Harika bir soru! Elbette, Sosyal Bilgiler öğretmenin olarak bu konuyu sana en anlaşılır şekilde açıklayacağım. Görseldeki metin ve etkinlik, dinimizdeki en önemli inanç esaslarından biri olan kader ve kaza konusunu anlatıyor. Hadi gel, bu etkinliği birlikte yapalım.
Soru: Edindiğiniz bilgilere ve gözlemlerinize dayanarak siz de defterinize doğadan bir kader-kaza örneği yazınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruyu cevaplamak için önce kader ve kaza kavramlarını kısaca hatırlayalım. Metinde de okuduğumuz gibi:
- Kader: Allah’ın (c.c.) evrende olacak her şeyi, olmadan önce sonsuz bilgisiyle bilmesi, planlaması ve bir ölçüye göre düzenlemesidir. Yani bir şeyin “nasıl olacağının planı” diyebiliriz.
- Kaza: Allah’ın (c.c.) önceden planladığı bu olayların, zamanı ve yeri geldiğinde plana uygun bir şekilde gerçekleşmesidir. Yani “planın gerçekleşmesi” anıdır.
Şimdi bu bilgileri kullanarak doğadan somut bir örnek bulalım. Mesela arıların bal yapma sürecini ele alabiliriz.
Adım 1: Kader Örneği (İlahi Plan)
Allah (c.c.), arıları yaratırken onlara bal yapabilme yeteneği vermiştir. Bir arının hangi çiçeklerden polen toplayacağını, o polenleri nasıl bala dönüştüreceğini, peteğini ne kadar düzgün bir altıgen şeklinde öreceğini programlamıştır. Arının vücut yapısı, kanatları, iğnesi ve içgüdüsel olarak bu görevleri bilmesi, Allah’ın (c.c.) belirlediği ilahi bir ölçü ve programdır. İşte arıya yüklenen bu özellikler ve görevlerin bütünü, onun kaderidir.
Adım 2: Kaza Örneği (Planın Gerçekleşmesi)
Bahar geldiğinde, çiçekler açtığında bir işçi arının kovanından çıkıp çiçek çiçek dolaşarak polen toplaması, topladığı polenleri kovanına getirip diğer arılarla birlikte çalışarak ondan bal yapması ve peteklere doldurması ise kazadır. Yani, Allah’ın arı için önceden belirlediği planın (kaderin), zamanı ve şartları oluştuğunda tam olarak plana uygun bir şekilde gerçekleşmesidir.
Kısacası şöyle özetleyebiliriz:
Arının bal yapma potansiyeli ve programı kader,
Arının bahar gelince çiçeklerden polen toplayıp bal yapması ise kaza‘dır.
Umarım bu örnekle konuyu daha iyi anlamışsındır. Doğaya baktığımızda bunun gibi sayısız kader ve kaza örneği görebiliriz. Bir tohumun ağaca dönüşmesi, yağmurun yeryüzüne inmesi, mevsimlerin oluşması… Hepsi Yüce Allah’ın kusursuz planının birer parçasıdır.