Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimiz için gönderdiğiniz soruları birlikte adım adım çözelim. Hazırsanız başlayalım!
C. Aşağıda Milli Mücadele’mizle ilgili olaylardan bazıları ve bunların tarihleri karıştırılarak verilmiştir. Her bir olayın başındaki kutucuğa ait olduğu tarihin numarasını yazınız.
Bu soruda yapmamız gereken, verilen olayları doğru tarihleriyle eşleştirmek. Hadi hep birlikte tarihleri ve olayları inceleyelim:
1. **Başkomutanlık Meydan Muharebesi**
* Bu önemli muharebe, Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktalarından biridir. Tarihine baktığımızda **1. 15 Mayıs 1919** tarihinin uygun olmadığını görüyoruz. Diğer tarihlere göz atalım. 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi, 30 Ağustos 1922 Büyük Taarruz’un son günü gibi önemli tarihler var. Başkomutanlık Meydan Muharebesi, **30 Ağustos 1922** tarihinde gerçekleşmiştir. Yani 3 numaranın yanına yazacağız.
2. **Büyük Millet Meclisi’nin açılışı**
* Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışı, milletimiz için yepyeni bir başlangıçtı. Bu tarihi olay **23 Nisan 1920** tarihinde gerçekleşmiştir. Bu nedenle 4 numaranın yanına yazacağız.
3. **İzmir’in işgali**
* İzmir’in işgali, milletimizi derinden üzen bir olaydı. Bu acı olay **15 Mayıs 1919** tarihinde yaşanmıştır. Yani 1 numaranın yanına yazacağız.
4. **Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı**
* Mustafa Kemal’in milli mücadeleyi başlatmak üzere Samsun’a çıkışı, umut dolu bir adımdı. Bu tarihi an **19 Mayıs 1919** tarihinde gerçekleşmiştir. Yani 5 numaranın yanına yazacağız.
5. **Büyük Taarruz’un başlaması**
* Kurtuluş Savaşı’mızın en önemli adımlarından biri olan Büyük Taarruz, büyük bir zaferle sonuçlanmıştır. Bu büyük taarruz **26 Ağustos 1922** tarihinde başlamıştır. Yani 7 numaranın yanına yazacağız.
6. **Mondros Ateşkes Anlaşması**
* Mondros Ateşkes Anlaşması, I. Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle imzalanmıştır. Bu anlaşma **30 Ekim 1918** tarihinde imzalanmıştır. Yani 2 numaranın yanına yazacağız.
7. **Mudanya Ateşkes Anlaşması**
* Mudanya Ateşkes Anlaşması, Kurtuluş Savaşı’nın askeri safhasını sonlandıran önemli bir anlaşmadır. Bu anlaşma **11 Ekim 1922** tarihinde imzalanmıştır. Yani 8 numaranın yanına yazacağız.
8. **İzmir’in kurtuluşu**
* İzmir’in kurtuluşu, milletimizin en mutlu olduğu günlerden biridir. Bu sevinçli gün **9 Eylül 1922** tarihinde yaşanmıştır. Yani 6 numaranın yanına yazacağız.
Şimdi bu eşleştirmeleri kutucuklara yazalım:
1.
Başkomutanlık Meydan Muharebesi
**3**
2.
Büyük Millet Meclisi’nin açılışı
**4**
3.
İzmir’in işgali
**1**
4.
Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı
**5**
5.
Büyük Taarruz’un başlaması
**7**
6.
Mondros Ateşkes Anlaşması
**2**
7.
Mudanya Ateşkes Anlaşması
**8**
8.
İzmir’in kurtuluşu
**6**
Ç. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Aşağıdakilerden hangisi aile tarihi ile ilgili sözlü tarih çalışması sırasında sorulardan birisi olamaz?
Bu soruda, aile tarihimizi öğrenirken soramayacağımız türden bir soruyu bulmamız isteniyor. Aile tarihimiz, ailemizin geçmişine, yaşam tarzına, önemli olaylara odaklanır.
*
A) O dönemde ülkemizin nüfusu ne kadardı?
Bu soru, o dönemin genel durumu hakkında bilgi verir ve aile tarihiyle ilgili olabilir.
*
B) Dedemin mesleği ne idi?
Bu soru, dedemizin mesleğini öğrenmek için sorulabilecek tipik bir aile tarihi sorusudur.
*
C) Almanya’ya hangi yıl gitmiştiniz?
Bu soru da aile üyelerinin göçleri veya seyahatleri hakkında bilgi verebilir, yani aile tarihiyle ilgilidir.
*
D) Nasıl bir evde oturuyordunuz?
Bu soru da ailenizin yaşam koşulları ve nerede yaşadığı hakkında bilgi verir, aile tarihiyle alakalıdır.
Ancak, şıklara dikkatlice baktığımızda, A, B, C ve D şıkları hep aile geçmişiyle ilgili bilgiler soruyor. Soruda bir hata olabilir mi diye düşündüm ama sorunun mantığına göre, aile tarihiyle ilgili “olamayacak” bir soru arıyoruz. Belki de sorunun kastettiği, doğrudan aile bireylerinin yaşamış olduğu bir olaydan ziyade, genel bir bilgi sorusu olmasıdır. Şıkları tekrar inceleyelim.
A, B, C, D şıklarının hepsi aile bireylerinin yaşantılarıyla ilgili sorular içeriyor. Bu soruda bir yanlışlık olabileceği gibi, belki de sorunun “olamaz” kelimesiyle kastettiği, çok genel bir bilgi olmasıdır. Ancak verilen seçenekler arasında, aile tarihiyle en az ilgili gibi görünen veya daha çok genel tarih bilgisi gerektiren bir seçenek yok.
Soruyu tekrar okuduğumda, “sözlü tarih çalışması sırasında sorulardan birisi olamaz?” deniyor. Sözlü tarih, yaşayan kişilerin anlattıklarına dayanır. Bu durumda sorulabilecek her şey aile tarihiyle ilgili olabilir.
Arkadaşlar, bu soruda bir hata olduğunu düşünüyorum. Çünkü verilen tüm şıklar, aile tarihi çalışmasında sorulabilecek nitelikte. Eğer soruda bir yanlışlık yoksa, o zaman aile tarihiyle doğrudan ilgili olmayan, daha çok genel bir tarih bilgisi gerektiren bir şık olmalıydı.
**Bu soru için şimdilik bir cevap veremiyorum, çünkü şıklar arasında aile tarihiyle ilgili olamayacak bir seçenek bulunmuyor.** Eğer soruda bir düzeltme olursa, o zaman tekrar bakabiliriz.
2. Aşağıdakilerden hangisi Kurtuluş Savaşı’nda Batı Cephesi’nde faaliyet gösteren milli kahramanlarımızdan biridir?
Kurtuluş Savaşı’mızda birçok kahramanımız vatanımızı savunmuştur. Batı Cephesi’nde görev alan kahramanlardan birini bulmamız gerekiyor.
*
A) Ali Saip Bey
*
B) Şahin Bey
*
C) Şerife Bacı
*
D) Yörük Ali Efe
Şimdi bu isimleri inceleyelim.
* Şahin Bey, Antep savunmasında önemli rol oynamıştır.
* Şerife Bacı, Kastamonu’dan Ankara’ya silah taşıyan bir kahramanımızdır.
* Yörük Ali Efe, Ege Bölgesi’nde (Batı Cephesi’nde) Kuva-yi Milliye’ye destek vermiştir.
* Ali Saip Bey de Maraş savunmasında önemli bir rol oynamıştır.
Batı Cephesi’nde, yani Yunan ordusuna karşı savaşan cephede, Yörük Ali Efe ve Ali Saip Bey gibi isimler öne çıkmıştır. Ancak soruda “faaliyet gösteren” denmiş. Yörük Ali Efe, Batı Cephesi’nde Kuva-yi Milliye ile birlikte mücadele etmiştir. Ali Saip Bey de Maraş bölgesinde önemli görevler üstlenmiştir ki Maraş da Batı Cephesi ile dolaylı olarak bağlantılıdır.
Şıklara baktığımızda, Yörük Ali Efe’nin doğrudan Batı Cephesi’nde Kuva-yi Milliye saflarında mücadele ettiği bilinmektedir.
**Cevap: D) Yörük Ali Efe**
3. Mustafa Kemal’e kazandığı ………………………. Zaferi nedeniyle TBMM tarafından “mareşal” rütbesi ve “gazi” unvanı verilmiştir. Verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Bu soruda, Mustafa Kemal’e mareşallik ve gazilik unvanlarının hangi zaferden sonra verildiğini bulmamız isteniyor.
*
A) Çanakkale
*
B) Dumlupınar
*
C) Sakarya
*
D) Trablusgarp
Mustafa Kemal Paşa’ya mareşallik ve gazilik unvanları, Kurtuluş Savaşı’nın en kritik muharebelerinden biri olan Sakarya Meydan Muharebesi’ndeki büyük zaferden sonra verilmiştir.
* Çanakkale Savaşları’nda da büyük başarılar göstermiş ancak bu unvanlar o zaferden sonra verilmemiştir.
* Dumlupınar Meydan Muharebesi (Büyük Taarruz’un son muharebesi) büyük bir zaferdir ancak mareşallik ve gazilik unvanı Sakarya’dan sonra verilmiştir.
* Trablusgarp Savaşı da Mustafa Kemal’in katıldığı ilk savaşlardan biridir ancak bu unvanlarla ilgisi yoktur.
**Cevap: C) Sakarya**
4. “Koyun, keçi ve danaların ön dizlerinde bulunan bir kemik ile oynanır. Bu oyunda yere çizilen bir daire içine kemikler dizilir ve oyuncular ellerindeki kemiklerle daire içindeki kemikleri dışarı çıkarmaya çalışır.”
Semih, yukarıdaki sözlerinde Türklerin tarihte yaygın olarak oynadığı oyunlardan birini anlatmaktadır. Bu oyun hangisidir?
Bu soruda, verilen oyunu tanımlayan Türk oyununu bulmamız gerekiyor. Tanımı dikkatlice okuyalım: “Koyun, keçi ve danaların ön dizlerinde bulunan bir kemik”. Bu kemiklere “aşık” denir. Aşık oyunları, Türk kültüründe çok eski zamanlardan beri oynanan geleneksel oyunlardır.
*
A) Aşık
*
B) Dahiye
*
C) Saklambaç
*
D) Topaç
* Aşık oyunu, tarif edilen kemiklerle oynanan oyundur.
* Saklambaç, saklanıp bulunma oyunudur.
* Topaç, çevrilerek döndürülen bir oyuncaktır.
* Dahiye diye bir oyun bu tanımla eşleşmiyor.
**Cevap: A) Aşık**
D. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
Bu soruları defterinize yazmanız isteniyor, yani cevapları burada vermeyeceğim. Ancak ne sorulduğunu anlayalım ki, siz de defterinize yazarken neye odaklanacağınızı bilesiniz.
1.
Tarihî ve kültürel mirasın korunması için yapılması gerekenler neler olmalıdır? Neden?
Bu soru, ülkemizin tarihi ve kültürel zenginliklerini korumak için neler yapabileceğimizi ve neden bunları yapmamız gerektiğini düşündürüyor. Mesela müzeleri, tarihi yapıları korumak, onlara zarar vermemek, gelecek nesillere aktarmak gibi.
2.
Millî Mücadele günlerinde yaşasaydınız vatanımızın kurtuluşu için hangi alan- da neler yapmak isterdiniz? Neden?
Bu soru da biraz hayal gücümüzü kullanmamızı istiyor. Eğer Milli Mücadele zamanında yaşamış olsaydık, vatanımızı kurtarmak için ne gibi fedakarlıklar yapardık? Belki cephede savaşır, belki yaralılara yardım eder, belki de gizlice bilgi toplardık.
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Hepinize derslerinizde başarılar dilerim!