6. ETKİNLİK
Soru Metni:
Aşağıya, okuduğunuz hikâyeden seçtiğiniz bir bölümü kitabınıza bakarak yazınız. Yazarken harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluk bırakınız.
Satır sonuna sığmayan kelimeleri hecelerinden uygun biçimde ayırarak yazmayı unutmayınız.
Çözüm ve Açıklama:
Merhaba, bu etkinlik bir “serbest yazma” ve “yazım kurallarını uygulama” çalışmasıdır. Burada senden beklenen tek bir doğru cevap yok; bunun yerine okuduğun kitaptan bir bölümü kurallara uyarak aktarman isteniyor. Ancak bu soruyu “tam puan” alacak şekilde çözmek için dikkat etmen gereken üç temel kural var. Gel bunları adım adım inceleyelim.
Adım 1: Metni Seçme ve Kopyalama
Öncelikle okuduğun hikayeden en sevdiğin 2 veya 3 cümleyi belirlemelisin. Kitabına bakarak bu cümleleri yazarken harf hatası yapmamaya özen göstermelisin. Örneğin; “geliyor” kelimesini “geliyo” şeklinde değil, kitapta yazdığı gibi tam olarak yazmalısın.
Adım 2: Boşluk Bırakma Kuralı
Soruda “harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluk bırakınız” deniliyor. Bu, yazının okunabilir olması için çok önemlidir.
- Harfler birbirine değmemeli ama çok uzak da olmamalı.
- Kelimeler arasında yaklaşık bir serçe parmağın kadar boşluk bırakmalısın.
- Cümle bittiğinde noktayı koymalı ve yeni cümleye başlarken yine uygun bir boşluk bırakıp büyük harfle başlamalısın.
Adım 3: Satır Sonuna Sığmayan Kelimeler (En Önemli Kısım)
Satırın sonuna geldiğinde, eğer yazdığın kelime oraya sığmıyorsa, o kelimeyi hecelerinden bölmen gerekir. Bunu yaparken kısa çizgi (-) kullanmalısın. Buradaki kural şudur: Kelimeyi mutlaka hecesinden bölmelisin, kafamıza göre bölemeyiz.
Örneğin satır sonuna “bilgisayar” kelimesi sığmadıysa şu şekillerde bölebilirsin:
- bil-gisayar (Doğru)
- bilgi-sayar (Doğru)
- bilgisa-yar (Doğru)
- Yanlış Örnek: bilg-isayar (Yanlış, çünkü “bilg” diye bir hece yok, hece “bil” şeklindedir.)
Ayrıca satır sonunda veya satır başında tek harf bırakmamaya dikkat etmelisin (örneğin: a-raba şeklinde bölmek yerine ara-ba şeklinde bölmek daha doğrudur).
Örnek Uygulama:
Diyelim ki okuduğun hikaye “Ormandaki Ayı” olsun. Sayfaya şu şekilde yazman gerekir:
Minik ayı sabah erkenden uyandı. Karnı çok acıkmıştı. Annesinin yanına gidip ona seslendi. Ormanda kuşlar cıvıl cıvıl ötüşüyordu. Güneş ağaçların arasından gülümsüyordu.
Bu metni yazarken satır sonuna geldiğinde “gülümsüyordu” kelimesi sığmazsa, gülüm-süyordu şeklinde kısa çizgi ile ayırıp alt satıra geçmelisin.