Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, hayatımız için neyin önemli olduğunu ve yardımlaşmanın gücünü konuşacağız. Şimdi gelin, görseldeki soruları birlikte adım adım inceleyelim ve çözelim.
—
**Soru:** İnsanın varlığını sürdürebilmesi için gerekli olan ve giderilmediğinde hayati sonuçlara yol açan her şey ihtiyaç olarak adlandırılır. Nefes alma, beslenme, barınma, soğuktan ve sıcaktan korunma insanların temel ihtiyaçlarıdır. Hayatı öneme sahip olduğu için bu ihtiyaçların mutlaka karşılanması gerekir. Günümüz şartlarında insanların beslenme, barınma ve giyinme dışında günlük hayatın vazgeçilmezleri hâline gelmiş olan başka ihtiyaçları da vardır. Buzdolabı, çamaşır makinesi, ocak, fırın, sabun, diş macunu gibi araç gereçler bu ihtiyaçların bazılarıdır.
Yukarıdaki metne göre, insanların temel ihtiyaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Adım 1: Soruyu dikkatlice okuyalım. Bize metinde verilen bilgilere göre hangi seçeneğin temel ihtiyaçlar arasında olmadığını soruyor.
Adım 2: Metni tekrar okuyarak temel ihtiyaçları belirleyelim. Metinde “Nefes alma, beslenme, barınma, soğuktan ve sıcaktan korunma insanların temel ihtiyaçlarıdır.” deniyor.
Adım 3: Metinde sonradan bahsedilen “günlük hayatın vazgeçilmezleri hâline gelmiş olan başka ihtiyaçlar” kısmına bakalım. Burada “Buzdolabı, çamaşır makinesi, ocak, fırın, sabun, diş macunu” gibi örnekler veriliyor.
Adım 4: Şimdi şıklara bakalım ve metinde bahsedilen temel ihtiyaçlarla karşılaştıralım.
* a) Beslenme
* b) Barınma
* c) Buzdolabı
Metinde beslenme ve barınma temel ihtiyaçlar olarak belirtilmiş. Buzdolabı ise “günlük hayatın vazgeçilmezleri hâline gelmiş olan başka ihtiyaçlar” arasında sayılmış, yani temel ihtiyaçlardan biri değil.
Sonuç:
c) Buzdolabı
Açıklama:
Sevgili arkadaşlar, metinde açıkça belirtildiği gibi nefes almak, beslenmek ve barınmak gibi şeyler hayatımızı sürdürmemiz için olmazsa olmazdır. Bunlar bizim temel ihtiyaçlarımızdır. Buzdolabı ise hayatımızı kolaylaştıran ama onsuz da yaşayabileceğimiz, sonradan edinilmiş bir araç gereçtir. Bu yüzden buzdolabı temel ihtiyaçlarımız arasında yer almaz.
—
**Soru:** Dünyanın neresinde yaşarlarsa yaşasınlar, insanların ihtiyaçları büyük ölçüde aynıdır. Bu durum aşağıdaki gazete haberinden de anlaşılmaktadır.
Musul’a İlk İnsani Yardım Türk Kızılayı’ndan
Uzun yıllardır Irak’taki ihtiyaç sahiplerine yardımlarını sürdüren Türk Kızılayı Musul ve Telafer bölgesindeki ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere 20 tırdan oluşan, toplam 500 tonluk yardım malzemesi gönderdi.
Musul’a gönderilen insani yardım malzemeleri arasında giyim eşyası, uyku tulumu, hijyen malzemesi, kuru gıda (un-makarna), bulgur, pirinç, kek, battaniye, çadır ve yatak gibi malzemeler bulunuyor.
Haberde sözü edilen malzemelerden hareketle insanların temel ihtiyaçları hakkında ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz?
Adım 1: Haberi dikkatlice okuyalım. Haberde Türk Kızılayı’nın Musul’a gönderdiği yardımlardan bahsediliyor.
Adım 2: Haberde hangi yardım malzemelerinin gönderildiğini listeleyelim. Giyim eşyası, uyku tulumu, hijyen malzemesi, kuru gıda (un-makarna), bulgur, pirinç, kek, battaniye, çadır ve yatak.
Adım 3: Bu malzemelerin hangilerinin insanların temel ihtiyaçlarını karşıladığını düşünelim.
* Giyim eşyası: Bizi hava koşullarından korur, temel bir ihtiyaçtır.
* Uyku tulumu ve battaniye: Bizi soğuktan korur, barınma ve ısınma ihtiyacını karşılar. Temeldir.
* Hijyen malzemesi: Sağlığımız için önemlidir, temel bir ihtiyaçtır.
* Kuru gıda (un-makarna), bulgur, pirinç, kek: Beslenme ihtiyacımızı karşılar, temeldir.
* Çadır ve yatak: Barınma ihtiyacını karşılar, temeldir.
Adım 4: Metnin başındaki “Dünyanın neresinde yaşarlarsa yaşasınlar, insanların ihtiyaçları büyük ölçüde aynıdır.” cümlesini de göz önünde bulunduralım.
Sonuç:
İnsanların nerede yaşarlarsa yaşasınlar, beslenme, barınma, giyinme ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarının ortak olduğu çıkarımında bulunabiliriz.
Açıklama:
Sevgili öğrenciler, bu haber bize çok önemli bir şey öğretiyor. Dünyanın farklı yerlerinde yaşayan insanlar bile, temel ihtiyaçlar konusunda birbirlerine benziyorlar. Gördüğünüz gibi, Musul’daki insanlara gönderilen yardımların çoğu, bizim de hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğumuz şeyler: yemek, giymek, barınmak, temiz kalmak. Bu da bize gösteriyor ki, yardımlaşmak ve birbirimize destek olmak ne kadar önemli. İnsanların temel ihtiyaçları evrenseldir, yani her yerde aynıdır.