Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle Türkçe dersimizdeki bu keyifli etkinliği birlikte yapacağız. Önümüzde 4. Etkinlik var. Bu etkinlikte bizden yarım bırakılmış cümleleri anlamlı bir şekilde tamamlamamız ve sonlarına doğru noktalama işaretlerini koymamız isteniyor. Cümleleri tamamlarken hem anlam bütünlüğüne dikkat edeceğiz hem de cümlenin taşıdığı duyguya veya soru anlamı taşıyıp taşımadığına bakarak noktasını, ünlemini ya da soru işaretini yerleştireceğiz.
Hadi gel, cümleleri sırasıyla inceleyip tamamlayalım.
1. Cümle: Aa, bunu hiç …
Adım 1: Cümlenin başına baktığımızda “Aa” ünlemini görüyoruz. Bu ifade şaşkınlık belirtir.
Adım 2: Cümleyi şaşkınlık belirten bir durumla tamamlamalıyız. Örneğin, bir şeyi daha önce duymadığımızı veya görmediğimizi söyleyebiliriz.
Adım 3: Cümle bir duygu (şaşkınlık) belirttiği için sonuna ünlem işareti (!) koymalıyız.
Tamamlanmış Hali:Aa, bunu hiç duymamıştım!
2. Cümle: Sağlıklı olmak için beden temizliğine …
Adım 1: Cümle sağlık ve temizlik ilişkisinden bahsediyor. Beden temizliğine ne yapmamız gerekir?
Adım 2: Temizliğe “önem vermeliyiz” veya “dikkat etmeliyiz” şeklinde tamamlamak anlamlı olacaktır.
Adım 3: Bu normal, kurallı bir cümle olduğu için sonuna nokta (.) koyuyoruz.
Tamamlanmış Hali:Sağlıklı olmak için beden temizliğine dikkat etmeliyiz.
3. Cümle: Beslenme, spor, temizlik ve uyku sağlığımız …
Adım 1: Burada sağlığımız için gerekli olan faktörler sıralanmış. Bu sayılanların sağlığımız üzerindeki etkisini belirtmeliyiz.
Adım 2: Bu sayılanlar sağlığımız için “önemlidir” veya “gereklidir” diyebiliriz.
Adım 3: Cümle yargı bildirdiği ve bittiği için sonuna nokta (.) koyuyoruz.
Tamamlanmış Hali:Beslenme, spor, temizlik ve uyku sağlığımız için çok önemlidir.
4. Cümle: Beden Eğitimi ve Spor dersinde …
Adım 1: Dersin adı verilmiş, bu derste yapılan bir eylemi anlatmamız gerekiyor.
Adım 2: Bu derste ne yapılır? “Koşu yaptık”, “oyun oynadık” veya “hareketler yaptık” diyebiliriz.
Adım 3: Tamamlanmış bir haber cümlesi olduğu için sonuna nokta (.) koyuyoruz.
Tamamlanmış Hali:Beden Eğitimi ve Spor dersinde voleybol oynadık.
5. Cümle: Sağlıklı beslenmek için neler …
Adım 1: Cümlede geçen “neler” kelimesi bize ipucu veriyor. Bu bir soru kelimesidir.
Adım 2: Cümleyi “yapmalıyız” veya “yemeliyiz” şeklinde tamamlayarak bir soru cümlesi oluşturabiliriz.
Adım 3: Soru anlamı taşıdığı için cümlenin sonuna mutlaka soru işareti (?) koymalıyız.
Tamamlanmış Hali:Sağlıklı beslenmek için neler yemeliyiz?
6. Cümle: Tırnaklarınız uzayınca kim …
Adım 1: Burada da “kim” kelimesi var. “Kim” kelimesi kişiyi soran bir soru sözcüğüdür.
Adım 2: Tırnak kesme eylemini kimin yaptığını soracak şekilde “kesiyor” veya “keser” diye tamamlayabiliriz.
Adım 3: Soru sorduğumuz için sonuna soru işareti (?) koyuyoruz.
Tamamlanmış Hali:Tırnaklarınız uzayınca kim kesiyor?
7. Cümle: Elleri yıkamak niçin …
Adım 1: Cümlede “niçin” kelimesini görüyoruz. Bu kelime sebep sorar.
Adım 2: El yıkamanın nedenini sorgulayan bir yapı kurmalıyız. “Gereklidir” veya “önemlidir” ile tamamlayabiliriz.
Adım 3: Yine bir soru cümlesi olduğu için sonuna soru işareti (?) getiriyoruz.
Tamamlanmış Hali:Elleri yıkamak niçin gereklidir?
8. Cümle: Sağlıklı yaşamak için dengeli …
Adım 1: “Dengeli” kelimesi sağlık konularında genellikle “beslenme” ile yan yana gelir.
Adım 2: Cümleyi “beslenmeliyiz” şeklinde tamamlayarak bir tavsiye cümlesi oluşturabiliriz.
Adım 3: Cümle tamamlandığı için sonuna nokta (.) koyuyoruz.
Tamamlanmış Hali:Sağlıklı yaşamak için dengeli beslenmeliyiz.
İşte bu kadar! Cümlelerin anlam akışına dikkat ederek ve içindeki ipucu kelimeleri (kim, niçin, neler, aa gibi) bularak hem kelimeleri hem de noktalama işaretlerini doğru bir şekilde yerleştirdik. Harika bir iş çıkardın!