Merhaba canım öğrencim! Ben senin 4. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeninim. Bugün seninle birlikte bu sayfadaki etkinlikleri ve soruları adım adım çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
Çevremizde millî kültürümüzü yansıtan, çeşitli amaçlarla inşa edilmiş mimari yapılar görürsünüz. Bu yapılar tarihî bir cami, köprü, çeşme, medrese, kervansaray veya bir ev olabilir.
Yapınız
Evinizde aile büyüklerinizden kalmış, değer verdiğiniz ve özenle koruma-ya çalıştığınız nesneler bulunabilir. Bunlar sandık, saat, madalya, giysi, lamba, masa, sandalye, yüzük, kemer, başlık gibi eşyalar olabilir. Şimdi bu nesneler-den birini seçiniz ve onunla ilgili olarak aşağıdaki nesne tanıtım kartında istenen bilgileri karşılarına yazınız.
NESNE TANITIM KARTI
- Nesnenin;
- Adı: ………………………………………………………………………………………………..
- Kullanım amacı: ……………………………………………………………………………………..
- Yapılış tarihi (tahmini): ………………………………………………………………………….
- Yapımında kullanılan malzemeler: ……………………………………………………………
- Nerede yapıldığı: ………………………………………………………………………………….
- Kim tarafından ve nereden alındığı: …………………………………………………………..
- Bugüne kadar kimler tarafından kullanıldığı: ……………………………………………..
- Evimize ne zaman ve nasıl geldiği: ………………………………………………………….
- Günümüzde kullanılıp kullanılmadığı: ………………………………………………………
Bu etkinlikte senden evindeki bir nesneyi seçip onunla ilgili bilgileri doldurman isteniyor. Bu nesne, büyüklerinden kalmış, senin için değerli bir eşya olabilir. Mesela bir dede yadigarı saat, bir anneannenin oyalı yazması ya da bir babanın eski bir fotoğraf makinesi olabilir.
Adım 1: Nesne Seçimi
Öncelikle evinde bulunan, sana aile büyüklerinden miras kalmış ve senin için anlamı olan bir nesne seçmelisin. Bu nesne bir sandık, bir saat, bir madalya, bir giysi, bir lamba, bir masa, bir sandalye, bir yüzük, bir kemer, bir başlık olabilir. Hangisi senin için daha değerliyse onu seç.
Adım 2: Bilgileri Doldurma
Seçtiğin nesneyi iyice incele. Sonra yukarıda verilen “Nesne Tanıtım Kartı”ndaki soruları bu nesneye göre cevapla.
- Adı: Nesnenin adı ne? (Örnek: Cep Saati)
- Kullanım amacı: Bu nesne ne işe yarıyor? (Örnek: Zamanı göstermek)
- Yapılış tarihi (tahmini): Nesne ne zaman yapılmış olabilir? Tahmini bir tarih yazabilirsin. (Örnek: Yaklaşık 1950’ler)
- Yapımında kullanılan malzemeler: Nesne hangi maddelerden yapılmış? (Örnek: Metal, cam, deri)
- Nerede yapıldığı: Nesne nerede üretilmiş olabilir? (Örnek: Türkiye’de, bir atölyede)
- Kim tarafından ve nereden alındığı: Bu nesneyi kim almış, kimden almış veya nerede bulmuş? (Örnek: Babam dedemden almıştı.)
- Bugüne kadar kimler tarafından kullanıldığı: Bu nesneyi kimler kullanmış? (Örnek: Dedem, babam, ben.)
- Evimize ne zaman ve nasıl geldiği: Bu nesne evimize ne zaman ve nasıl girdi? (Örnek: 1980’lerde babam hediye olarak getirmişti.)
- Günümüzde kullanılıp kullanılmadığı: Bu nesne hala kullanılıyor mu, yoksa sadece saklanıyor mu? (Örnek: Hala kullanılıyor, bazen takıyorum.)
Bu bilgileri doldururken aile büyüklerinden de yardım alabilirsin. Onlar sana nesnenin hikayesini anlatabilirler.
Şimdi aşağıda verilen metni okuyup anladıklarımızı konuşalım.
Ben Mardin’de yaşıyorum. Mardin, kayalık bir tepenin güney yamacına birbiri üzerinde yükselen teraslar hâlinde inşa edilmiş bir şehirdir. Geleneksel Mardin evlerinin ön cepheleri güneye bakar. Mutfak bölümü ise yiyeceklerin daha serin bir ortamda saklanması amacıyla kuzey yönünde konumlandırılmıştır. Ayrıca hiçbir evin diğerinin manzarasını kapatmamasına dikkat edilmiştir. Bu durum, kültürümüzde komşuluk hakkına ne kadar saygı gösterildiğinin bir kanıtıdır.
Mardin evlerinin dış cephelerinde sütunlar, kapılar, pencereler ve cumba adı verilen çıkıntılar vardır. Evlerin dış duvarlarında dikkat çeken önemli ayrıntılardan biri de taş süslemelerdir. Oya gibi işlenmiş bu süslemelerde en çok üzüm salkımı, güvercin, lale ve karanfil motifleri kullanılmıştır.
Zengin ve köklü bir geçmişe sahip olan Mardin’de eski Mardin evlerinin yanı sıra başka tarihî mekânlar da vardır. Bunlardan biri de Kasımiye Medresesi’dir. Bu medreseye yerel tarih çalışması yapmak üzere bir okul gezisi düzenledik.
Müze gezisi öncesinde öğretmenimiz bizleri gezeceğimiz tarihî mekân hakkında genel olarak bilgilendirdi. Ayrıca gezi sırasında medresenin özelliklerini ve izlenimlerimizi yazmamız için bizlere önceden hazırladığı çalışma kâğıtları dağıttı.
Bu metin, Mardin şehrindeki evlerin mimarisini ve kültürel özelliklerini anlatıyor. Geleneksel Mardin evlerinin yapımında dikkat edilen noktaları ve dış cephelerindeki süslemeleri öğreniyoruz. Ayrıca Kasımiye Medresesi’ne yapılan bir okul gezisinden de bahsediliyor.
Bu sayfada herhangi bir soru bulunmuyor, bu yüzden bu bölümü sadece okuma ve anlama etkinliği olarak düşünebiliriz. Umarım her şeyi anlaşılır bir şekilde anlatabilmişimdir. Eğer aklına takılan bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin!
Sayfa Numarası: 41