Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Bugün birlikte bu sayfadaki soruları çözeceğiz. Hazır mısın? Başlayalım o zaman!
—
**HAZIRLIK ÇALIŞMALARI**
1. Yaşadığımız çevrede gözlem yapmak üzere bir gezi düzenleyelim. Çevremizde, taşların nerelerde bulunduğunu ve bu taşların nerelerde kullanıldığını belirleyerek defterimize yazalım. Yazdığımız notları sınıfta arkadaşlarımıza aktaralım.
Sevgili yavrum, bu soru aslında bir görev gibi. Yapmamız gerekenler şunlar:
* **Adım 1:** Evimizin etrafındaki veya parka gittiğimizde yerdeki taşları dikkatlice inceleyelim.
* **Adım 2:** Bu taşların nerelerde durduğuna bakalım. Mesela yol kenarında mı, parkta mı, bahçede mi?
* **Adım 3:** Bu taşların ne işe yaradığını düşünelim. Bazen yollarda kullanılır, bazen de süs eşyası olarak kullanılırlar.
* **Adım 4:** Gördüklerimizi ve öğrendiklerimizi bir kağıda veya defterimize not alalım.
* **Adım 5:** Sonra da bu notlarımızı sınıfta arkadaşlarına anlatır gibi birbirimize aktaralım. Bu, hem gözlem yeteneğimizi geliştirir hem de arkadaşlarımızla bilgilerimizi paylaşmamızı sağlar.
—
2. Annemize ve babamıza evimizde hangi eşyaların, hangi madenlerden yapıldığını sorarak öğrenelim. Bunları defterimize yazalım.
Bu soruda da ailemizden yardım alacağız. Haydi bakalım:
* **Adım 1:** Evdeki eşyalara şöyle bir göz gezdirelim. Mesela tencere, tava, çatal, kaşık, metal kapılar, pencereler…
* **Adım 2:** Annemize veya babamıza bu eşyaların neyden yapıldığını soralım. “Anneciğim, bu tencere neyden yapılmış?” veya “Babacığım, bu kapı hangi madenden yapılmış?” gibi sorular sorabiliriz.
* **Adım 3:** Bize anlatılanları dikkatle dinleyelim ve defterimize not alalım. Mesela “Tencere demirden yapılmış” veya “Kapı alüminyumdan yapılmış” gibi.
* **Adım 4:** Öğrendiklerimizi defterimize yazarak hem bilgi birikimimizi artırırız hem de ailemizle güzel vakit geçirmiş oluruz.
—
3. Dinozorlar çok uzun zaman önce yaşamış canlı varlıklardır. Dinozorlar hakkında bugün elde ettiğimiz bilgilerin nasıl elde edilmiş olabileceğini araştıralım.
Bu soru biraz merak uyandırıcı, değil mi? Dinozorlar artık yok ama onların hakkında bilgi sahibiyiz. Bu nasıl oluyor dersin?
* **Adım 1:** Dinozorların günümüzde yaşamadığını biliyoruz. Peki, onlar yok olduktan sonra onların var olduğuna dair izler nasıl bulundu?
* **Adım 2:** Bilim insanları yerin derinliklerini kazdıklarında, eski zamanlardan kalma kemikler buluyorlar. Bu kemikler, o zaman yaşamış canlılara ait olabiliyor.
* **Adım 3:** İşte bu bulunan kemiklere ve izlere “fosil” deniyor. Fosil dediğimiz şeyler, milyonlarca yıl önce yaşamış canlıların taşlaşmış kalıntılarıdır.
* **Adım 4:** Bilim insanları bu fosilleri inceleyerek dinozorların nasıl göründüğünü, ne yediğini, nasıl yaşadığını anlamaya çalışıyorlar. Yani, elde ettiğimiz bilgiler bu fosiller sayesinde oluyor.
—
**Anahtar Kavramlar**
Bu bölümdeki kelimeler bugünkü konumuz için çok önemli.
* Kayaç: Yerin derinliklerinden veya yüzeyinden elde edilen, çeşitli minerallerden oluşan katı cisimlere kayaç denir. Yani etrafımızdaki dağlar, taşlar hep kayaçlardır.
* Fosil: Yukarıdaki 3. soruda da bahsettiğimiz gibi, milyonlarca yıl önce yaşamış canlıların taşlaşmış kalıntılarıdır.
—
**Neler Öğreneceğiz?**
Bu ünitede neleri öğreneceğimizi bir göz atalım:
* Yer kabuğunun kara tabakasının kayaçlardan oluştuğunu belirteceğiz.
Yani anlayacağımız gibi, üzerinde yaşadığımız kara kısmı, tıpkı bir pastanın katmanları gibi, farklı kayaçlardan oluşuyor.
* Kayaçlarla madenleri ilişkilendirek kayaçların, ham madde olarak önemini tartışacağız.
Bazı kayaçların içinde değerli madenler bulunur. Bu madenler sayesinde evimizdeki pek çok eşya yapılır. Mesela demir, bakır gibi. Kayaçlar bu yüzden bizim için çok önemlidir.
* Fosillerin oluşumunu açıklayacağız.
Az önce konuştuğumuz fosillerin nasıl oluştuğunu daha detaylı öğreneceğiz.
—
Dünya’da kara tabakası üzerinde yaşıyoruz. Bu kara tabakasının özellikleri neler olabilir?
Sevgili öğrencim, bu soru aslında bir düşünme sorusu. Üzerinde yaşadığımız bu kara tabakasının pek çok özelliği var. Mesela:
* Bu kara tabakası çok kalın olabilir.
* İçinde farklı farklı malzemeler, yani kayaçlar bulunabilir.
* Bazı yerlerinde yüksek dağlar, bazılarında ise derin vadiler olabilir.
* İçinde yer altı suları ve madenler bulunabilir.
* Zamanla değişime uğrayabilir, yani aşınabilir veya yeni oluşumlar meydana gelebilir.
Bu gibi özellikler aklına gelebilir. Ünite boyunca bu özellikler hakkında daha çok şey öğreneceğiz!
—
22