4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Tuna Matbaacılık Sayfa 51

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte harika bir metin okuyacağız ve bu metinden yola çıkarak Kâzım Karabekir Paşa’yı daha yakından tanıyacağız. Hazırsanız, ilk sorumuzla başlayalım!

—

**Soru 1:**

İtilaf Devletleri Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurmak için harekete geçti. Ermeniler de İtilaf Devletlerine güvenerek 1920 yılı ortalarında Doğu Anadolu’ya girdiler. O günlerde bölgedeki tek düzenli birliğimiz Kâzım Karabekir Paşa’nın (Görsel 2.21) komuta ettiği Erzurum’daki 15. Kolordu idi.

**Çözüm:**

Bu metinde bize Birinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan bir olayı anlatıyor. İtilaf Devletleri, Ermenilerin de desteğiyle Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurmak istiyorlar. Bu amaçla 1920 yılında Doğu Anadolu’ya girmişler. O dönemde, bölgedeki en güçlü ve düzenli Türk birliğinin başında ise Kâzım Karabekir Paşa bulunuyormuş ve 15. Kolordu’yu komuta ediyormuş. Bu bilgi, Kâzım Karabekir Paşa’nın o dönemdeki önemini ve sorumluluğunu gösteriyor.

—

**Soru 2:**

Millî Mücadele’nin önde gelen komutanlarından Kâzım Karabekir 1882’de İstanbul’da doğdu. 1905’te Harp Akademisini bitirerek Manastır’a atandı. Birinci Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde başarıyla görev yaptıktan sonra Kurtuluş Savaşı’nda Doğu Cephesi Komutanlığına getirildi.

**Çözüm:**

Şimdi de Kâzım Karabekir Paşa’nın hayatına dair önemli bilgiler edineceğiz.

* Adım 1: Doğumu ve Eğitimi
Kâzım Karabekir Paşa, 1882 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiş. Ardından Harp Akademisi’ni başarıyla bitirerek 1905 yılında Manastır’a atanmış. Bu, onun askeri eğitimini tamamladığını ve görevine başladığını gösteriyor.

* Adım 2: Savaş Deneyimi ve Görev Yeri
Birinci Dünya Savaşı’nda farklı cephelerde kahramanca mücadele etmiş. Savaş bittikten sonra ise en önemli görevlerinden biri olan Kurtuluş Savaşı’nda Doğu Cephesi Komutanlığı‘na getirilmiş. Bu görev, onun vatan savunmasındaki ne kadar kilit bir rol üstlendiğini açıkça ortaya koyuyor.

—

**Soru 3:**

Kâzım Karabekir Doğu Anadolu’ya giren Ermenileri başarılı bir taarruzla bugünkü doğu sınırlarımızın ötesine attı. Bu cephedeki savaş BMM hükümetinin Ermenistan ile imzaladığı 3 Aralık 1920 tarihli Gümrü Antlaşması’yla sona erdi. Gümrü Antlaşması Ankara hükümetinin uluslararası alanda kazandığı ilk siyasi başarı olarak tarihe geçti.

**Çözüm:**

Bu metin bize Kâzım Karabekir Paşa’nın Doğu Cephesi’ndeki başarılarını anlatıyor.

* Adım 1: Ermenilerin Geri Püskürtülmesi
Kâzım Karabekir Paşa, Doğu Anadolu’ya giren Ermenilere karşı çok başarılı bir saldırı düzenlemiş. Bu saldırı sayesinde Ermenileri, bugünkü Türkiye’nin doğu sınırlarının dışına çıkarmayı başarmış. Bu, Türk milletinin toprak bütünlüğü için atılmış çok önemli bir adımdır.

* Adım 2: Gümrü Antlaşması
Bu cephedeki savaşlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi (BMM) hükümetinin Ermenistan ile imzaladığı 3 Aralık 1920 tarihli Gümrü Antlaşması ile sona ermiş. Bu antlaşma, Ankara hükümetinin uluslararası alanda kazandığı ilk büyük siyasi zafer olarak tarihe geçmiş. Düşünün ki, yeni kurulan bir hükümetin ilk defa başka bir devletle anlaşma yapması ve bunu başarıyla sonuçlandırması ne kadar önemli!

—

**Soru 4:**

“Kâzım Karabekir Paşa, anne babaları Erzurum ve Erzincan bölgelerinde öldürülen iki bin kadar yetim Türk çocuğunu evlat edinmişti. Bunlar, 4-14 yaş arasındaki çocuklardı. Kâzım Karabekir, çocukları özellikle birer sanat ve meslek sahibi olacak şekilde yetiştiriyordu. Bunlardan bazıları gayet iyi marangozluk öğrenmişti. Güzel resim çizmeyi, çocukça fakat sanatkârca oymalar yapmayı biliyorlardı.

Kâzım Paşa, ceza usulünü kaldırmıştı. Bununla birlikte çocukların kişiliklerinin serbestçe gelişmesini önlemeyecek bir disiplin kurmuştu. Kötü hareketi görülen çocuğu karşısına alıp onunla tek başına konuşurdu. “Paşa Baba”nın bir kenara çekip öğüt verdiği çocuğun bir daha kötü bir şey yaptığı olmazdı.

Çocuklarda en çok göze çarpan şey dürüstlük, doğru sözlülüktü. Bu özellikle- ri öğütlerle değil içinde yaşadıkları çevreden, havadan almaktaydılar.”

Yukarıdaki metinden hareketle Kâzım Karabekir’in kişilik özellikleri hakkında hangi çıkarımlarda bulunabilirsiniz?

**Çözüm:**

Bu metin, Kâzım Karabekir Paşa’nın ne kadar şefkatli ve ileri görüşlü bir lider olduğunu gösteriyor. Haydi, bu metinden yola çıkarak onun kişilik özellikleri hakkında neler söyleyebileceğimize bakalım:

* Adım 1: İnsan Sevgisi ve Koruyuculuğu
Metinde Kâzım Karabekir Paşa’nın, anne babaları şehit düşmüş iki bin kadar yetim çocuğu evlat edindiği anlatılıyor. Bu durum, onun ne kadar büyük bir insan sevgisine sahip olduğunu ve kimsesiz çocukları koruyup kollamaktan çekinmediğini gösteriyor. Hem “Paşa Baba” olarak onlara babalık yapmış hem de onları geleceğe hazırlamış.

* Adım 2: Eğitimci ve Gelişimci Yönü
Paşa, sadece çocukları evlat edinmekle kalmamış, onları sanat ve meslek sahibi olmaları için de yetiştirmiş. Marangozluk, resim ve oymacılık gibi alanlarda onları teşvik etmesi, onun çocukların yeteneklerini keşfetmelerini ve geliştirmelerini ne kadar önemsediğini gösteriyor. Bu, onun eğitimci ve gelişimci bir karakteri olduğunu kanıtlıyor.

* Adım 3: Şefkatli ve Adil Yaklaşımı
Metinde Paşa’nın ceza usulünü kaldırdığı ve çocuklarla tek başına konuşarak onlara öğüt verdiği belirtiliyor. Bu, onun şiddete başvurmak yerine şefkatli ve anlayışlı bir yaklaşımla sorunları çözmeye çalıştığını gösteriyor. Çocukların kişiliklerinin gelişmesini engellemeyen bir disiplin anlayışı benimsemiş. Bu da onun ne kadar adil ve anlayışlı bir lider olduğunu gösteriyor.

* Adım 4: Dürüstlük ve Doğruluk Değerlerine Önem Vermesi
Metnin son kısmında, çocuklarda en çok göze çarpan şeyin dürüstlük ve doğru sözlülük olduğu belirtiliyor ve bunun öğretilerek değil, çevreden alındığı vurgulanıyor. Bu durum, Kâzım Karabekir Paşa’nın bu değerlere ne kadar önem verdiğini ve çocukların bu değerleri benimsemesi için uygun bir ortam yarattığını gösteriyor. Kısacası, o dürüstlük ve doğruluğu teşvik eden bir liderdi.

Bu metinden yola çıkarak Kâzım Karabekir Paşa’nın sevgi dolu, şefkatli, eğitime önem veren, adil, dürüstlüğü savunan ve çocukların gelişimini destekleyen harika bir insan olduğunu söyleyebiliriz.

—

Umarım bu soruların çözümlerini ve açıklamalarını beğenmişsinizdir. Kâzım Karabekir Paşa gibi değerli insanları tanımak bizlere de ilham veriyor, değil mi? Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!