5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 100
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir konuyla karşı karşıyayız: “İlimizdeki Ekonomik Faaliyetler”. Atatürk’ün o güzel sözlerini ve altındaki soruları gelin hep birlikte, adım adım çözelim. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip ederek sonuca ulaşacağız!
***
Soru 1: Kaynakta geçen “ekonomik zaferle taçlandırmak” sözü sizce ne ifade etmektedir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Sevgili çocuklar, bu soruyu cevaplamak için önce Atatürk’ün ne demek istediğini anlamaya çalışalım.
“…Siyasi ve askerî muzafferiyetler ne kadar büyük olursa olsun, iktisadî (ekonomik) zaferlerle taçlandırılmadıkça payidar olamaz…”
Şimdi adım adım düşünelim:
-
Adım 1: “Askerî zafer” ne demek?
Bu, ordumuzun savaşları kazanması demektir. Tıpkı Kurtuluş Savaşı’nda düşmanları yurdumuzdan atarak kazandığımız o büyük zafer gibi. Bu zaferle vatanımızı kurtardık ve bağımsızlığımızı kazandık.
-
Adım 2: “Ekonomik zafer” ne demek?
Ekonomi, bir ülkenin parası, üretimi, fabrikaları, tarlaları, yani kısacası geçim kaynakları demektir. Ekonomik zafer ise bu alanlarda başarılı olmak, kendi kendimize yetebilmek, fabrikalar kurmak, tarlalarımızda bol bol ürün yetiştirmek, ürettiklerimizi başka ülkelere satıp para kazanmak demektir. Yani, başkalarına muhtaç olmadan ayakta durabilmektir.
-
Adım 3: “Taçlandırmak” ne anlama geliyor?
Bir kral veya kraliçe en değerli başarısını başına bir taç takarak gösterir, değil mi? İşte “taçlandırmak” da bir başarıyı en güzel şekilde tamamlamak, onu daha da değerli ve kalıcı hale getirmek demektir.
Sonuç:
Atatürk burada bize şunu söylüyor: “Savaşları kazanmak çok önemlidir, ama tek başına yeterli değildir. Eğer kazandığımız bu bağımsızlığı korumak ve sonsuza dek yaşatmak istiyorsak, ekonomik olarak da güçlü olmalıyız. Kendi fabrikalarımızı kurmalı, kendi ürünlerimizi üretmeliyiz. Askeri zaferlerimizi, ekonomik zaferlerle taçlandırmalıyız ki bu başarılarımız kalıcı olsun.”
Kısacası, savaşta kazandığımız bağımsızlığın tam anlamıyla kalıcı olabilmesi için ekonomik olarak da güçlü ve bağımsız olmamız gerekir.
***
Soru 2: Görsellerdeki ekonomik faaliyetle ilişkili olan doğal kaynağı ilgili alanlara yazınız.
Şimdi de resimlerdeki ekonomik faaliyetleri ve bu faaliyetler için hangi doğal kaynakları kullandığımıza bakalım. Çok eğlenceli bir eşleştirme oyunu gibi düşünün!
- 1. Resim (Traktör ve tarla): Burada tarım yapılıyor. Tarım için en temel ihtiyacımız nedir? Elbette verimli TOPRAK.
- 2. Resim (Benzin pompası): Arabaların ve makinelerin çalışması için benzin, mazot gibi yakıtlar gerekir. Bu yakıtların ham maddesi ise yeraltından çıkarılan PETROL‘dür.
- 3. Resim (Rüzgâr türbinleri): Bu dev pervaneler rüzgârın gücüyle dönerek elektrik üretir. Yani burada kullanılan doğal kaynak RÜZGÂR‘dır.
- 4. Resim (Güneş panelleri): Bu paneller de Güneş’ten gelen ışığı ve ısıyı kullanarak elektrik üretir. O halde buradaki doğal kaynağımız GÜNEŞ‘tir.
- 5. Resim (Yük gemisi): Gemiler denizlerde, okyanuslarda yüzer. Deniz ticareti ve ulaşım için SU (denizler, okyanuslar) vazgeçilmez bir doğal kaynaktır.
- 6. Resim (Çömlek yapan eller): Çömlek, vazo gibi ürünler killi topraktan yapılır. Yani bu el sanatı için kullanılan doğal kaynak TOPRAK (KİL)‘tir.
- 7. Resim (Kesilmiş ağaç kütükleri): Mobilya, kâğıt gibi ürünler yapmak için ağaçları kullanırız. Bu ekonomik faaliyet ormancılıktır ve doğal kaynağımız ORMANLAR‘dır.
- 8. Resim (Et reyonu): Et, süt, yumurta gibi besinleri hayvanlardan elde ederiz. Bu ekonomik faaliyet hayvancılıktır ve doğal kaynağımız HAYVANLAR‘dır.
- 9. Resim (Kömür yığını): Kömür, evlerimizi ısıtmak ve fabrikalarda enerji elde etmek için kullandığımız bir madendir. Bu ekonomik faaliyet madenciliktir ve doğal kaynağımız MADENLER (KÖMÜR)‘dir.
***
Soru 3: Çevrenizde yapılan ekonomik faaliyetlere örnekler veriniz.
Bu soru sizin birer gözlemci olmanızı istiyor! Her birinizin yaşadığı yer farklı olduğu için cevaplar da farklı olacaktır. Gelin, çevrenize baktığınızda neler görebileceğinize dair bazı örnekler vereyim, siz de kendi yaşadığınız yere göre düşünün:
- Eğer büyük bir şehirde yaşıyorsanız: Çevrenizde büyük fabrikalar (sanayi), alışveriş merkezleri, dükkanlar, marketler (ticaret), hastaneler, okullar, bankalar (hizmet) görebilirsiniz.
- Eğer bir kasabada veya köyde yaşıyorsanız: Etrafınızda buğday, mısır ekilen tarlalar (tarım), ineklerin, koyunların otladığı çiftlikler (hayvancılık) veya belki de mobilya yapan küçük atölyeler (sanayi) olabilir.
- Eğer deniz kenarında bir yerde yaşıyorsanız: Limanda bekleyen balıkçı tekneleri (balıkçılık), turistler için yapılmış oteller (turizm) en sık göreceğiniz ekonomik faaliyetlerdendir.
- Eğer ormanlık bir bölgede yaşıyorsanız: Ormancılık faaliyetleri ve ağaç ürünleri satan yerler görebilirsiniz.
Şimdi siz de pencereden dışarı bakın veya evden okula giderken etrafınızı düşünün. Gördüğünüz fırın, manav, tamirci, fabrika, tarla… Hepsi birer ekonomik faaliyettir!