5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 65
Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Haydi gel, görseldeki bu dinamometre problemini birlikte adım adım çözelim ve bu konuyu tam olarak pekiştirelim. Dinamometreleri okumak aslında çok kolaydır, sadece biraz dikkat gerektirir.
Öncelikle soruyu bir anlayalım. Elimizde 4 farklı ölçüm var. Soruda bize verilen en önemli bilgi şu: Her bir dinamometre 10 eşit bölmeden oluşuyor. Bu bilgi bizim anahtarımız olacak. Bir dinamometredeki kuvveti bulmak için önce her bir bölmenin kaç Newton (N) değerinde olduğunu bulmalı, sonra da dinamometrenin kaç bölme uzadığını sayarak bu iki değeri çarpmalıyız.
Haydi başlayalım!
Soru: 1. Ölçüm sonucunu bulalım.
Adım 1: İlk olarak bu dinamometrenin her bir bölmesinin kaç Newton’a (N) denk geldiğini bulalım. Dinamometrenin üzerinde en fazla 40 N ölçebileceği yazıyor ve 10 bölmesi var. O zaman yapacağımız işlem çok basit:
40 N / 10 bölme = 4 N
Bu demek oluyor ki, bu dinamometredeki her bir küçük çizgi 4 Newton’luk bir kuvveti gösteriyor.
Adım 2: Şimdi dinamometrenin ne kadar uzadığına bakalım. Görseli dikkatlice saydığımızda, dinamometrenin 4 bölme uzadığını görüyoruz. Artık ölçülen kuvveti bulabiliriz.
4 bölme x 4 N = 16 N
Sonuç: 1. Ölçümdeki kuvvet 16 N‘dur.
Soru: 2. Ölçüm sonucunu bulalım.
Adım 1: Yine aynı yöntemle, önce bir bölmenin değerini bulalım. Bu dinamometre en fazla 50 N ölçebiliyor ve 10 bölmesi var.
50 N / 10 bölme = 5 N
Yani bu dinamometrede her bir bölme 5 Newton’a eşit.
Adım 2: Dinamometrenin uzama miktarına bakalım. Saydığımızda tam 6 bölme uzadığını görüyoruz. Şimdi çarpma zamanı!
6 bölme x 5 N = 30 N
Sonuç: 2. Ölçümdeki kuvvet 30 N‘dur.
Soru: 3. Ölçüm sonucunu bulalım.
Adım 1: Bu dinamometremiz en fazla 20 N ölçebiliyormuş. 10 bölmesi olduğuna göre, her bir bölmenin değerini hesaplayalım.
20 N / 10 bölme = 2 N
Ne kadar kolay değil mi? Her bir çizgi sadece 2 Newton demek.
Adım 2: Görsele baktığımızda dinamometrenin 8 bölme uzadığını sayabiliriz. Haydi hesaplayalım.
8 bölme x 2 N = 16 N
İlginç bir şekilde, 1. ölçüm ile aynı sonucu bulduk! Bu, farklı cisimlerin ağırlıklarının aynı olabileceğini gösterir.
Sonuç: 3. Ölçümdeki kuvvet 16 N‘dur.
Soru: 4. Ölçüm sonucunu bulalım.
Adım 1: Son dinamometremize geldik. Üzerinde 90 N yazıyor. Bu, en hassas olmayan, yani en güçlü kuvvetleri ölçebilen dinamometremiz. Bir bölmesinin değerini bulalım.
90 N / 10 bölme = 9 N
Bu dinamometrede her bir bölme 9 Newton’luk bir kuvveti ifade ediyor.
Adım 2: Dinamometrenin uzama miktarını sayalım. Gördüğümüz gibi sadece 3 bölme uzamış.
3 bölme x 9 N = 27 N
Sonuç: 4. Ölçümdeki kuvvet 27 N‘dur.
Buna göre ölçüm sonuçlarını aşağıdaki tabloya yazalım.
Artık tüm sonuçları bulduğumuza göre, tablomuzu rahatlıkla doldurabiliriz.
- 1. Ölçüm Sonucu (N): 16
- 2. Ölçüm Sonucu (N): 30
- 3. Ölçüm Sonucu (N): 16
- 4. Ölçüm Sonucu (N): 27
Umarım tüm adımlar anlaşılmıştır! Gördüğün gibi, dinamometre sorularını çözerken kuralımız hep aynı: Önce bir bölmenin değerini bul, sonra uzayan bölme sayısıyla çarp. Bu konuyu harika bir şekilde anladığına eminim. Başarılar dilerim!