5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 20
Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu güzel şemayı, öğrendiğimiz bilgilerle dolduralım. Cumhuriyetin ne olduğunu, özelliklerini ve hayatımızdaki yerini daha iyi anlayalım. Haydi başlayalım!
Soru: Şu ana kadar edindiğiniz bilgilerden hareketle cumhuriyet ile ilgili istenen bilgileri aşağıdaki alanlara yazınız.
Şimdi şemadaki her bir kutucuğu adım adım doldurarak konuyu pekiştirelim.
1. Bölüm: Tanımı
Adım 1: Bu bölümde bizden cumhuriyetin ne anlama geldiğini, yani tanımını yazmamız isteniyor. Aklımıza ilk gelen, en önemli bilgiyi düşünelim. Cumhuriyet denince aklımıza ne geliyordu? Tabii ki halkın yönetimi!
Adım 2: Şimdi bunu güzel bir cümleyle ifade edelim.
Cumhuriyet, egemenliğin yani devleti yönetme gücünün millete ait olduğu yönetim şeklidir. Basitçe söylemek gerekirse, halkın kendi kendini yönetmesidir. Yöneticiler, halkın oylarıyla belirli bir süreliğine seçilir. Bu yüzden cumhuriyette söz milletindir!
2. Bölüm: Özellikleri
Adım 1: Bu kutucukta ise cumhuriyet yönetiminin ne gibi özellikleri olduğunu listelememiz gerekiyor. Cumhuriyet nasıl bir yönetimdir, onu diğerlerinden ayıran şeyler nelerdir?
Adım 2: Aklımıza gelen önemli özellikleri maddeler halinde yazalım. Bu özellikler, cumhuriyetin ne kadar değerli olduğunu bize gösterir.
- Milli Egemenlik: En temel özelliğidir. Yönetme gücü millete aittir, bir kişiye veya bir aileye değil.
- Seçme ve Seçilme Hakkı: Vatandaşlar oy kullanarak yöneticilerini seçebilir ve kendileri de yönetici olmak için aday olabilirler.
- Eşitlik: Kanunlar önünde herkes eşittir. Kimseye ayrıcalık tanınmaz.
- Özgürlük: İnsanların düşüncelerini özgürce ifade etme, istedikleri gibi yaşama gibi temel hak ve özgürlükleri devlet tarafından korunur.
- Süreli Yönetim: Yöneticiler ömür boyu başta kalmazlar. Belirli süreler için (örneğin 4 veya 5 yıl) seçilirler. Süreleri dolunca tekrar seçim yapılır.
3. Bölüm: Uygun Olan Örnekler
Adım 1: Bu bölümde cumhuriyet yönetimiyle uyuşan, ona yakışan davranışları ve durumları örneklememiz isteniyor. Yani “Evet, bu tam da cumhuriyete göre bir şey!” dediğimiz örnekler nelerdir?
Adım 2: Günlük hayattan ve ülke yönetiminden örnekler düşünelim ve listeleyelim.
- Okulda sınıf başkanlığı seçimi yapmak.
- Belediye başkanlarını, muhtarları ve milletvekillerini oy vererek seçmek.
- Farklı görüşleri savunan siyasi partilerin olması.
- Gazetelerde veya televizyonda yönetimi eleştiren haberlerin özgürce yapılabilmesi.
- İnsanların haklarını aramak için mahkemelere başvurabilmesi.
4. Bölüm: Uygun Olmayan Örnekler
Adım 1: Son olarak, bu bölümde cumhuriyet yönetimiyle bağdaşmayan, ona tamamen zıt olan örnekleri bulmamız gerekiyor. Neler cumhuriyette asla olmaz?
Adım 2: Cumhuriyetin tam tersi olan yönetim şekillerini ve durumları düşünelim.
- Monarşi (Krallık veya Padişahlık): Ülkeyi tek bir kişinin (kral, padişah) ömür boyu yönetmesi ve yönetimin babadan oğula geçmesi. Bu, cumhuriyete tamamen terstir çünkü halk yöneticiyi seçemez.
- Seçimlerin hiç yapılmaması veya hile karıştırılması.
- İnsanların düşüncelerini açıkladıkları için cezalandırılması.
- Yönetimin sadece zengin veya soylu bir grubun elinde olması (Oligarşi).
- Kanunların herkese eşit uygulanmaması, bazı kişilere ayrıcalık tanınması.
İşte bu kadar çocuklar! Gördüğünüz gibi cumhuriyet, bize seçme, karar verme ve eşit yaşama hakkı tanıyan en güzel yönetim şeklidir. Bu şemayı doldurarak öğrendiklerimizi tekrar etmiş olduk. Aferin hepinize!