Merhaba sevgili 4. Sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte bu sayfadaki harika soruları çözeceğiz. Hazır mısınız? Haydi başlayalım!
HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1. Soluduğumuz hava, maddenin hangi hâlidir?
Bu soruda bize “Soluduğumuz hava, maddenin hangi hâlidir?” diye soruluyor. Hava, etrafımızda gördüğümüz ama dokunamadığımız, boşlukları dolduran bir şey. Tıpkı balonun içindeki gaz gibi düşünebiliriz. Bu özellikler, havanın gaz hâlinde olduğunu gösterir.
Sonuç: Gaz
2. Çevremizdeki maddelerden hangileri konuldukları kabın şeklini alır? Neden?
Şimdi de “Çevremizdeki maddelerden hangileri konuldukları kabın şeklini alır? Neden?” sorusunu inceleyelim. Maddelerin farklı halleri vardı, değil mi? Katılar belirli bir şekle sahipken, sıvılar konuldukları kabın şeklini alırlar. Mesela bir bardak suya farklı bir kaba koyduğumuzda, su yeni kabın şeklini alır. Gazlar da aynı şekilde bulundukları kabı tamamen doldurur ve şeklini alırlar.
Cevap: Sıvılar ve gazlar konuldukları kabın şeklini alırlar. Çünkü hem sıvıların hem de gazların belirli bir şekilleri yoktur, tanecikleri birbirine daha serbest hareket eder.
3. Çevremizdeki hangi maddelerin şekilleri dışarıdan bir etki olmadıkça değişmez?
Sıradaki sorumuz “Çevremizdeki hangi maddelerin şekilleri dışarıdan bir etki olmadıkça değişmez?”. Bu sorunun cevabı da yine maddenin halleriyle ilgili. Hatırlarsanız, katı maddelerin belirli bir şekli vardı ve bu şekillerini kolay kolay değiştirmezler. Mesela bir taşın şekli, onu elimizle itmeden veya kırmadan değişmez. İşte bu yüzden katı maddelerin şekilleri dışarıdan bir etki olmadıkça değişmez.
Cevap: Katı maddeler.
Anahtar Kavramlar
Katı
Sıvı
Gaz
Neler Öğreneceğiz?
Maddenin hâllerine ait temel özellikleri karşılaştıracağız.
Maddenin hâllerini bilip aynı maddenin farklı hâllerine örnekler vereceğiz.
Şimdi de sayfanın altındaki genel bir soruya bakalım:
Maddeler doğada hangi hâllerde bulunur? Yukarıdaki resmi inceleyelim ve suyun doğada hangi hâllerde bulunduğunu belirtelim.
Bu soruda bize maddelerin doğada hangi hâllerde bulunduğunu ve yukarıdaki resimdeki suyun hangi hâllerde olduğunu soruyor. Resme baktığımızda dağlarda kar görüyoruz, bu katı hâlde su demek. Önümüzde bir göl veya nehir var, bu da sıvı hâlde su. Gökyüzünde de bulutlar var, bu da buharlaşmış yani gaz hâlinde su demek.
Sonuç: Maddeler doğada katı, sıvı ve gaz hâllerinde bulunur. Yukarıdaki resimde su, kar (katı), göl/nehir (sıvı) ve bulutlar (gaz) şeklinde görülmektedir.