Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugünkü “Değerlendirelim” etkinliğimizdeki soruları gelin hep birlikte, adım adım inceleyip çözelim. Bu sorular, öğrendiğimiz “Etkin Vatandaşlık” konusunu ne kadar anladığımızı görmemiz için harika bir fırsat! Hazırsanız, başlayalım.
Aşağıdaki tabloyu uygun ifadelerle tamamlayınız.
Bu soruda bizden üç aşamalı bir düşünme süreci isteniyor. Çevremizden başlayıp topluma olan etkilere kadar gideceğiz.
Soru 1: Çevrenizde gözlemlediğiniz etkin vatandaşlara örnekler veriniz.
Çözüm:
Etkin vatandaş, sadece kendi haklarını değil, başkalarının haklarını da düşünen, sorumluluklarını bilen ve yerine getiren kişidir. Çevremizde bu tanıma uyan birçok insan var. Gelin birkaç örnek düşünelim:
- Okulumuzdaki geri dönüşüm kutularına atık kâğıtları ve plastikleri atan arkadaşlarımız.
- Mahallemizin parkını temiz tutmak için çöp toplayan komşularımız.
- Seçim zamanı gelince oyunu kullanarak ülkesinin geleceğinde söz sahibi olmak isteyen annemiz, babamız.
- Sokak hayvanları için kapısının önüne bir kap su ve mama koyan esnaf amca.
Soru 2: Bu kişilerin etkin vatandaşlığa uygun tutum ve davranışlarına örnekler veriniz.
Çözüm:
Şimdi de yukarıda örnek verdiğimiz kişilerin hangi güzel davranışları sergilediklerine bakalım. Bu davranışlar onların “etkin vatandaş” olmasını sağlıyor.
- Sorumluluk sahibi olmak: Geri dönüşüme katkıda bulunan arkadaşlarımız, çevreye karşı sorumluluklarını yerine getiriyorlar.
- Duyarlılık: Parkı temizleyen komşularımız, ortak yaşam alanlarına karşı duyarlıdır.
- Katılımcılık: Oy kullanan aile büyüklerimiz, demokratik hayata katılım sağlıyorlar.
- Yardımseverlik ve Merhamet: Sokak hayvanlarını besleyen esnaf, canlılara karşı merhametli ve yardımsever bir tutum sergiliyor.
Soru 3: Yazdığınız tutum ve davranışların toplumsal düzene katkılarına örnekler veriniz.
Çözüm:
Peki, bu güzel davranışlar toplumumuza ne gibi faydalar sağlar? Yani toplumsal düzeni nasıl güzelleştirir?
- Sorumluluk sahibi insanlar sayesinde çevremiz daha temiz, doğal kaynaklarımız daha güvende olur.
- Duyarlı vatandaşlar sayesinde parklar, bahçeler, okullar gibi ortak alanlarımız korunur ve herkes için daha yaşanılır hâle gelir.
- Katılımcı vatandaşlar sayesinde ülkemizi en iyi şekilde yönetecek kişileri seçmiş oluruz ve demokrasimiz güçlenir.
- Yardımseverlik sayesinde toplumda dayanışma ve sevgi artar, daha huzurlu bir ortam oluşur.
Soru 2: Bir toplumda etkin vatandaş sayısının az olması toplumsal düzeni nasıl etkileyebilir? Sınıfta tartıştınız ve çıkarımlarınızı aşağıya yazınız.
Çözüm:
Bu çok önemli bir soru çocuklar. Etkin vatandaşların bir toplumun temel direkleri gibi olduğunu düşünün. Eğer bu direkler azalırsa ne olur? Gelin adım adım düşünelim.
Adım 1: Sorunları Anlamak
Eğer bir toplumda insanlar sorumluluklarını yerine getirmezse, yani etkin vatandaş olmazlarsa, birçok sorun ortaya çıkar.
Adım 2: Örneklerle Açıklamak
Düşünsenize;
- Kimse vergisini ödemezse, devlet bize yol, okul, hastane gibi hizmetleri nasıl yapabilir? Yapamaz. Yollarımız bozuk, okullarımız bakımsız kalır.
- Kimse trafik kurallarına uymazsa, her yerde kazalar olur, ulaşım bir kaosa dönüşür.
- Kimse çevresini temiz tutmazsa, sokaklar çöplerle dolar, hastalıklar artar ve yaşadığımız yerler güzelliğini kaybeder.
- İnsanlar seçimlerde oy kullanmazsa, ülkenin yönetimiyle ilgili söz haklarını kullanmamış olurlar. Bu da demokrasinin zayıflamasına neden olur.
- Kimse birbirine yardım etmezse, toplumda güvensizlik ve bencillik artar. İnsanlar kendilerini yalnız hisseder.
Sonuç:
Kısacası, bir toplumda etkin vatandaş sayısı azaldığında;
- Toplumsal düzen bozulur.
- Haksızlıklar ve adaletsizlikler artabilir.
- Ortak yaşam alanlarımız kirlenir ve bakımsız kalır.
- Toplumsal huzur ve güven ortamı zedelenir.
- Ülkenin gelişimi yavaşlar.
Bu yüzden her birimizin birer etkin vatandaş olması, hem kendi geleceğimiz hem de ülkemizin geleceği için çok ama çok önemlidir. Unutmayın, değiştiremeyeceğimiz hiçbir şey yoktur!