Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben 1. Sınıf Matematik Öğretmenin. Bu sayfadaki “Sayı ve Şekil Örüntüleri” konusunu birlikte inceleyelim. Örüntüler, matematiğin en eğlenceli konularından biridir çünkü etrafımızdaki her şeyde bir düzen, bir tekrar bulabiliriz. Hadi görselleri adım adım analiz edelim.
1. Soru: Halı ve üzerindeki sayılar (3 3 5 3 3 5)
Bu görselde hem halının desenlerinde hem de üzerindeki sayılarda bir örüntü, yani bir kurala göre tekrar etme durumu var. Sayı dizisini inceleyelim.
Çözüm:
Adım 1: Sayı dizisine dikkatlice bakalım: 3, 3, 5, 3, 3, 5.
Adım 2: Hangi sayı grubunun sürekli tekrar ettiğini bulmaya çalışalım. Gördüğümüz gibi, “3, 3, 5” grubu sürekli kendini tekrar ediyor.
Sonuç:
Bu sayı örüntüsünün kuralı “iki tane 3, bir tane 5” şeklinde devam etmesidir. Tıpkı halının üzerindeki desenlerin tekrar etmesi gibi!
2. Soru: Şemsiye ve üzerindeki sayılar (2 4 6 8 10)
Bu rengarenk şemsiyenin üzerinde de bir sayı dizisi var. Bu dizideki kuralı bulalım.
Çözüm:
Adım 1: Sayılarımıza bakalım: 2, 4, 6, 8, 10. Sayıların sürekli arttığını fark ettin mi?
Adım 2: Ne kadar arttıklarını bulalım. 2’den 4’e giderken sayıya 2 eklemişiz. 4’ten 6’ya giderken yine 2 eklemişiz. Bu kural hep devam ediyor.
Sonuç:
Bu sayı örüntüsünün kuralı, sayıların ikişer ikişer artmasıdır. Şemsiyenin renkleri de (mavi, sarı, pembe…) bir düzen içinde tekrar ederek bir renk örüntüsü oluşturur.
3. Soru: Çit ve altındaki sayılar (17 16 15 14 13)
Şimdi de bahçe çitine ve altındaki sayılara göz atalım. Burada farklı bir durum var.
Çözüm:
Adım 1: Sayı dizimiz: 17, 16, 15, 14, 13. Bu defa sayılar artmıyor, tam tersine azalıyor.
Adım 2: Her adımda ne kadar azaldığına bakalım. 17’den 16’ya düşerken 1 eksilmiş. 16’dan 15’e düşerken yine 1 eksilmiş.
Sonuç:
Bu sayı örüntüsünün kuralı, sayıların geriye doğru birer birer sayılmasıdır. Çitin renkleri de (pembe, yeşil, turuncu) sırayla tekrar ederek bir örüntü oluşturuyor.
4. Soru: Diğer Görsellerdeki Örüntüler (Masa Örtüsü ve Çiçekler)
Bu görsellerde sayı olmasa da şekil ve renk örüntüleri var.
Çözüm:
Adım 1:Masa örtüsüne baktığımızda kırmızı ve beyaz karelerin birbiri ardına gelerek bir pötikare deseni oluşturduğunu görürüz. Bu bir şekil örüntüsüdür.
Adım 2:Çiçeklere baktığımızda ise bir açık renkli çiçek, bir koyu renkli çiçek şeklinde sırayla dizildiklerini görüyoruz. Bu da bir renk ve şekil örüntüsüdür.
Genel Değerlendirme ve Sonuç
Görselin altındaki arkadaşımızın sorduğu gibi, tüm bu görsellerde dikkatimizi çeken şey tekrar ve düzen oldu.
Unutma, bir şeyin belirli bir kurala göre art arda gelmesine veya tekrar etmesine örüntü diyoruz. Çevremizdeki birçok şeyde örüntüler vardır. Mesela bir binanın pencereleri, kazağındaki çizgiler, bir şarkının nakaratı veya trafik lambalarının renk sırası (kırmızı, sarı, yeşil) bile birer örüntüdür.