5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 69
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte çok keyifli bir etkinlik yapacağız. “Keşfedelim” köşemizdeki bu etkinlikte, hayatımız için çok önemli olan doğal kaynakları ve onları nasıl kullandığımızı, bu kullanımın doğaya ve biz insanlara etkilerini inceleyeceğiz. Tıpkı sınıfta yapacağımız gibi, bu tabloyu şimdi birlikte dolduralım. Haydi bakalım!
Etkinlik Sorusu: Öğretmeninizin rehberliğinde üç grup oluşturunuz. Birinci grup, çevremizdeki doğal kaynakları ve bunların nasıl kullanıldığını belirler. İkinci grup, belirlenen doğal kaynakların kullanımının doğaya etkisine örnekler verir. Üçüncü grup, belirlenen doğal kaynakların kullanımının insanlara etkisine örnekler verir. Verilen örnekleri sınıf arkadaşlarınızla tartışarak karar verdiğiniz örnekleri tabloya yazınız.
Çözüm: Şimdi her bir doğal kaynağı sırayla ele alalım ve üç grubun görevlerine göre kutucukları dolduralım.
1. DOĞAL KAYNAK: TOPRAK
Birinci Grup (Çevremizdeki doğal kaynaklar ve kullanım şekli)
Toprağı, üzerinde tarım yapmak için kullanırız. Sebzeler, meyveler, buğday gibi birçok besin toprakta yetişir. Ayrıca evlerimizi yapmak için (kerpiç evler gibi) ve çanak, çömlek, vazo gibi seramik eşyalar yapmak için de topraktan faydalanırız.
İkinci Grup (Bu doğal kaynağın kullanımının doğaya etkisi)
Toprağı bilinçsizce kullanırsak, örneğin çok fazla kimyasal gübre atarsak, toprağın yapısı bozulur ve kirlenir. Bu da toprağı verimsizleştirir. Ayrıca ağaçları kesip toprağı korumasız bırakırsak erozyon, yani toprağın rüzgar ve su ile aşınıp taşınması olayı artar.
Üçüncü Grup (Bu doğal kaynağın kullanımının insanlara etkisi)
Toprak sayesinde ürettiğimiz tarım ürünleri ile besleniriz. Yani soframızdaki ekmek, salata, meyve hepsi bize toprağın bir hediyesidir. Verimli topraklar, çiftçiler için önemli bir geçim kaynağıdır ve ülke ekonomisine katkı sağlar. Kısacası, toprak olmadan yaşam olmaz!
2. DOĞAL KAYNAK: SU
Birinci Grup (Çevremizdeki doğal kaynaklar ve kullanım şekli)
Suyu en başta içmek için kullanırız. Ayrıca kişisel temizliğimizde (banyo yapmak, diş fırçalamak), ev temizliğinde, tarlaları sulamada, fabrikalarda üretim yaparken ve barajlarda elektrik enerjisi üretmek için kullanırız.
İkinci Grup (Bu doğal kaynağın kullanımının doğaya etkisi)
Fabrika atıklarını ve kirli suları nehirlere, göllere boşaltırsak su kirliliği oluşur. Bu kirlilik, suda yaşayan balıklara ve diğer canlılara çok büyük zarar verir. Suyu bilinçsizce ve çok fazla kullanırsak göller ve nehirler kuruyabilir.
Üçüncü Grup (Bu doğal kaynağın kullanımının insanlara etkisi)
Temiz su, sağlığımız için hayatidir. Kirli suları kullanmak tifo, kolera gibi salgın hastalıklara yol açabilir. Bu yüzden temiz su kaynaklarını korumak çok önemlidir. Su, aynı zamanda tarım ve sanayi için de vazgeçilmezdir; yani yediğimiz yiyecekler ve kullandığımız eşyalar için de suya ihtiyacımız var.
3. DOĞAL KAYNAK: ORMAN
Birinci Grup (Çevremizdeki doğal kaynaklar ve kullanım şekli)
Ormanlardaki ağaçlardan kâğıt, mobilya, kalem gibi birçok ürün elde ederiz. Kışın ısınmak için odun olarak kullanırız. Ayrıca ormanlar, temiz hava almak, piknik yapmak ve dinlenmek için harika yerlerdir.
İkinci Grup (Bu doğal kaynağın kullanımının doğaya etkisi)
Ormanları yok edersek, orada yaşayan birçok hayvan türü evsiz kalır ve nesilleri tehlikeye girer. Ağaçlar toprağı kökleriyle tuttuğu için, ormanların yok olması sel ve erozyon gibi doğal afetlerin artmasına neden olur. Dünyamızın akciğerleri olan ormanlar azalırsa havadaki oksijen miktarı da azalır.
Üçüncü Grup (Bu doğal kaynağın kullanımının insanlara etkisi)
Ormanlar, bizim için en önemli oksijen kaynağıdır, yani nefes almamızı sağlarlar. Bize hem odun, kâğıt gibi ürünler sunar hem de ruhumuzu dinlendiren huzurlu bir ortam sağlarlar. Ormanlar sayesinde havamız temizlenir.
4. DOĞAL KAYNAK: MADEN
Birinci Grup (Çevremizdeki doğal kaynaklar ve kullanım şekli)
Madenleri hayatımızın her alanında kullanırız. Örneğin, demir madenini binalarda ve arabalarda, kömürü enerji üretmek ve ısınmak için, altın ve gümüşü takı yapımında, bor madenini ise temizlik ürünlerinden teknolojiye kadar birçok alanda kullanırız.
İkinci Grup (Bu doğal kaynağın kullanımının doğaya etkisi)
Maden çıkarmak için yapılan kazılar, toprağın yapısını bozar ve doğal manzarayı değiştirir. Maden işleme sırasında ortaya çıkan atıklar toprağı ve suyu kirletebilir. Bu da o bölgedeki bitki ve hayvan yaşamına zarar verir.
Üçüncü Grup (Bu doğal kaynağın kullanımının insanlara etkisi)
Madenler, sanayinin ve teknolojinin gelişmesi için çok önemlidir. Kullandığımız telefonlardan bindiğimiz arabalara kadar her şeyde madenler vardır. Madencilik, birçok insana iş imkânı sağlar. Ancak, maden çıkarılan yerlerde oluşan çevre kirliliği insan sağlığını olumsuz etkileyebilir ve madencilik dikkatli yapılmazsa tehlikeli bir meslek olabilir.
Umarım bu örnekler konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın çocuklar, doğal kaynaklarımız sınırsız değil. Onları kullanırken hem doğayı hem de geleceğimizi düşünerek bilinçli ve tasarruflu olmalıyız. Harikasınız!