Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle “Hayatımızdaki Ekonomi” ünitemizle ilgili harika bir etkinlik yapacağız. Önümüzdeki bu kavram haritasını birlikte, adım adım doldurarak hem bilgilerimizi tazeleyeceğiz hem de konuları daha iyi pekiştireceğiz. Haydi, kalemlerinizi hazırlayın ve başlayalım!
Bu etkinliğimizde, görseldeki boşlukları doldurarak ekonomiyle ilgili temel kavramları öğreneceğiz. Üç ana başlığımız var: Bütçemizi Planlamak, Kaynaklarımızı Verimli Kullanmak ve Ekonomik Faaliyet Alanları. Şimdi her birini sırayla ele alalım.
Adım 1: “BÜTÇEMİ PLANLIYORUM” Bölümünü Dolduralım
Bu bölümde, paramızı harcarken nelere öncelik vermemiz gerektiğini, yani ihtiyaç ve isteklerimizi ayırmayı öğreneceğiz.
Temel ihtiyaçlarımızdır.
Biliyorsunuz, temel ihtiyaçlar olmadan yaşamımızı sürdürmemiz çok zordur. Bunlar bizim için olmazsa olmazlardır. Örnek olarak “Beslenme” verilmiş. Gelin diğerlerini de biz ekleyelim.
- Beslenme
- Barınma (Başımızı sokacak bir evimiz olması)
- Giyinme (Mevsime uygun kıyafetlerimizin olması)
İsteklerimize örnektir.
İstekler ise hayatımızı daha keyifli ve eğlenceli hale getiren ama olmasalar da yaşayabileceğimiz şeylerdir. Mesela yeni bir oyuncak, sinemaya gitmek gibi… Haydi, üç tane de istek örneği yazalım.
- Bilgisayar oyunu
- Tatile gitmek
- Dondurma yemek
Unutmayın çocuklar, bütçemizi yaparken önce ihtiyaçlarımızı karşılamalı, paramız kalırsa sonra isteklerimize yönelmeliyiz. Bu, bilinçli bir tüketicinin en önemli özelliğidir!
Adım 2: “KAYNAKLARIMIZIN VERİMLİ KULLANIMI” Bölümünü Dolduralım
Dünyamızda kullandığımız kaynaklar sınırsız değil. Bu yüzden onları dikkatli kullanmalıyız. Kaynakları ikiye ayırıyoruz: kullandıkça tükenmeyenler (yenilenebilir) ve kullandıkça tükenenler (yenilenemeyen).
Yenilenebilir doğal kaynaklardır.
Bunlar, doğanın kendi kendine sürekli olarak yenilediği, yani tükenmeyen kaynaklardır. Örnek olarak “Güneş” enerjisi verilmiş. Diğerlerini de düşünelim.
- Güneş
- Rüzgâr (Rüzgâr türbinlerini düşünün!)
- Su (Nehirlerden elde edilen hidroelektrik enerji)
Yenilenemeyen doğal kaynaklardır.
Bu kaynaklar ise milyonlarca yılda oluşur ve biz onları kullandığımızda yerlerine yenisi hemen gelmez. Yani bir gün bitebilirler. Bu yüzden çok tasarruflu kullanmalıyız.
- Petrol (Arabalarımızın yakıtı)
- Kömür (Isınmada ve elektrik üretiminde kullanılır)
- Doğal gaz (Evlerimizdeki ocaklarda ve ısınmada kullanılır)
Adım 3: “EKONOMİK FAALİYET ALANLARI” Bölümünü Dolduralım
İnsanların geçimlerini sağlamak için yaptıkları işlere ekonomik faaliyet diyoruz. Bu faaliyetleri gruplara ayırabiliriz. Gelin bu grupları ve örneklerini birlikte yazalım.
Birincil Ekonomik Faaliyetlerdir.
Bunlar, ürünlerin doğrudan doğadan elde edildiği işlerdir. Çiftçilik gibi… “Tarım” örneği zaten verilmiş.
- Tarım
- Hayvancılık (Et, süt, yumurta elde etmek)
- Madencilik (Yerin altından kömür, demir gibi madenleri çıkarmak)
İkincil Ekonomik Faaliyetlerdir.
Bu grupta ise birincil faaliyetlerle elde edilen ham maddelerin fabrikalarda işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesi vardır. Yani sanayi faaliyetleri!
- Otomobil üretimi (Demir ve plastiği arabaya dönüştürmek)
- Tekstil üretimi (Pamuğu kumaşa, sonra da elbiseye dönüştürmek)
- Gıda sanayisi (Buğdayı una, sonra da bisküviye dönüştürmek)
Üçüncül Ekonomik Faaliyetlerdir.
Bu faaliyetler bir ürün değil, insanlara hizmet sunar. Bu yüzden bu gruba hizmet sektörü de denir. Çevremizde en çok gördüğümüz meslekler bu gruptadır.
- Eğitim (Öğretmenler)
- Sağlık (Doktorlar, hemşireler)
- Ulaşım (Otobüs şoförleri, pilotlar)
Dördüncül Ekonomik Faaliyetlerdir.
Bu grup, bilgi ve teknolojiye dayalı yeni ve modern meslekleri içerir. Bilgisayarlar, internet bu grubun temelidir.
- Yazılım uzmanlığı (Bilgisayar programları ve oyunları yapmak)
- Ağ hizmetleri (İnternet altyapısını sağlamak)
- Grafik tasarım (Reklamlar ve web siteleri için görseller hazırlamak)
Beşincil Ekonomik Faaliyetlerdir.
Bu grupta ise en üst düzeydeki karar vericiler ve yöneticiler yer alır. Büyük şirketlerin veya ülkelerin geleceği hakkında önemli kararlar alırlar.
- CEO (Üst Düzey Yöneticilik) (Büyük şirketleri yöneten kişiler)
- Kamu Yöneticiliği (Bakanlar, belediye başkanları gibi)
- Rektörlük (Üniversiteleri yöneten kişiler)
İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi, ekonomi hayatımızın her alanında karşımıza çıkıyor. Bu kavram haritasını doldurarak hem bütçemizi nasıl yöneteceğimizi, hem kaynaklarımızı nasıl koruyacağımızı, hem de çevremizdeki insanların ne gibi işler yaptığını daha iyi anlamış olduk. Harika bir iş çıkardınız!
Aklınıza takılan bir soru olursa her zaman sorabilirsiniz. İyi çalışmalar dilerim!