Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Sosyal Bilgiler dersimiz için Mardin’den gelen harika bir görselimiz var. Bu görsel ve yanındaki metinle ilgili soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Görsel 2.5: Mardin’den bir görünüm
Kasimiye Medresesi’ni gezerken buranın Birinci Dünya Savaşı’na kadar faaliyet gösterdiğini ve Mardin’in (Görsel 2.5) en önemli eğitim merkezlerinden biri olduğunu öğrendik. Yapımına Artuklular Dönemi’nde başlanan medrese Moğol saldırıları nedeniyle yarım kalmış. Daha sonra 15. yüzyılda Akkoyunlu hükümdarı Kasım Bey tarafından tamamlanarak onun adını almış.
İki katlı inşa edilen medrese etrafındaki cami ve türbe ile birlikte külliye şeklindedir. 700 yıllık bir tarihe sahip medresede toplam yirmi üç ders odası bulunur. Bunların on biri alt katta, on ikisi üst kattadır. Güneşin doğuşundan batışına kadar tüm derslikler aydınlıktır.
Medresede dinî bilimlerle birlikte fen bilimlerinin de okutulduğunu öğrendik. Astronomi ve tıp bilimlerinin öğretildiği derslikleri gezerken duvarlarda o bilimlere ait simgeler gördük. Ayrıca bu bilim dallarının eğitiminde kullanılan bazı aletlerin sergilendiği bölümde incelemeler yaptık.
Medresenin en dikkat çekici özelliklerinden biri yüksekliği bir metreden biraz fazla olan derslik kapılarıydı. Öğretmenimiz bunun nedeninin öğrencinin hocasının huzuruna girerken başını öne eğmesini sağlamak olduğunu söyledi.
Medrese gezimiz sırasında öğretmenimizin rehberliğinde küçük bir drama etkinliği de gerçekleştirdik. Böylece medresedeki geçmiş yaşantıları canlandırarak kendimizi burada bulunmuş olan tarihî kişilerin yerine koymaya çalıştık.
Kasimiye Medresesi’ni gezerken başta giriş kapısı olmak üzere bu tarihî yapının bazı bölümlerinin tahrip olduğunu gördük (Görsel 2.6). Kültürel mirasımıza karşı duyarlı olmamız gerektiğini bir kez daha düşünerek medreseden ayrıldık.
Ülkemizdeki tarihî önemi olan mimari yapılar veya tarihî mekanlardan hangilerini gezip görmek istersiniz?
42
Görsel 2.6: Kasimiye Medresesi’nin giriş kapısı ve avlusu
—
Şimdi metinle ilgili sorulara geçelim.
**Soru 1:** Kasimiye Medresesi’nin yapımına hangi dönemde başlanmıştır?
Çözüm:
Metinde açıkça belirtildiği gibi, Kasimiye Medresesi’nin yapımına Artuklular Dönemi’nde başlanmıştır.
—
**Soru 2:** Medresede hangi bilim dalları okutuluyordu?
Çözüm:
Metinde bu sorunun cevabı şöyle geçiyor: “Medresede dinî bilimlerle birlikte fen bilimlerinin de okutulduğunu öğrendik. Astronomi ve tıp bilimlerinin öğretildiği derslikleri gezerken…”
Bu nedenle medresede şu bilim dalları okutuluyordu:
- Dinî bilimler
- Fen bilimleri
- Astronomi
- Tıp bilimleri
—
**Soru 3:** Medresenin derslik kapılarının yüksekliğinin bir metreden fazla olmasının sebebi neymiş?
Çözüm:
Metne göre, öğretmenimiz bu durumun sebebini şöyle açıklamış:
“Öğretmenimiz bunun nedeninin öğrencinin hocasının huzuruna girerken başını öne eğmesini sağlamak olduğunu söyledi.”
Yani, bu durum öğrencilerin saygı göstermesi için düşünülmüş bir detaymış.
—
**Soru 4:** Metinde bahsedilen ve Kasimiye Medresesi’nin önemli özelliklerinden biri olarak belirtilen, öğrencinin hocasının huzuruna girerken başını öne eğmesini sağlayan detay aşağıdakilerden hangisidir?
a) Geniş avlusu
b) Yüksekliği bir metreden fazla olan derslik kapıları
c) Medresenin etrafındaki cami ve türbe
Çözüm:
Bu sorunun cevabı da metinde açıkça belirtilmiş. Metinde şöyle deniyor:
“Medresenin en dikkat çekici özelliklerinden biri yüksekliği bir metreden biraz fazla olan derslik kapılarıydı. Öğretmenimiz bunun nedeninin öğrencinin hocasının huzuruna girerken başını öne eğmesini sağlamak olduğunu söyledi.”
Bu yüzden doğru cevap:
b) Yüksekliği bir metreden fazla olan derslik kapıları
—
**Soru 5:** Medresede kaç ders odası bulunmaktadır? Bu odaların kaçı alt katta, kaçı ise üst kattadır?
Çözüm:
Metinde bu bilgileri bulalım:
“700 yıllık bir tarihe sahip medresede toplam yirmi üç ders odası bulunur. Bunların on biri alt katta, on ikisi üst kattadır.”
Şimdi bu bilgileri düzenleyelim:
- Toplam ders odası sayısı: 23
- Alt katta bulunan ders odası sayısı: 11
- Üst katta bulunan ders odası sayısı: 12
İsterseniz bunu bir kontrol edelim:
11 (alt kat) + 12 (üst kat) = 23 (toplam)
Evet, sayılarımız doğru!
—
Umarım bu çözümlerimiz anlaşılır olmuştur. Hepinizi tebrik ediyorum! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!