Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün Sosyal Bilgiler dersimizden gelen soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Ç. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. “Tarihî ve doğal güzelliklere sahip olan bu bölgemizde ……………………….. dayalı ekonomik faaliyetler yürütülmektedir.”
Bu cümleyi tamamlayacak en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?
a) hayvancılığa
b) sanayiye
c) tarıma
d) turizme
Çözüm:
Bu soruda, bir bölgenin hem tarihî hem de doğal güzelliklerinin ekonomik faaliyetlere nasıl katkı sağladığı soruluyor. Tarihî ve doğal güzellikler denince aklımıza ilk gelen turizmdir. Turizm sayesinde bu tür yerlerde konaklama, yeme-içme, ulaşım gibi pek çok ekonomik faaliyet gelişir.
Adım 1: Cümleyi dikkatlice okuyalım ve boş bırakılan yere hangi kelimenin en uygun olacağını düşünelim.
Adım 2: Tarihî ve doğal güzelliklerin ön plana çıktığı ekonomik faaliyetin ne olduğunu hatırlayalım. Bu, turistlerin ilgisini çeken ve bu sayede para kazandıran bir alandır.
Adım 3: Seçeneklere göz atalım: Hayvancılık, sanayi, tarım ve turizm. Tarihî ve doğal güzelliklerle en çok bağlantılı olan turizmdir.
Sonuç: Bu yüzden doğru cevap d) turizme‘dir.
2. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi insanları tutumlu olmaya ve tasarruf etmek teşvik eden bir anlam taşımaz?
a) Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
b) Sakla samanı, gelir zamanı.
c) Ayağını yorganına göre uzat.
d) Damlaya damlaya göl olur.
Çözüm:
Bu soruda, hangi atasözünün tutumluluk ve tasarrufla ilgisi olmadığını bulmamız gerekiyor. Diğer atasözleri bize para biriktirmeyi, harcamalarımızı kontrol etmeyi anlatır.
Adım 1: Her bir atasözünün anlamını düşünelim.
Adım 2: “Sakla samanı, gelir zamanı.” demek, şimdiden biriktirdiğimiz şeylerin ileride işimize yarayacağını anlatır. Bu bir tutumluluk örneğidir.
Adım 3: “Ayağını yorganına göre uzat.” demek, harcamalarımızı gelirimize göre ayarlamamız gerektiğini söyler. Bu da tutumluluktur.
Adım 4: “Damlaya damlaya göl olur.” demek, küçük küçük biriktirilen şeylerin zamanla büyük bir şeye dönüşeceğini anlatır. Bu da tasarruftur.
Adım 5: “Bir elin nesi var, iki elin sesi var.” atasözü ise dayanışmayı, birlikte çalışmayı anlatır. Tek başına yapılamayacak işlerin, başkalarıyla bir araya gelince başarılabileceğini ifade eder. Bunun tutumlulukla doğrudan bir ilgisi yoktur.
Sonuç: Bu yüzden doğru cevap a) Bir elin nesi var, iki elin sesi var.‘dir.
3. Ayça ile annesi markette alışveriş yapıyorlardı. Annesi raftan bir paket makarna alınca Ayça ona neden bu ürünü tercih ettiğini sordu. Annesi “Çünkü ………………………. diye cevap verdi.
Bilinçli bir tüketici olan Ayça’nın annesi sözlerini aşağıdaki ifadelerden hangisiyle sürdürmüş olamaz?
a) ürünün üzerinde TSE damgası var.
b) ürünün tüketim tarihi geçmemiş.
c) ürünün çok reklamı yapılıyor.
d) ürünün içinde sağlığa zararlı olabilecek maddeler bulunmuyor.
Çözüm:
Burada bilinçli bir tüketicinin makarnayı neden tercih etmiş olabileceğini veya olamayacağını bulmamız gerekiyor. Bilinçli tüketici, sağlığına ve cebine dikkat eder.
Adım 1: Bilinçli bir tüketicinin alışveriş yaparken nelere dikkat ettiğini düşünelim.
Adım 2: TSE damgası, ürünün belirli standartlara uygun olduğunu gösterir. Bu, bilinçli bir tüketicinin dikkat edeceği bir noktadır.
Adım 3: Tüketim tarihi geçmemiş ürünleri tercih etmek de sağlığımız için önemlidir. Bu da bilinçli bir tüketicinin dikkat edeceği bir noktadır.
Adım 4: Ürünün içinde sağlığa zararlı madde bulunmaması, bilinçli bir tüketicinin en çok dikkat edeceği şeylerden biridir.
Adım 5: Ürünün çok reklamının yapılması, o ürünün kaliteli veya sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Reklamlar genellikle ürünleri cazip göstermek için yapılır. Bilinçli bir tüketici, reklamdan çok ürünün içeriğine ve faydalarına bakar.
Sonuç: Bu yüzden annenin “ürünün çok reklamı yapılıyor” demesi, bilinçli bir tüketici sözü olamaz. Doğru cevap c) ürünün çok reklamı yapılıyor.‘dir.
4. Aşağıda bazı meslekler ile bu mesleklerin yaygın olarak yapıldığı yerler verilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
a) Hayvancılık – İzmit
b) Madencilik – Zonguldak
c) Fındık üreticiliği – Ordu
d) Turist rehberliği – Antalya
Çözüm:
Bu soruda, mesleklerle o mesleğin en çok yapıldığı yerler arasındaki eşleştirmelerden hangisinin yanlış olduğunu bulacağız. Bazı bölgeler, belirli doğal kaynakları veya özellikleri sayesinde belirli mesleklerle öne çıkar.
Adım 1: Her bir seçenekteki meslek ve yer eşleştirmesini inceleyelim.
Adım 2:Madencilik – Zonguldak: Zonguldak, Türkiye’nin önemli kömür yataklarına sahip bir ilimizdir. Bu nedenle madencilik burada yaygındır. Bu eşleştirme doğrudur.
Adım 3:Fındık üreticiliği – Ordu: Ordu, Türkiye’de fındık üretiminin en yoğun yapıldığı bölgelerden biridir. Bu eşleştirme de doğrudur.
Adım 4:Turist rehberliği – Antalya: Antalya, turizm açısından çok zengin bir ilimizdir. Pek çok yerli ve yabancı turist burayı ziyaret eder. Bu nedenle turist rehberliği burada çok yaygındır. Bu eşleştirme de doğrudur.
Adım 5:Hayvancılık – İzmit: İzmit (Kocaeli), daha çok sanayi ve ulaşım alanlarında gelişmiş bir şehirdir. Türkiye’de hayvancılığın en yaygın yapıldığı yerler genellikle Karadeniz, Doğu Anadolu ve İç Anadolu gibi daha çok kırsal alanlara sahip bölgelerdir. İzmit bu meslek için en uygun yerlerden biri değildir.
Sonuç: Bu yüzden yanlış eşleştirme a) Hayvancılık – İzmit‘tir.
5. Aşağıdaki ürünlerden hangisinin geri dönüşümü yapılamaz?
a) Gazete
b) Bisküvi
c) Cam bardak
d) Çelik tencere
Çözüm:
Bu soruda, hangi ürünün geri dönüştürülemeyeceğini bulmamız gerekiyor. Geri dönüşüm, kullanılmış eşyaların tekrar işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesidir.
Adım 1: Seçeneklerdeki her bir ürünün geri dönüşüm potansiyelini düşünelim.
Adım 2:Gazete: Gazeteler kağıttan yapılır ve kağıt geri dönüştürülebilir. Eski gazetelerden yeni kağıtlar üretilir.
Adım 3:Cam bardak: Cam, tamamen geri dönüştürülebilen bir malzemedir. Eski cam bardaklar eritilerek yeni cam ürünler yapılır.
Adım 4:Çelik tencere: Çelik, metallerden biridir ve metaller geri dönüştürülebilir. Eski çelik tencereler eritilerek yeni çelik ürünler yapılabilir.
Adım 5:Bisküvi: Bisküvi, genellikle un, şeker, yağ gibi gıda maddelerinden yapılır. Gıda maddeleri tüketildikten sonra geri dönüştürülemezler. Yani bisküvinin kendisi geri dönüştürülemez.
Sonuç: Bu yüzden geri dönüşümü yapılamayan ürün b) Bisküvi‘dir.
6. Aşağıdakilerden hangisi ihtiyaçlar sıralamasında diğerlerinden sonra gelmelidir?
a) Ayakkabı
b) Ekmek
c) Saat
d) Süt
Çözüm:
Bu soruda, temel ihtiyaçlarımızı düşünerek hangisinin en son sıraya konulması gerektiğini bulacağız. İhtiyaçlarımızı genellikle öncelik sırasına koyarız.
Adım 1: İhtiyaçlarımızı öncelik sırasına göre düşünelim. En temel ihtiyaçlarımız hayatta kalmamız için gerekli olanlardır.
Adım 2:Ekmek: Ekmek, temel besin maddelerinden biridir ve enerji ihtiyacımızı karşılar. Bu, öncelikli bir ihtiyaçtır.
Adım 3:Ayakkabı: Ayakkabı, bizi dış etkenlerden korur ve sağlığımız için önemlidir. Bu da önemli bir ihtiyaçtır.
Adım 4:Süt: Süt, besleyici bir içecektir ve özellikle gelişim çağındaki çocuklar için önemlidir. Bu da önemli bir ihtiyaçtır.
Adım 5:Saat: Saat, zamanı öğrenmemizi sağlar. Zamanı bilmek önemli olsa da, ekmek, ayakkabı veya süt gibi temel hayati ihtiyaçlar kadar öncelikli değildir. Bir saat olmadan da yaşayabiliriz, ancak yiyecek, giyecek ve içecek olmadan yaşayamayız.
Sonuç: Bu yüzden ihtiyaçlar sıralamasında diğerlerinden sonra gelmesi gereken c) Saat‘tir.
D. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Yeni alınan bir ürünün garanti süresi içinde bozulması hâlinde yapılması gerekenler nelerdir?
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bir ürün aldığınızda ve garanti süresi içinde bozulduğunda, hemen panik yapmanıza gerek yok. Yapmanız gerekenler şunlardır:
Adım 1:Faturayı Bulun: Ürünü aldığınız faturayı saklamış olmanız çok önemli. Fatura, ürünün nerede ve ne zaman alındığını kanıtlar.
Adım 2:Garanti Belgesini Kontrol Edin: Ürünle birlikte verilen garanti belgesini inceleyin. Garanti süresinin hala devam ettiğinden emin olun.
Adım 3:Satıcıya Başvurun: Ürünü satın aldığınız yere (mağazaya veya satıcıya) durumu bildirin. Ürünü ve faturasını yanınıza alarak gidin.
Adım 4:Sorunu Anlatın: Ürününüzün neden bozulduğunu açıkça anlatın. Eğer bir kusuru varsa, bunu belirtin.
Adım 5:Talebinizi Belirtin: Garanti kapsamında, ürününüzün tamir edilmesini, yenisiyle değiştirilmesini veya paranızın iade edilmesini isteyebilirsiniz. Genellikle önce tamir hakkı vardır.
Adım 6:Tüketici Haklarınızı Kullanın: Eğer satıcı size yardımcı olmazsa veya sorunu çözmezse, Tüketici Hakem Heyeti’ne veya Tüketici Mahkemesi’ne başvurabilirsiniz. Bu, sizin yasal hakkınızdır.
2. Aile üyelerinizin bilinçli tüketiciler olduğunu düşünüyor musunuz? Neden?
Çözüm:
Bu soru kişisel bir değerlendirme gerektiriyor sevgili çocuklar. Aile bireylerinizin bilinçli tüketici olup olmadığını düşünürken şu noktalara dikkat edebilirsiniz:
Adım 1:Alışveriş Alışkanlıkları: Aile bireyleriniz bir ürün alırken nelere dikkat ediyor? Sadece fiyata mı bakıyorlar, yoksa ürünün kalitesini, son kullanma tarihini, içeriğini de kontrol ediyorlar mı?
Adım 2:İhtiyaç ve İstek Ayrımı: Gerçekten ihtiyaçları olan şeyleri mi alıyorlar, yoksa sadece gördükleri her şeyi almak istiyorlar mı?
Adım 3:Reklamlara Yaklaşım: Reklamlarda gördükleri her şeye inanıyorlar mı, yoksa reklamların sadece bir pazarlama yöntemi olduğunu biliyorlar mı?
Adım 4:Tasarruf Bilinci: Evdeki kaynakları (suyu, elektriği vb.) bilinçli kullanıyorlar mı? Gereksiz harcamalardan kaçınıyorlar mı?
Adım 5:Bilgi Edinme: Bir ürün hakkında bilgi edinmeye çalışıyorlar mı? Farklı markaları karşılaştırıyorlar mı?
Örnek Cevap (Eğer bilinçli tüketici olduklarını düşünüyorsanız):
Evet, ailem bilinçli tüketicidir. Çünkü annem her zaman ürünlerin son kullanma tarihlerini kontrol eder ve ihtiyacımız olmayan şeyleri almaktan kaçınır. Babam ise indirimleri takip ederken bile ürünün kalitesine ve gerekliliğine bakar. Elektriği ve suyu tasarruflu kullanmaya özen gösteririz.
Örnek Cevap (Eğer tam olarak bilinçli tüketici olmadıklarını düşünüyorsanız):
Hayır, ailem tam olarak bilinçli tüketici sayılmaz. Çünkü bazen reklamlarda gördükleri ürünleri hemen almak istiyorlar ve ürünün içeriğini detaylıca incelemiyorlar. Ayrıca bazen gereğinden fazla alışveriş yapabiliyorlar.
Umarım bu çözümler ve açıklamalar işinize yaramıştır. Hepinize başarılar dilerim!