Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Sosyal Bilimler öğretmeninim. Bu üniteyle ilgili bilgilerimizi pekiştirmek için harika bir fırsat. Gel şimdi bu cümlelerdeki boşlukları en uygun kelimelerle birlikte dolduralım. Her birini adım adım, anlayarak ilerleyeceğiz. Hazır mısın? Başlayalım!
1. Peygamberlerde bulunan başlıca ortak özelliklerden biri olan …………………….; doğruluk, güvenirlik, doğru sözlü olmak gibi anlamlara gelir.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için cümlenin sonundaki ipucuna bakmamız yeterli. Bize peygamberlerin bir özelliğini soruyor ve bu özelliğin “doğruluk, güvenirlik, doğru sözlü olmak” anlamına geldiğini söylüyor. Peygamberlerin her zaman doğruyu söylemesi ve güvenilir olması özelliğine biz “sıdk” diyoruz.
Adım 1: Cümlede boşluğa gelecek kelimenin tanımını bulalım. Tanım: “doğruluk, güvenirlik, doğru sözlü olmak”.
Adım 2: Verilen kelimeler arasından bu tanıma uyanı seçelim. Bu kelime sıdk kelimesidir.
Sonuç: Boşluğa gelmesi gereken doğru kelime: sıdk
2. “……………………. büyüklüğün şanındandır.”
Çözüm:
Bu cümle, çok bilinen ve üzerinde düşünmemiz gereken güzel bir söz. Bir hata yapanı cezalandırmak yerine onu bağışlamanın ne kadar büyük bir erdem olduğunu anlatıyor. Yani birini bağışlamak, affetmek, kişinin yüceliğini ve büyüklüğünü gösterir.
Adım 1: Cümlenin genel anlamını düşünelim. “Büyüklüğün şanından” olan, yani yüce bir davranış olan eylemi bulmalıyız.
Adım 2: Verilen kelimelerden bu anlama en uygun olanı affetmek kelimesidir.
Sonuç: Boşluğa gelmesi gereken doğru kelime: Affetmek
3. “‘…Siz yerdekilere ……………………. edin ki……………………. de size merhamet etsin.’”
Çözüm:
Bu cümle Peygamber Efendimizin (sav) çok meşhur bir hadisidir. Bu hadiste iki tane boşluk var. Bizden yeryüzündeki canlılara nasıl davranmamız gerektiği ve bunun karşılığında ne göreceğimiz soruluyor. Hadisin tamamı şöyledir: “Siz yerdekilere merhamet edin ki, göktekiler de size merhamet etsin.” Yani biz insanlara, hayvanlara, bitkilere şefkat gösterirsek, Yüce Allah da bize merhametiyle karşılık verir.
Adım 1: Cümlenin bir öğüt olduğunu ve karşılıklı bir durumu anlattığını görüyoruz. Bizim yapacağımız bir davranışa karşılık bize de benzer bir şekilde davranılacak.
Adım 2: Anlam bütünlüğünü sağlamak için ilk boşluğa merhamet, ikinci boşluğa ise göktekiler kelimesini getirmeliyiz.
Sonuç: Boşluklara sırasıyla gelmesi gereken doğru kelimeler: merhamet ve göktekiler
4. Kim bir ……………………. diker de onun meyvesinden insan, hayvan veya bir kuş yerse yenen şey onun için bir ……………………. yerine geçer.
Çözüm:
Bu da doğayı ve canlıları korumanın önemini anlatan bir başka güzel hadis. Burada dikilen ve meyvesinden canlıların faydalandığı bir şeyden bahsediliyor. Bu elbette ki bir ağaçtır. Bir ağaç diktiğimizde ve onun meyvesinden, gölgesinden bir canlı faydalandığında, bu bizim için sanki bir iyilik yapmışız, bir sadaka vermişiz gibi sevap kazandırır. Bu yüzden ikinci boşluğa da sadaka kelimesi gelmelidir.
Adım 1: Cümlede “dikmek” ve “meyve” kelimeleri bize ipucu veriyor. Dikeceğimiz şey bir ağaç olmalı.
Adım 2: Yaptığımız bu güzel işin karşılığının ne olacağı soruluyor. Başkalarına karşılıksız yapılan bu iyilik, bir sadaka sayılır.
Sonuç: Boşluklara sırasıyla gelmesi gereken doğru kelimeler: ağaç ve sadaka
5. Hz. Muhammed (sav) toplumu ilgilendiren önemli konularda sahabileriyle ……………………. ederdi.
Çözüm:
Peygamber Efendimiz, önemli bir karar alacağı zaman tek başına hareket etmezdi. Çevresindeki arkadaşlarına (sahabilere) danışır, onların da fikirlerini alırdı. Bir konu hakkında başkalarının fikrini almaya, onlarla konuşup danışmaya istişare denir.
Adım 1: Cümlede Peygamberimizin önemli konularda arkadaşlarıyla ne yaptığı soruluyor. Onlara danıştığını, fikirlerini aldığını anlıyoruz.
Adım 2: Bu “danışma, fikir alışverişi yapma” eyleminin karşılığı olan kelime istişare‘dir.
Sonuç: Boşluğa gelmesi gereken doğru kelime: istişare
6. ……………………. kelimesi sözlükte; kararlılık, bir işteki engelleri yenme kararlığı gibi anlamlara gelir.
Çözüm:
Bu soruda bize bir kelimenin tanımı verilmiş ve o kelimeyi bulmamız isteniyor. Tanıma bakalım: “kararlılık, bir işteki engelleri yenme kararlığı”. Bir hedef belirleyip o hedefe ulaşmak için karşımıza çıkan zorluklara karşı pes etmemek, kararlı bir şekilde devam etmek demektir bu. Bu anlama gelen kelimemiz azim‘dir.
Adım 1: Cümledeki tanıma odaklanalım: “kararlılık”.
Adım 2: Verilen kelimelerden “kararlılık” anlamına gelen kelimeyi bulalım. Bu kelime azim‘dir.
Sonuç: Boşluğa gelmesi gereken doğru kelime: Azim
7. Davası uğruna gerektiğinde savaşlara katılması, katıldığı savaşları başarıyla yönetmesi Hz. Muhammed’in (sav) ……………………. ve kararlı bir kişiliğe sahip olduğunu gösterir.
Çözüm:
Bir insanın inandığı değerler uğruna zorluklara göğüs germesi, hatta savaşlara katılması onun korkusuz ve yiğit olduğunu gösterir. Peygamber Efendimizin de savaşlara katılması ve ordusunu başarıyla yönetmesi, onun ne kadar cesur bir insan olduğunu kanıtlar.
Adım 1: Cümlede Peygamberimizin savaşlara katılması ve onları yönetmesi gibi özelliklerinden bahsediliyor.
Adım 2: Bu özellikler, bir kişinin korkusuz ve yiğit olduğunu ifade eder. Bu anlama gelen kelime ise cesur‘dur.
Sonuç: Boşluğa gelmesi gereken doğru kelime: cesur
8. Bilal-i Habeşi’yi, annesinin renginden dolayı küçümseyen Ebu Zer el-Gıfârî’yi uyarması, Hz. Muhammed’in (sav) insanlara ……………………. verdiğini ve onun her türlü ……………………. karşı olduğunu gösterir.
Çözüm:
Bu olay, İslam’ın insanlara bakışını çok güzel özetler. Peygamberimiz, bir kişinin ten rengi veya ırkı yüzünden aşağılanmasına asla izin vermemiştir. Ebu Zer’i bu konuda uyarması, onun bütün insanlara, kim olursa olsun değer verdiğini gösterir. Aynı zamanda, insanlar arasında renk, dil, ırk gibi sebeplerle üstünlük kurmaya çalışmaya, yani ayrımcılık yapmaya da tamamen karşı olduğunu gösterir.
Adım 1: Cümledeki olayı analiz edelim. Peygamberimiz, birini renginden dolayı küçümseyen birini uyarıyor. Bu, onun insanlara önem verdiğini gösterir. İlk boşluğa değer kelimesi gelmelidir.
Adım 2: İnsanları rengi, ırkı gibi sebeplerle ayırmaya ayrımcılık denir. Peygamberimizin bu davranışı, onun ayrımcılığa karşı olduğunu gösterir. İkinci boşluğa da bu kelime gelmelidir.
Sonuç: Boşluklara sırasıyla gelmesi gereken doğru kelimeler: değer ve ayrımcılık
Harika iş çıkardın! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Unutma, bu kelimelerin anlamlarını bilmek, hem derslerinde başarılı olmanı sağlar hem de hayatına yön verir. Bir sonraki etkinlikte görüşmek üzere!