Merhaba sevgili öğrencim! Seninle birlikte Türkçe kitabımızın 91. sayfasındaki bu güzel ve anlamlı etkinliği inceleyeceğiz. Bu sayfa, tarihimiz açısından çok önemli olan Çanakkale Savaşı ile ilgili hem bir bilgi hem de bir etkinlik içeriyor. Hadi gel, adım adım neler yapmamız gerektiğine bakalım.
BİLGİ KUTUSU ANALİZİ
Metin:
“Biliyor musunuz? Seyit Onbaşı’nın adı bir havalimanına verilmiştir. Bu havalimanı, doğduğu yere çok yakın olan Edremit Körfezi’ndeki ‘Koca Seyit Havalimanı’dır.”
Çözüm ve Açıklama:
Burada bize genel kültürümüzü artıracak çok önemli bir bilgi verilmiş. Çanakkale Savaşı’nın en büyük kahramanlarından biri olan Seyit Onbaşı’yı hatırlatıyor. Seyit Onbaşı, savaş sırasında çok ağır bir top mermisini tek başına sırtlayarak namluya süren ve düşman gemisinin batırılmasını sağlayan efsanevi bir kahramandır.
Bu metinde şunları öğreniyoruz:
- Seyit Onbaşı’nın anısını yaşatmak için ismi bir yere verilmiş.
- Bu yer bir havalimanı.
- Havalimanının adı: Koca Seyit Havalimanı.
- Yeri: Seyit Onbaşı’nın doğduğu yere yakın olan Edremit Körfezi (Balıkesir ilimizde bulunur).
6. ETKİNLİK SORUSU VE ÇÖZÜMÜ
Soru Metni:
“Çanakkale Savaşı’nı anlatan aşağıdaki türküyü sınıfça söyleyiniz. Türkünün sözlerini defterinize yazınız.”
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlikte bizden iki şey isteniyor. Birincisi bu güzel türküyü söylememiz, ikincisi ise sözlerini özenle defterimize yazmamız. Ancak yazmadan önce ne yazdığımızı anlamamız çok önemli. Gel seninle bu türkünün sözlerini inceleyelim.
Adım 1: Türkünün Sözlerini Anlayalım
Türküde geçen bazı ifadeler o dönemin hüznünü anlatır:
Çanakkale içinde aynalı çarşı
Ana ben gidiyom düşmana karşı
Of gençliğim eyvah!
Burada askerimiz annesine sesleniyor. “Aynalı Çarşı”, Çanakkale’de bilinen tarihi bir yerdir. Askerimiz vatanı korumak için düşmana karşı gittiğini söylüyor. “Of gençliğim eyvah” demesi ise, giden askerlerin çoğunun daha bıyığı bile terlememiş, çok genç çocuklar olduğunu ve belki de geri dönemeyeceklerini bildikleri için duydukları hüznü ifade eder.
Çanakkale içinde bir uzun selvi
Kimimiz nişanlı, kimimiz evli
Of gençliğim eyvah!
“Selvi” ağacı genellikle mezarlıklarda bulunur ve ölümü, sonsuzluğu simgeler. Askerlerimizin kimi nişanlı, kimi evliymiş; yani geride sevdiklerini bırakarak vatan savunmasına gitmişler.
Adım 2: Deftere Yazma Etkinliği
Öğretmenin senden bu türküyü defterine yazmanı istediğinde şunlara dikkat etmelisin:
- Başlık: “ÇANAKKALE TÜRKÜSÜ” başlığını büyük harflerle ve sayfanı ortalayarak yazmalısın. İstersen kırmızı kalem kullanabilirsin.
- Dizeler: Her bir satırı (dizeyi) alt alta, şiir formatında yazmalısın. Yan yana düz yazı gibi yazmamalısın.
- Noktalama: Görseldeki gibi kesme işaretlerine (‘) ve ünlem işaretlerine (!) dikkat ederek yazmalısın.
- Yazı Güzelliği: Harflerin boyutlarına dikkat ederek, en güzel el yazınla yazmaya çalışmalısın.
Sonuç:
Bu etkinlik, sadece bir yazı yazma ödevi değil, aynı zamanda atalarımızın bizim için yaptığı fedakarlıkları hissetme etkinliğidir. Defterine yazarken o kahraman askerleri düşünerek yazarsan eminim çok daha güzel olacaktır.