Merhaba sevgili öğrencim, bugün seninle Türkçe kitabındaki bu güzel etkinliği birlikte inceleyip çözeceğiz. Konumuz kelimelerin anlam ilişkileri; yani zıt anlamlılar ve eş anlamlılar. Hadi gel, adım adım sorulara bakalım.
4. ETKİNLİK: Zıt Anlamlı Kelimeler ve Görsel Eşleştirme
Bu etkinlikte bizden önce cümleleri okumamız, zıt anlamlı kelimeleri bulmamız ve sonra da bu kelimeleri doğru resimlerin altına yazmamız isteniyor.
Cümleleri inceleyelim:
“Milletimiz düşmanları yurttan kovmak için canla başla çalışıyordu. Kadın, erkek, büyük, küçük herkes bu işe kendini vermişti.”
Adım 1: İkinci cümleye dikkatle bakalım. Burada birbirinin tersi olan kavramlar var.
- Kadın kelimesinin zıt anlamlısı Erkek kelimesidir.
- Büyük kelimesinin zıt anlamlısı Küçük kelimesidir.
Adım 2: Şimdi bu kelime çiftlerini görsellerle eşleştirelim.
- Birinci Görsel (Soldaki): Resimde iki tane çocuk görüyoruz. Biri boyca daha uzun ve yapılı, diğeri ise daha ufak tefek. Bu görsel bize boyut farkını anlatıyor. Yani buraya yazmamız gereken kelimeler:
- İkinci Görsel (Sağdaki): Resimde bir teyze ve bir amca görüyoruz. Yani cinsiyet farkını gösteriyor. Bu görsel için uygun olan zıt anlamlı çiftimiz:
Büyük – Küçük
Kadın – Erkek
Sonuç: Soldaki resmin altına “Büyük – Küçük”, sağdaki resmin altına “Kadın – Erkek” yazmalısın.
Soru: “Yurt” Kelimesinin Eş Anlamlısı
Soru metni: Yukarıdaki cümlede “yurt” kelimesinin yerine başka hangi kelime yazılabilir?
Çözüm Adımları:
Adım 1: Burada bizden “yurt” kelimesinin eş anlamlısını (anlamdaşını) bulmamız isteniyor. Eş anlamlı kelimeler, yazılışları farklı olsa da aynı anlama gelen kelimelerdir.
Adım 2: “Yurt” kelimesi, üzerinde yaşadığımız toprak parçası, yani ülkemiz demektir. Bu kelimenin en bilinen eş anlamlısı “Vatan” kelimesidir.
Cevap: Bu boşluğa “Vatan” kelimesi yazılabilir.
Soru: Şiir Başlığı ve Anlam Değişikliği
Soru metni: “Güzel Yurdum” adlı şiirin başlığını “Güzel Vatanım” olarak yazınca anlamı değişmiş miydi? Hatırlayınız.
Çözüm Adımları:
Adım 1: Az önce öğrendiğimiz bilgiyi hatırlayalım. “Yurt” ve “Vatan” kelimeleri eş anlamlıydı. Yani ikisi de aynı şeyi ifade ediyor.
Adım 2: Bir cümlede veya başlıkta, bir kelimeyi çıkarıp yerine onun eş anlamlısını koyarsak cümlenin anlamı bozulmaz veya değişmez.
Cevap: Hayır, anlamı değişmemiştir. Çünkü “yurt” ve “vatan” kelimeleri eş anlamlıdır, ikisi de aynı manaya gelir.