1. ETKİNLİK SORUSU: Bir metinde bilmediğiniz kelimeler varsa bu kelimelerin anlamını nasıl öğrenirsiniz?
Merhaba sevgili öğrencim. Önümüzdeki bu görsel, okuma yaparken hepimizin zaman zaman karşılaştığı bir durumu ele alıyor: “Bilmediğimiz bir kelimeyle karşılaşırsak ne yapmalıyız?” Okuduğumuz metinleri tam olarak anlayabilmek için kelime dağarcığımızı geliştirmemiz şarttır. Görseldeki öğrenciler bize bu konuda kullanabileceğimiz en etkili 5 yöntemi adım adım sunmuşlar. Gel, bu yöntemleri birlikte inceleyelim ve neden önemli olduklarını anlayalım.
Çözüm Adımları ve Yöntemler:
- 1. Yöntem: Büyüklere Danışmak
Görseldeki ilk arkadaşımız “Büyüklerime sorarım.” diyor. Annen, baban, abin, ablan veya öğretmenin… Onlar yaşam tecrübeleri sayesinde daha fazla kelime bilirler. Bilmediğin bir kelime olduğunda çekinmeden onlara sormak, cevaba ulaşmanın en hızlı yollarından biridir. - 2. Yöntem: Görsel İpuçlarını Kullanmak
İkinci arkadaşımız “Resminden yararlanırım.” demiş. Özellikle resimli hikaye kitaplarında veya ders kitaplarında, metnin yanındaki resimler konuyu anlatır. Kelimenin anlamını bilmiyorsan resme bakarak o kelimenin neyle ilgili olduğunu çıkarabilirsin. - 3. Yöntem: Akran Dayanışması
Üçüncü arkadaşımız “Arkadaşlarımla konuşarak bulurum.” yöntemini seçmiş. Bazen senin bilmediğin bir kelimeyi sıra arkadaşın biliyor olabilir. Birlikte fikir yürüterek (beyin fırtinası yaparak) kelimenin anlamını bulmaya çalışmak hem eğlencelidir hem de öğrenmeyi pekiştirir. - 4. Yöntem: Bağlamdan Tahmin Etmek
Dördüncü arkadaşımız çok stratejik bir yöntem kullanıyor: “Geçtiği cümleyi tekrar okur, anlamını tahmin ederim.” Buna biz “bağlamdan tahmin etme” diyoruz. Cümlenin gelişine, öncesine ve sonrasına bakarak o boşluğa hangi anlamın geleceğini zihninde tamamlayabilirsin. Bu, okuma becerini geliştiren harika bir yöntemdir. - 5. Yöntem: Sözlük Kullanmak
Son arkadaşımız ise işin en doğru kaynağına gidiyor: “Sözlükten araştırırım.” Tahminlerimiz her zaman doğru olmayabilir. Kelimenin tam ve gerçek anlamını öğrenmek için başvuracağımız en güvenilir kaynak Türkçe Sözlük’tür.
Sonuç ve Değerlendirme:
Sayfanın en altındaki not, bu işin “altın kuralını” bize özetliyor. Süreci şöyle tamamlamalısın:
Adım 1: Önce kelimenin anlamını cümlenin gelişinden tahmin etmeye çalış.
Adım 2: Tahminini desteklemek için resimlere bak veya çevrene sor.
Adım 3: En son ve en önemli adım olarak; tahmininin doğru olup olmadığını kontrol etmek için mutlaka sözlüğe bak.
Böylece hem tahmin yeteneğini geliştirmiş olursun hem de kelimenin doğru anlamını öğrenerek kelime hazinene yeni bir bilgi eklemiş olursun. Başarılar dilerim!