Merhaba sevgili öğrencim. Seninle birlikte bu güzel Türkçe etkinliğini inceleyelim. Önümüzde Çanakkale Savaşı’nın simge isimlerinden kahramanımız Seyit Onbaşı ile ilgili bir anlama çalışması var. Bu tür sorularda cevaplar genellikle okuduğumuz metnin içinde gizlidir. Ancak Seyit Onbaşı’nın hikayesi tarihimizin en bilinen gerçeklerinden biri olduğu için, metni görmesek bile olayların akışını tarihsel gerçeklere dayanarak senin için cevaplayabilirim.
Hadi gel, 4. Etkinlik kısmındaki soruları adım adım çözelim.
Soru 1: Seyit Onbaşı nerede doğmuş?
Bu soruda kahramanımızın memleketini soruyor. Seyit Onbaşı, Balıkesir ilimizin Havran ilçesine bağlı bir köyde dünyaya gelmiştir.
- Cevap: Seyit Onbaşı, Balıkesir’in Havran ilçesinin Çamlık (eski adıyla Manastır) köyünde doğmuştur.
Soru 2: Seyit Onbaşı’nın köyünde hangi ürün yetişiyormuş?
Balıkesir ve Havran bölgesi, ülkemizin en verimli topraklarından biridir. Bu bölge özellikle kahvaltılarımızın vazgeçilmezi olan bir ürünle meşhurdur.
- Cevap: Seyit Onbaşı’nın köyünde zeytin yetişiyormuş. (Bölge zeytinciliği ile meşhurdur).
Soru 3: Seyit Onbaşı niçin askere yazılmış?
O dönemde ülkemiz zor durumdaydı ve düşmanlar topraklarımıza girmeye çalışıyordu. Vatansever her Türk genci gibi o da görevini yapmak istedi.
- Cevap: Vatanını düşmanlardan korumak ve yurdunu savunmak için askere yazılmıştır.
Soru 4: Arkadaşları Seyit Onbaşı’ya niçin “Koca Seyit” diyormuş?
Lakaplar genellikle insanların fiziksel özelliklerine göre verilir. Seyit Onbaşı’nın fiziksel görüntüsünü düşündüğümüzde cevabı bulabiliriz.
- Cevap: Çok iri yarı, pehlivan yapılı ve çok güçlü birisi olduğu için arkadaşları ona “Koca Seyit” diyormuş.
Soru 5: Düşmanlar niçin Çanakkale Boğazı’nı geçmek istiyormuş?
Çanakkale Boğazı, o dönemde başkentimiz olan İstanbul’a giden yolun kapısıydı.
- Cevap: Düşmanlar, Çanakkale Boğazı’nı geçip İstanbul’a ulaşmak ve Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakarak topraklarımızı işgal etmek istiyorlarmış.
Soru 6: Seyit Onbaşı ağır mermiyi niçin tek başına kaldırmış?
Normal şartlarda o devasa top mermilerini kaldıran bir mekanizma (vinç) vardır. Ancak savaşın o sıcak anında bir aksilik yaşanmıştır.
- Cevap: Mermiyi topun ağzına kaldıran vinç (kaldıraç) sistemi düşman ateşiyle bozulduğu için mermiyi sırtında tek başına kaldırmak zorunda kalmıştır.
Soru 7: Seyit Onbaşı mermiyi ateşleyince ne olmuş?
İşte o tarihi an! O insanüstü güçle kaldırılan mermi hedefini bulmuştur.
- Cevap: Ateşlenen mermi, düşmanların en büyük gemilerinden biri olan “Ocean” zırhlısına isabet etmiş ve gemi büyük hasar alarak batmaya başlamıştır. Bu olay savaşın seyrini değiştirmiştir.
Şimdi gelelim 5. Etkinlik kısmına.
Soru: Seyit Onbaşı, top mermisini ateşlemek için neler yapmış? Metinden bu bölümü tekrar okuyunuz. Olayları, oluş sırasına göre yazınız.
Burada bizden olayları bir film şeridi gibi sıraya dizmemiz isteniyor. Merminin yerden alınıp ateşlenmesine kadar geçen süreci adım adım yazmalıyız.
Cevap (Oluş Sırası):
- Adım 1: Seyit Onbaşı, topun vincinin bozulduğunu görünce “Ya Allah, Bismillah!” diyerek 215 kiloluk (bazı kaynaklarda 276 kg) top mermisini kucaklayıp sırtına almıştır.
- Adım 2: Sırtındaki o ağır yükle topun merdivenlerini basamak basamak tırmanmıştır.
- Adım 3: Mermiyi topun namlusuna (ağzına) yerleştirip sürmüştür.
- Adım 4: Nişan alıp tetiğe basarak topu ateşlemiştir.
İşte kahramanımızın hikayesindeki detaylar böyle. Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi kavramana yardımcı olmuştur. Başarılar dilerim!