Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencilerim!
Ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeninizim. Bugün sizlerle birlikte, görseldeki panoda yer alan “etkin vatandaşlık” ile ilgili ifadeleri inceleyeceğiz. Bakalım hangileri doğru, hangileri yanlış davranışlar… Hadi hep birlikte bu kartları analiz edelim ve birer etkin vatandaş olarak neler yapmamız gerektiğini öğrenelim!
***
Soru: Aşağıdaki kartlarda yer alan tutum ve davranışlardan etkin vatandaşlık anlayışına uygun olanları “✓” ile işaretleyiniz. Bu davranışların topluma katkılarını sınıfta tartışınız, ulaştığınız sonuçları kartlara yazınız. Etkin vatandaşlığa uygun olmayan tutum ve davranışları sınıfta tartışıp neden uygun olmadıklarını ilgili kartlara yazınız.
—
Kart 1:Sınıf başkanı seçiminde oyumu kullanırım.
Çözüm:
✓ Etkin Vatandaşlık Davranışıdır.
Sevgili çocuklar, bu davranış tam da bir etkin vatandaşa yakışır bir davranıştır. Neden mi? Hadi adım adım düşünelim:
Adım 1: Okulumuz ve sınıfımız, toplumun küçük bir modelidir. Sınıf başkanı seçimi de tıpkı ülkemizdeki seçimler gibidir. Oy kullanmak, bizim en temel haklarımızdan ve aynı zamanda sorumluluklarımızdan biridir.
Adım 2: Oy kullanarak sınıf yönetiminde söz sahibi oluruz. Kendi temsilcimizi seçerek demokratik sürece katılmış oluruz. Bu, gelecekte de iyi bir seçmen olmamız için harika bir alıştırmadır. Bu yüzden bu davranış, kesinlikle etkin vatandaşlığa uygundur.
—
Kart 2:İthal ürünlerin her zaman daha kaliteli olduğunu düşünürüm.
Çözüm:
✗ Etkin Vatandaşlık Davranışı Değildir.
Arkadaşlar, bu düşünce maalesef doğru bir yaklaşım değil. Gelin nedenlerini konuşalım:
Adım 1: Etkin bir vatandaş, kendi ülkesinin ekonomisini ve üretimini destekler. Sürekli olarak yabancı ürünlerin daha iyi olduğunu düşünmek, yerli üretime ve üreticimize haksızlık olabilir.
Adım 2: Ülkemizde de çok kaliteli ürünler üretilmektedir. Önemli olan, bir ürünün ithal ya da yerli olması değil, kaliteli ve ihtiyacımıza uygun olmasıdır. Bilinçli bir tüketici olarak yerli ürünleri tercih etmek, ülkemizin kalkınmasına yardımcı olur. Bu bir ön yargıdır ve etkin vatandaşlık ile bağdaşmaz.
—
Kart 3:Alışverişlerimden sonra mutlaka fiş veya fatura alırım.
Çözüm:
✓ Etkin Vatandaşlık Davranışıdır.
İşte bu harika bir davranış! Bakalım topluma ne gibi katkıları varmış:
Adım 1: Fiş ya da fatura almak, en temel tüketici hakkımızdır. Aldığımız ürünle ilgili bir sorun yaşarsak (bozuk çıkması gibi), o fiş sayesinde hakkımızı arayabiliriz.
Adım 2: Daha da önemlisi, biz fiş aldığımızda satıcı devletimize vergi ödemek zorunda kalır. Toplanan bu vergilerle de yollarımız, okullarımız, hastanelerimiz yapılır. Yani küçücük bir fiş alarak aslında ülkemizin gelişimine büyük bir katkı sağlamış oluyoruz!
—
Kart 4:Sivil toplum kuruluşlarına üye olurum.
Çözüm:
✓ Etkin Vatandaşlık Davranışıdır.
Bu, sorumluluk sahibi bir vatandaşın yapacağı en güzel şeylerden biridir. Hadi açıklayalım:
Adım 1: Sivil toplum kuruluşları (STK’lar), toplumun sorunlarına çözüm bulmak için gönüllü insanların bir araya geldiği kurumlardır. Örneğin, TEMA Vakfı doğayı korur, LÖSEV lösemili çocuklara yardım eder.
Adım 2: Bu tür kuruluşlara üye olmak veya destek vermek, toplumsal sorunların çözümüne doğrudan katkıda bulunmak demektir. Bu, duyarlı ve yardımsever bir vatandaş olduğumuzu gösterir.
—
Kart 5:Arkadaşlarım ile iş birliği içinde çalışırım.
Çözüm:
✓ Etkin Vatandaşlık Davranışıdır.
Elbette bu da bir etkin vatandaşlık özelliğidir. Birlikten kuvvet doğar, değil mi?
Adım 1: Etkin bir vatandaş, çevresindeki insanlarla uyum içinde yaşamayı ve ortak hedefler için birlikte çalışmayı bilir. İş birliği yapmak, başkalarının fikirlerine saygı duymayı ve yardımlaşmayı öğretir.
Adım 2: Sınıfta proje yaparken, takım oyunları oynarken gösterdiğimiz bu beceri, ileride toplum içinde de başarılı ve uyumlu bir birey olmamızı sağlar.
—
Kart 6:Ailemde kararlar alınırken düşüncelerimi ifade etmeye çekinirim.
Çözüm:
✗ Etkin Vatandaşlık Davranışı Değildir.
Sevgili çocuklar, bu davranış üzerinde biraz düşünmeliyiz. Neden uygun değil, bir bakalım:
Adım 1: Etkin bir vatandaş, haklarını bilir ve düşüncelerini özgürce ama saygılı bir dille ifade etmekten çekinmez. Katılımcılık, ailede başlar.
Adım 2: Ailenizi ilgilendiren bir konuda sizin de fikirleriniz çok değerlidir. Fikirlerinizi söylemekten çekinmemelisiniz. Unutmayın, demokratik yaşam ailede başlar ve kendini doğru ifade edebilen bireyler toplumu daha ileriye taşır.
—
Kart 7:Çevremdeki tarihî eserlerin ve doğal varlıkların korunmasına destek olurum.
Çözüm:
✓ Etkin Vatandaşlık Davranışıdır.
Bu çok duyarlı ve önemli bir davranış! Aferin size!
Adım 1: Tarihî eserler (eski camiler, kaleler, köprüler vb.) ve doğal varlıklar (ormanlar, göller, millî parklar vb.) bizim ortak mirasımızdır. Onlar bize atalarımızdan kalan birer emanettir.
Adım 2: Bu emanetlere sahip çıkmak, onları korumak ve temiz tutmak her vatandaşın görevidir. Böylece bu güzellikleri bizden sonraki nesiller de görebilir. Bu, vatan sevgisinin en güzel göstergelerinden biridir.
—
Kart 8:Satın aldığım ürünün son kullanma tarihinin geçmiş olduğunu fark ettiğimde ürünü iade ederim.
Çözüm:
✓ Etkin Vatandaşlık Davranışıdır.
Bu, “bilinçli tüketici” olmanın ve etkin vatandaşlığın bir parçasıdır. Neden olduğuna bakalım:
Adım 1: Her tüketicinin sağlıklı ve güvenli ürün satın alma hakkı vardır. Tarihi geçmiş bir ürünü iade etmek, bu hakkımızı kullanmaktır. Buna hakkını aramak denir.
Adım 2: Bu davranışı yaptığımızda sadece kendimizi değil, başka insanları da korumuş oluruz. Çünkü satıcıyı uyararak o ürünleri raftan kaldırmasını sağlarız. Bu, topluma karşı bir sorumluluktur.
Umarım hepiniz için faydalı bir etkinlik olmuştur. Unutmayın, iyi bir vatandaş olmak, küçük yaşta kazandığımız bu güzel alışkanlıklarla başlar