Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün fen bilimleri dersinde elektrik devreleri ile ilgili harika bir konu işleyeceğiz. Elimizdeki soruları birlikte adım adım çözerek bu konuyu daha iyi anlayacağız. Hazırsanız başlayalım!
Soru 4: Aşağıdaki şemada bir kavram haritası verilmiştir.
Basit elektrik devresiyle ilişkili olan I ve II numaralı boşluklara aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Görseldeki kavram haritasına dikkatlice baktığımızda, “Elektrik Devresi” ana başlığının altında “içerir” kelimesiyle “Devre Elemanları”na bağlandığını görüyoruz. Devre elemanları da farklı yollarla başka kavramlara bağlanıyor.
Şemada, “Devre Elemanları”ndan çıkan bir ok “olabilir.” kelimesiyle “Ampul”e gidiyor. Ampulden çıkan bir ok da “elektrik sağlar.” kelimesiyle “I” numaralı boşluğa bağlanıyor. Elektrik devresinin çalışabilmesi için elektriği sağlayan temel enerji kaynağına ihtiyacımız var. Bu da pildir. Dolayısıyla “I” numaralı boşluğa Pil gelmelidir.
Diğer taraftan, “Devre Elemanları”ndan çıkan bir başka ok da “açan / kapar.” kelimesiyle “II” numaralı boşluğa bağlanıyor. Bir elektrik devresinde devreyi açıp kapatmaya yarayan elemana anahtar denir. Bu yüzden “II” numaralı boşluğa da Anahtar gelmelidir.
Şimdi seçeneklere bakalım ve bulduğumuz sonuçlarla eşleştirelim:
- A. Pil, Anahtar
- B. Anahtar, Pil
- C. Pil, Duy
- D. Bağlantı kablosu, Pil
Bizim bulduğumuz sonuçlara göre “I” numaralı boşluğa Pil, “II” numaralı boşluğa ise Anahtar gelmesi gerekiyordu. Seçeneklere baktığımızda bu sıralama B seçeneğinde yer alıyor. Ama dikkatli olalım, ilk boşluk “I”, ikinci boşluk “II” idi. Yani “I” için Pil, “II” için Anahtar. Seçeneklere tekrar baktığımızda A şıkkında (I: Pil, II: Anahtar) bu doğru eşleşmeyi görüyoruz. B şıkkında ise tam tersi verilmiş.
Hemen düzeltelim, şemada “I” numaralı boşluğun bağlı olduğu ok “elektrik sağlar.” diyor. Bu pili ifade eder. “II” numaralı boşluğun bağlı olduğu ok ise “açar. / kapar.” diyor. Bu da anahtarı ifade eder. O halde “I” yerine Pil, “II” yerine Anahtar gelmelidir.
Şimdi seçeneklere tekrar bakalım:
- A. Pil, Anahtar
- B. Anahtar, Pil
- C. Pil, Duy
- D. Bağlantı kablosu, Pil
Bu durumda doğru cevap A seçeneğidir.
Sonuç: A
Soru 5: Şekildeki devrede, devre elemanlarıyla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Bu soruyu çözmek için önce devredeki elemanları tanımamız ve verilen bilgileri dikkatlice incelememiz gerekiyor. Devrede bir lamba (ampul), bir pil (enerji kaynağı) ve bir anahtar (S harfi ile gösterilmiş) olduğunu görüyoruz. Ayrıca devrede K ve L harfleriyle gösterilen noktalar var.
Şimdi verilen ifadeleri tek tek inceleyelim:
I. L ampuldür, şekildeki durumda ışık vermez.
Adım 1: Devre şemasına baktığımızda, L harfinin yanındaki sembolün bir ampul olduğunu görüyoruz. Bu doğru.
Adım 2: Anahtar (S) açık durumda. Bir elektrik devresinde anahtar açıksa, elektrik akımı devreyi tamamlayamaz ve ampul ışık vermez. Bu nedenle bu ifade de doğrudur.
II. S anahtardır ve şekildeki devrede açıktır.
Adım 1: Şemada S harfinin yanında bir anahtar sembolü var. Dolayısıyla S anahtardır. Bu doğru.
Adım 2: S anahtarının konumu açık. Yani devrenin tamamlanmasını engelliyor. Bu ifade de doğrudur.
III. K pildir ve S kapatılırsa devreden elektrik enerjisi geçer.
Adım 1: Şemada K harfinin yanında bir pil sembolü var. Dolayısıyla K pil olduğunu söyleyebiliriz. Bu doğru.
Adım 2: Eğer anahtar (S) kapatılırsa, devre tamamlanmış olur. Devre tamamlandığında pil, ampule elektrik enerjisi sağlar ve ampul ışık verir. Yani devreden elektrik enerjisi geçer. Bu ifade de doğrudur.
Şimdi tüm ifadeler doğru çıktı. Seçeneklere bakalım:
- A. Yalnız I
- B. Yalnız II
- C. I ve III
- D. I, II ve III
Hepimizin gördüğü gibi, I, II ve III numaralı ifadelerin hepsi doğru. Bu yüzden doğru cevap D seçeneğidir.
Sonuç: D