Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Bugün birlikte “Zaman İçinde Teknoloji” ünitesinden harika bir konuya göz atacağız: Ampul! Bu ampulün hayatımızı nasıl değiştirdiğini ve kimlerin bu buluşa katkı sağladığını öğrenirken, aynı zamanda soruları da adım adım çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Ampulün icadı ve zaman içindeki gelişimi hakkında neler biliyorsunuz?
Geceleri evlerimizi aydınlatan elektrik ampulünün hayatımızı ne kadar kolaylaştırdığını hiç düşündünüz mü? Acaba elektrik ve elektrikle çalışan bu teknolojik ürün olmasaydı neler yapamazdık?
Ampul
Elektrikten üretilen ışığın hayatımızda önemli bir yeri vardır. Bugün insanoğlu geceleyin de gezebiliyor, rahatça kitap okuyabiliyor, spor yapabiliyorsa bunu harika bir aydınlatma aracı olan elektrik ampulüne borçludur.
Ampulün icadına yönelik ilk çalışmalar 1802 yılında İngiliz Humphrey Davy (Hampri Devi) başlattı. Davy’nin ince bir platin şeritten akım geçirerek elde ettiği ışığın ömrü ve parlaklığı yeterli değildi.
1840 yılında Warren de la Rue (Varın dö la Ru), Davy’nin bu yöntemini geliştirdi. Rue platin teli vakumlanmış cam tüp içine yerleştirerek daha verimli bir ışık elde etti. Ne var ki platinin pahalı olması nedeniyle Rue’nun lambası da yaygınlaşamadı.
Lambanın gelişimine katkıda bulunmuş en önemli isim Thomas Edison (Tamis Edison) oldu (Görsel 4.6). Edison defalarca başarısızlığa uğramasına rağmen pes etmedi. Bu sabırlı çalışmalarının sonunda da karbon teli kullanan, uzun süre yanan, yüksek verimli lambayı üretti.
Görsel 4.6: Thomas Edison
Şimdi bu bilgiler ışığında soruları çözelim:
Soru 1: Ampulün icadına yönelik ilk çalışmaları kim yapmıştır?
Çözüm: Metinde de belirttiğimiz gibi, ampulün icadına yönelik ilk çalışmaları 1802 yılında İngiliz bilim insanı Humphrey Davy yapmıştır.
Soru 2: Warren de la Rue, ampul icadına hangi yönde katkıda bulunmuştur?
Çözüm: Warren de la Rue, Davy’nin yöntemini geliştirerek platin teli vakumlanmış cam tüp içine yerleştirmiş ve böylece daha verimli bir ışık elde etmiştir.
Soru 3: Thomas Edison’un ampulün geliştirilmesindeki en önemli katkısı nedir?
Çözüm: Thomas Edison, defalarca denemesine rağmen pes etmeyerek, sonunda karbon teli kullanan, uzun süre yanan ve yüksek verimli bir ampul üretmeyi başarmıştır. Bu, ampulün yaygınlaşmasında büyük rol oynamıştır.
Soru 4: Lambanın gelişimine katkıda bulunan önemli isimlerden biri de Thomas Edison’dur. Bu cümlede Edison ile ilgili verilen bilgiyi altı çizili olarak belirtiniz.
Çözüm: Lambanın gelişimine katkıda bulunan önemli isimlerden biri de Thomas Edison‘dur.
Soru 5: Yukarıdaki metinde geçen önemli isimleri ve bu isimlerin icatla olan bağlarını yazınız.
Çözüm:
- Humphrey Davy: Ampulün icadına yönelik ilk çalışmaları yapan bilim insanıdır.
- Warren de la Rue: Davy’nin yöntemini geliştirerek daha verimli bir ışık elde etmiştir.
- Thomas Edison: Defalarca başarısızlığa uğramasına rağmen sabırlı çalışmalarıyla günümüzdeki ampule yakın, uzun süre yanan ve yüksek verimli bir ampul üretmiştir.
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Ampulün hikayesini öğrenirken hem de soruları birlikte çözdük. Bu teknolojik gelişmeler sayesinde hayatımız ne kadar da kolaylaştı değil mi?