Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu sorulara bir göz atalım ve Ay’ın gökyüzündeki harika yolculuğunu anlayalım. Soruları adım adım, kolayca anlayacağınız bir şekilde çözeceğiz.
PEKİŞTİRME İSTASYONU-3
Soru 1: Aşağıdaki etkinlikte Ay’ın 8 Kasım tarihindeki görünümü verilmiştir. Buna göre 1, 15 ve 22 Kasım tarihlerinde Ay’ın nasıl görüneceğini boş bırakılan kutular içine çizelim. Ay’ın hangi evrede olacağını ilgili noktalı alana yazalım.
Hadi bakalım, bu soruyu çözmek için önce bize verilen bilgiye odaklanalım. Bize 8 Kasım’da Ay’ın Dolunay evresinde olduğu gösterilmiş. Dolunay, Ay’ın Dünya’dan bakıldığında tamamen aydınlık göründüğü, yuvarlak bir top gibi parladığı evredir. Ay’ın ana evreleri arasında yaklaşık 7 gün, yani bir hafta olduğunu unutmayalım. Bu sihirli bilgiyle tüm soruyu çözebiliriz!
1 Kasım için Çözüm:
Adım 1: Bizden 1 Kasım’daki durumu bulmamız isteniyor. 8 Kasım’dan 1 Kasım’a gitmek için zamanda geriye gitmeliyiz. Arada 8 – 1 = 7 gün var.
Adım 2: Ay’ın evreleri belirli bir sırada ilerler: Yeni Ay → İlk Dördün → Dolunay → Son Dördün. Biz 8 Kasım’da Dolunay’daysak, 7 gün öncesi yani 1 Kasım’da Dolunay’dan bir önceki ana evrede olmalıyız.
Adım 3: Sıralamaya baktığımızda Dolunay’dan bir önceki ana evrenin İlk Dördün olduğunu görüyoruz. İlk Dördün evresinde Ay, D harfi gibi görünür, yani sağ tarafı aydınlıktır.
Sonuç: 1 Kasım’da Ay, İlk Dördün evresindedir.
15 Kasım için Çözüm:
Adım 1: Şimdi de 15 Kasım’a, yani zamanda ileriye gidelim. 8 Kasım’dan 15 Kasım’a tam 15 – 8 = 7 gün var.
Adım 2: 8 Kasım’da Ay, Dolunay evresindeydi. 7 gün sonraki ana evreyi bulmamız gerekiyor.
Adım 3: Evre sıralamasına göre Dolunay’dan sonraki ana evre Son Dördün‘dür. Son Dördün evresinde Ay, ters D harfi gibi görünür, yani sol tarafı aydınlıktır.
Sonuç: 15 Kasım’da Ay, Son Dördün evresindedir.
22 Kasım için Çözüm:
Adım 1: 15 Kasım’da Son Dördün evresindeydik. 22 Kasım’a gitmek için bir 7 gün daha ileri gitmeliyiz. 22 – 15 = 7 gün.
Adım 2: Son Dördün evresinden 7 gün sonra hangi ana evreye geliriz? Evre döngüsü başa döner!
Adım 3: Sıralamaya göre Son Dördün’den sonraki ana evre Yeni Ay‘dır. Yeni Ay evresinde Ay’ın Dünya’ya bakan yüzü Güneş’ten ışık alamaz, bu yüzden biz onu gökyüzünde göremeyiz.
Sonuç: 22 Kasım’da Ay, Yeni Ay evresindedir.
Soru 2: Verilen evrelerin tekrar gözlemlenebilmesi için kaç gün geçmelidir? Yazalım ve tartışalım.
Bu gerçekten de harika bir soru! Ay’ın aynı evresini, örneğin bir Dolunay’ı gördükten sonra tekrar bir Dolunay görmek için ne kadar beklememiz gerektiğini soruyor.
Adım 1: Ay’ın dört ana evresi olduğunu hatırlayalım: Yeni Ay, İlk Dördün, Dolunay ve Son Dördün.
Adım 2: Her bir ana evre arasında yaklaşık 7 gün olduğunu öğrendik. Bu demek oluyor ki, Ay’ın tüm ana evrelerini tamamlaması yaklaşık 4 tane 7 gün sürer. Yani 7 + 7 + 7 + 7 = 28 gün.
Adım 3: Aslında Ay’ın Dünya etrafındaki tam bir turunu tamamlaması ve aynı evreye geri dönmesi biraz daha uzun sürer. Bu süre tam olarak yaklaşık 29,5 gündür. Bu süreye “bir ay” dememizin sebebi de budur!
Sonuç:
Ay’ın aynı evresini tekrar görebilmek için yaklaşık 29 veya 30 gün geçmesi gerekir.
Umarım herkes için anlaşılır olmuştur. Ay’ın bu düzenli hareketi sayesinde takvimleri bile oluşturabiliyoruz. Gökyüzünü gözlemlemeye devam edin!