Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimizin bu bölümünde maddelerin özelliklerini hep birlikte öğreneceğiz. Hazırsanız, şimdi size verilen soruları adım adım çözelim ve her birini iyice anlayalım.
**Soru 1:**
Aşağıdaki tabloda çeşitli maddeler verilmiştir. Tablodaki uygun sütun veya sütunlara örnekteki gibi “✓” işaretini koyarak maddelerin özelliklerini belirtelim.
Bu soruda, karşımızdaki maddelerin mıknatıs tarafından çekilip çekilmediğini ve su ile etkileşimini yani suyu emip emmediğini belirleyeceğiz. Hadi gelin birlikte bu özelliklere bakalım:
* **Porselen tabak:** Porselen, mıknatıstan etkilenmeyen bir malzemedir. Bu yüzden “Mıknatıs tarafından çekilmeyen” sütununa “✓” koyacağız. Porselen tabak suyu emmez, bu nedenle “Su emmeyen” sütununa da “✓” koymalıyız.
* **Cam çay bardağı:** Cam da mıknatıstan etkilenmez, bu yüzden “Mıknatıs tarafından çekilmeyen” kısmına “✓” gelir. Cam suyu emmez, o yüzden “Su emmeyen” kısmına da “✓” koyarız.
* **Metal ataş:** Metal ataş, demir gibi metallerden yapıldığı için mıknatıs tarafından çekilir. Bu yüzden “Mıknatıs tarafından çekilen” sütununa “✓” koyacağız. Metal ataş suyu emmez, bu yüzden “Su emmeyen” sütununa da “✓” koymalıyız.
* **Halı:** Halı, genellikle kumaş liflerinden yapıldığı için mıknatıstan etkilenmez. Bu yüzden “Mıknatıs tarafından çekilmeyen” kısmına “✓” gelir. Halı suyu emer, bu yüzden “Su emen” kısmına da “✓” koyarız.
* **Sünger:** Sünger, gözenekli yapısı sayesinde hem mıknatıstan etkilenmez hem de suyu çok iyi emer. Bu nedenle “Mıknatıs tarafından çekilmeyen” ve “Su emen” sütunlarına “✓” koyacağız.
* **Kâğıt havlu:** Kâğıt havlu mıknatıstan etkilenmez. “Mıknatıs tarafından çekilmeyen” kısmına “✓” gelir. Kâğıt havlu suyu emer, bu yüzden “Su emen” kısmına da “✓” koyarız.
* **Çelik anahtar:** Çelik, demir içerdiği için mıknatıs tarafından çekilir. Bu yüzden “Mıknatıs tarafından çekilen” sütununa “✓” koyacağız. Çelik anahtar suyu emmez, bu yüzden “Su emmeyen” sütununa da “✓” koymalıyız.
* **Yağmurluk:** Yağmurluklar genellikle plastikten veya su geçirmeyen özel kumaşlardan yapılır. Bu yüzden mıknatıstan etkilenmezler. “Mıknatıs tarafından çekilmeyen” kısmına “✓” gelir. Yağmurluk suyu emmez, bu yüzden “Su emmeyen” kısmına da “✓” koyarız.
* **Demir tozu:** Demir tozu mıknatıs tarafından çekilir. Bu nedenle “Mıknatıs tarafından çekilen” sütununa “✓” koyacağız. Demir tozu suyu emmez, bu yüzden “Su emmeyen” sütununa da “✓” koymalıyız.
* **Kumaş parçası:** Kumaş parçası mıknatıstan etkilenmez. “Mıknatıs tarafından çekilmeyen” kısmına “✓” gelir. Kumaş parçası suyu emebilir, bu yüzden “Su emen” kısmına da “✓” koyarız.
İşte tablomuzun doldurulmuş hali:
| Maddenin Adı | Mıknatıs tarafından çekilmeyen | Mıknatıs tarafından çekilen | Su emen | Su emmeyen |
| :————— | :—————————: | :————————: | :—–: | :——-: |
| Porselen tabak | ✓ | | | ✓ |
| Cam çay bardağı | ✓ | | | ✓ |
| Metal ataş | ✓ | | | ✓ |
| Halı | ✓ | | ✓ | |
| Sünger | ✓ | | ✓ | |
| Kâğıt havlu | ✓ | | ✓ | |
| Çelik anahtar | | ✓ | | ✓ |
| Yağmurluk | ✓ | | | ✓ |
| Demir tozu | | ✓ | | ✓ |
| Kumaş parçası | ✓ | | ✓ | |
**Soru 2:**
Aşağıdaki çizelgeye çevremizden madde örnekleri bularak yazalım. Bu maddelerden hangisinin suda yüzdüğünü, hangisinin suya battığını çizelgeyi işaretleyerek belirtelim.
Bu soruda ise çevremizdeki bazı maddelerin su içindeki davranışlarını gözlemleyeceğiz. Bazı maddeler suyun üzerinde kalırken, bazıları suyun dibine batacaktır.
* **Taş:** Taşın yoğunluğu sudan daha fazladır, bu yüzden suya atıldığında batar.
* **Ahşap (tahta parçası):** Ahşabın yoğunluğu genellikle sudan daha azdır, bu yüzden suda yüzer.
* **Meyve (elma gibi):** Çoğu meyvenin yoğunluğu sudan azdır, bu yüzden suda yüzerler.
* **Metal para:** Metalin yoğunluğu sudan çok fazladır, bu yüzden suya atıldığında batar.
* **Köpük:** Köpüğün yapısı havayla dolu olduğu için yoğunluğu çok düşüktür ve bu yüzden suda yüzer.
* **Cam şişe:** Boş bir cam şişe, içindeki hava sayesinde suda yüzer. Ancak içi su dolarsa batabilir. Burada boş cam şişeyi düşünelim.
* **Plastik top:** Plastik toplar genellikle suyun üzerinde kalır, yani yüzerler.
* **Kum:** Kum tanecikleri suya atıldığında dibe çöker, yani batar.
İşte doldurulmuş çizelge:
| Madde adı | Suda yüzer. | Suda batar. |
| :—————— | :———: | :———: |
| Taş | | ✓ |
| Ahşap (tahta parçası) | ✓ | |
| Meyve (elma gibi) | ✓ | |
| Metal para | | ✓ |
| Köpük | ✓ | |
| Cam şişe (boş) | ✓ | |
| Plastik top | ✓ | |
| Kum | | ✓ |
Umarım bu çözümler hepimiz için faydalı olmuştur. Maddelerin özelliklerini öğrenmek gerçekten de çok keyifli, değil mi? Başka sorularda görüşmek üzere!