Merhaba canım öğrencim! Sosyal bilgiler dersinde birlikte yepyeni şeyler öğrenmeye hazır mısın? Gel bakalım, bu sayfada neler varmış, birlikte inceleyelim.
Görsel 5.1: İhtiyaçlar ve Öncelikler
Sayfanın üst kısmında bizleri “Yapınız” başlığıyla bir etkinlik karşılıyor. Bu etkinlikte Seda, Sıla ve Selçuk adında üç kardeşten bahsediliyor. Babalarından Seda gitar istiyor, Sıla ayakkabı, Selçuk ise kumandalı bir araba. Ailenin bütçesi hepsinin istediğini karşılamaya yetmiyormuş. İşte tam bu noktada bizlerden bir düşünme görevi isteniyor:
Soru 1: Sizce baba, çocuklarından hangisinin ihtiyacına öncelik vermelidir? Neden? Sınıfınızda tartışınız.
Bu soruya cevap verirken, hangi isteğin bir ihtiyaç, hangisinin bir istek olduğunu düşünmemiz gerekiyor. İhtiyaçlar, hayatta kalabilmek için olmazsa olmaz şeylerdir. Mesela yemek yemek, su içmek, barınmak gibi. İstekler ise hayatımızı daha güzel hale getiren ama onsuz da yaşayabileceğimiz şeylerdir. Gitar, ayakkabı, kumandalı araba… Bunlar istek mi, yoksa ihtiyaç mı? Bunu düşünerek, babanın hangi çocuğuna öncelik vermesi gerektiğini ve nedenini açıklayabilirsin. Sınıf arkadaşlarınla da bu konuyu konuşarak farklı fikirleri öğrenebilirsin.
Şimdi de metni dikkatlice okuyalım:
Metin bize şunu anlatıyor: İnsanlar ihtiyaçlarını karşıladıklarında mutlu oluyorlarmış. Hayatta kalabilmek için öncelikle temel ihtiyaçlarımızı gidermeye çalışırmışız. Bunlar neydi? Yemek, su, barınma, giyinme gibi hayati şeyler. Ama sadece bunlarla yetinmeyiz, değil mi? İnsanların bir de sosyal ve kültürel ihtiyaçları varmış. Bunlara örnek olarak tiyatroya gitmek, sinemaya gitmek, kitap okumak, oyun oynamak, müzikle ilgilenmek, spor yapmak, bir hobi edinmek, sivil toplum kuruluşlarında görev almak gibi aktiviteler verilebilirmiş. Bu aktiviteler, hayatımızı zenginleştiren, bizi mutlu eden şeylerdir.
Metnin hemen altında da bu sosyal ve kültürel ihtiyaçları gösteren dört tane harika fotoğraf var. Bu fotoğraflara bakarak da bu ihtiyaçların ne kadar renkli ve eğlenceli olduğunu görebiliriz.
Metin devam ediyor ve diyor ki:
“Sosyal ve kültürel ihtiyaçlar çoğu zaman insanların bireysel eğilimlerinin ve taleplerinin sonucu olarak ortaya çıkar. Karşılanmadığında yaşamsal faaliyetlerimizi doğrudan etkilemeyen bu ihtiyaçlara istek denir. Sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını yeterince karşılayamayan insanlar başkalarıyla iletişim kurma, toplum tarafından kabul edilme ve özgüven konularında eksiklik hissederler.”
Bu kısım çok önemli! Bize, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarımız karşılanmadığında ne gibi sorunlar yaşayabileceğimizden bahsediyor. Mesela, arkadaş edinmekte zorlanabiliriz, kendimizi yalnız hissedebiliriz ya da toplumda kendimizi yeterince ifade edemeyebiliriz.
Şimdi gelelim sayfanın en altındaki soruya:
Soru 2: Sosyal ve kültürel ihtiyaçlarınızı karşılamak amacıyla yaptığınız faaliyetlere hangi örnekleri verebilirsiniz?
Bu soru da sizden, kendi hayatınızdan örnekler vermenizi istiyor. Mesela, sen sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak için neler yapıyorsun? Belki bir spor kursuna gidiyorsun, belki resim yapıyorsun, belki de arkadaşlarınla kitap okuyorsunuz. Bunların hepsi sosyal ve kültürel ihtiyaçlarımızla ilgilidir. Aklına gelen örnekleri düşünebilirsin. Mesela:
- Okulda veya okul dışında bir spor takımında oynamak
- Bir müzik aleti çalmayı öğrenmek
- Resim yapmak veya el işleri ile uğraşmak
- Tiyatro veya sinemaya gitmek
- Kitap okumak
- Arkadaşlarla buluşup sohbet etmek
- Gezilere katılmak
Bu örnekler sana fikir verebilir. Kendi yaptığın şeyleri düşünerek bu soruya rahatlıkla cevap verebilirsin.
Unutma, hem temel ihtiyaçlarımızı hem de sosyal ve kültürel ihtiyaçlarımızı karşılamak, mutlu ve dengeli bir yaşam sürmemiz için çok önemlidir.