendi etrafında batıdan doğuya doğru döner. Bu dönüş hareketini yapan başka gök cisimleri de var. Hem Güneş kendi ekseni etrafında, hem de Ay kendi ekseni etrafında Dünya ile aynı yönde dönerler. Yani hepsi bir takım gibi aynı yöne doğru hareket eder.
Sonuç: Güneş ve Ay
Soru 10: Dünya’dan bakıldığında Ay’ın her gece farklı görülmesinin sebebi nedir?
Çözüm: Bu sorunun cevabı Ay’ın evreleriyle ilgili.
Adım 1: Ay, Dünya’nın etrafında sürekli dolanır, yani hareket halindedir.
Adım 2: Ay’ın kendi ışığı yoktur, sadece Güneş’ten gelen ışığı bir ayna gibi yansıtır.
Adım 3: Ay, Dünya etrafında dolanırken Güneş’e göre konumu sürekli değişir. Bu yüzden biz de Dünya’dan Ay’ın aydınlık olan kısmını her gece farklı bir şekilde görürüz. Bazen küçücük bir hilal, bazen yarım bir daire (dördün), bazen de tam bir daire (dolunay) şeklinde görürüz.
Sonuç: Ay’ın Dünya etrafında dolanması sırasında Güneş’ten aldığı ışığı yansıtan kısmının Dünya’dan görünüş açısının sürekli değişmesidir.
Umarım tüm çözümler anlaşılır olmuştur. Aklına takılan başka bir soru olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim