Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte ders kitabımızdaki eğlenceli ve öğretici soruları çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
***
**GÖZLEM**
Elimize birkaç tane buz parçası alalım ve bir süre bekleyelim. Buzda ne gibi değişimler gözlemlediğimizi defterimize yazalım.
**Çözüm:**
Adım 1: Buz parçalarını bir kenara koyup gözlemlemeye başlıyoruz.
Adım 2: Bir süre sonra buzların küçülmeye başladığını, eriyip suya dönüştüğünü fark ederiz.
Adım 3: Gözlemlerimizi defterimize not alıyoruz. Buzun katı halden sıvı hale geçtiğini yazabiliriz.
***
Yaptığımız etkinlikte suyun katı ve sıvı hallerini gözlemledik. Suyu doğada üç halde de görebiliriz. Kutuplardaki buzullar, suyun katı; yağmur, suyun sıvı hâline örnektir. Kaynayan sudan çıkan su buharı ise suyun gaz hâlidir.
Aşağıdaki görsellerde katı hâlde olan margarinin ısı verildiğinde sıvı hâle geçtiği görülmektedir. Biz de bir maddenin farklı hâllerine örnekler bularak sınıfta arkadaş- larımızla paylaşalım.
Maddelerin katı, sıvı ve gaz hâllerinde olduğunu biliyoruz. Peki, maddelerin katı, sıvı ve gaz hâllerinin özellikleri neler olabilir?
**Çözüm:**
Bu kısımda bizden istenen, maddelerin katı, sıvı ve gaz hallerinin özelliklerini düşünmemiz ve örnekler bulmamız. Bu, bir soru olmaktan çok bir düşünme ve araştırma etkinliği gibi duruyor. Ben size bu haller hakkında biraz bilgi vereyim, siz de bu bilgileri kullanarak örnekler düşünebilirsiniz:
* **Katı Hâldeki Maddeler:**
*
Belirli bir şekilleri ve hacimleri vardır.
*
Sıkıştırılamazlar (çok az sıkıştırılabilirler).
*
Örnek: Buz, taş, demir, masa, sandalye.
* **Sıvı Hâldeki Maddeler:**
*
Belirli bir şekilleri yoktur, bulundukları kabın şeklini alırlar.
*
Belirli bir hacimleri vardır.
*
Sıkıştırılamazlar (çok az sıkıştırılabilirler).
*
Örnek: Su, süt, zeytinyağı, meyve suyu.
* **Gaz Hâldeki Maddeler:**
*
Belirli bir şekilleri ve hacimleri yoktur, bulundukları kabı tamamen doldururlar.
*
Kolayca sıkıştırılabilirler.
*
Örnek: Hava, buhar, oksijen, karbondioksit.
Siz de bu bilgilerden yola çıkarak etrafınızdaki katı, sıvı ve gaz hâldeki maddelere örnekler bulabilirsiniz. Mesela, sınıfımızdaki bir kalem katı hâlde, teneffüste içtiğiniz su sıvı hâlde, hatta sınıfımızdaki hava da gaz hâlde bir maddeye örnektir.
***
Umarım bu açıklamalarım soruları anlamanıza yardımcı olmuştur. Eğer aklınıza takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorun! Hepinize derslerinizde başarılar dilerim!
