Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizden kaldığımız yerden devam ediyoruz. Bugün görseldeki soruları birlikte inceleyip, adım adım çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
**Soru 1:**
Katılım hakkınızı şu anda kendinizi ilgilendiren konularda kullanabiliyorken 18 yaşını doldurduğunuzda ülkemiz için de kullanabileceksiniz. 18 yaşını doldurduğunuzda ülkemizin yönetimi ile ilgili kararlarınızı yerel ve genel seçimlerde oyunuzu kullanarak verebileceksiniz. (Görsel 6.18) Nitekim Anayasa’mızın 67. maddesinde “Vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya bir siyasi parti içinde siyasi faaliyette bulunma ve halk oylamasına katılma hakkına sahiptir.” denilmektedir.
Bu metinde, seçme ve seçilme hakkının hangi yaşta kullanılabileceği belirtilmiştir?
**Çözüm:**
Sevgili öğrencilerim, bu soruda bizden metinde belirtilen seçme ve seçilme hakkını kullanma yaşını bulmamız isteniyor. Metni dikkatlice okuduğumuzda şu ifadeyi görüyoruz: “Katılım hakkınızı şu anda kendinizi ilgilendiren konularda kullanabiliyorken **18 yaşını doldurduğunuzda** ülkemiz için de kullanabileceksiniz.”
Yani, metne göre seçme ve seçilme hakkını kullanma yaşı **18’dir**.
**Sonuç:** 18 yaş
**Soru 2:**
Ülkemizde, Atatürk’ün girişimiyle kadınlara siyasal yaşama katılmaları için pek çok Avrupa ülkesinden önce seçme ve seçilme hakkı verildi. Kadınlara 3 Nisan 1930’da belediyelerde, 26 Ekim 1933’te köy ihtiyar heyeti ve muhtarlık seçimlerinde, 5 Aralık 1934’te ise Türkiye Büyük Millet Meclisinde seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Bakın Atatürk bu konuyu nasıl ele alıyor.
Metne göre Türk kadınlarına ilk olarak hangi seçimde seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır?
**Çözüm:**
Bu soruda da metni dikkatlice incelememiz gerekiyor. Metinde kadınlara siyasal hakların ne zaman verildiği tek tek sıralanmış. İlk olarak şu ifade geçiyor: “Kadınlara **3 Nisan 1930’da belediyelerde**, 26 Ekim 1933’te köy ihtiyar heyeti ve muhtarlık seçimlerinde, 5 Aralık 1934’te ise Türkiye Büyük Millet Meclisinde seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.”
Burada ilk olarak belirtilen seçim **belediye seçimleridir**.
**Sonuç:** Belediye seçimleri
**Soru 3:**
Bu karar, Türk kadınına sosyal ve siyasal yaşamda bütün milletlerin üstünde yer vermiştir. Türk kadını evdeki uygar yerini yetkiyle almış, iş yaşamının her aşamasında başarılar göstermiştir. Siyasal yaşamda belediye seçimlerinde deneyimini gösteren Türk kadını, bu kere de milletvekili seçme ve seçilme suretiyle haklarının en büyüğünü elde etmiştir bulunuyor. Uygur memleketlerin birçoğunda kadından esirgenen bu hak, bugün Türk kadınının elindedir ve onu yetki ve başarıyla kullanacaktır.
Bu metne göre Türk kadınının siyasal yaşamda ilk deneyimini kazandığı seçim hangisidir?
**Çözüm:**
Sevgili öğrencilerim, bu soruda bizden metne göre Türk kadınlarının siyasal hayata ilk adım attığı seçimi bulmamız isteniyor. Metnin ilgili kısmına baktığımızda şöyle bir cümle görüyoruz: “Siyasal yaşamda **belediye seçimlerinde deneyimini gösteren** Türk kadını, bu kere de milletvekili seçme ve seçilme suretiyle haklarının en büyüğünü elde etmiştir.”
Bu cümle açıkça Türk kadınlarının ilk siyasal deneyimini **belediye seçimlerinde** kazandığını belirtiyor.
**Sonuç:** Belediye seçimleri
**Soru 4:**
Öğrendiklerimi Uyguluyorum
Katılım ve düşünce özgürlüğü hakkının önemini anlatan bir yazı yazınız. Yazdığınız yazıyı arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu soru, doğrudan bir bilgi sorusu değil, sizin düşüncelerinizi ve öğrendiklerinizi kullanarak bir yazı yazmanızı isteyen bir etkinlik sorusudur. Bu tür sorularda herkesin cevabı farklı olabilir çünkü kişisel yorumlar ve yaratıcılık ön plandadır.
**Çözüm:**
Bu bölümde sizden katılım ve düşünce özgürlüğü haklarının ne kadar önemli olduğunu anlatan bir yazı yazmanız isteniyor. Bu haklar, bir toplumun gelişmesi, bireylerin kendilerini ifade edebilmesi ve daha iyi bir gelecek inşa etmesi için temel taşlardır.
* **Katılım Hakkı:** Bir birey olarak toplumun aldığı kararlarda söz sahibi olmamız, oy kullanmamız, seçimlere katılmamız, derneklere üye olmamız gibi eylemlerle gerçekleşir. Bu hak sayesinde kendimizi topluluğun bir parçası hissederiz ve kendi geleceğimizi etkileyen konularda söz hakkımız olur.
* **Düşünce Özgürlüğü Hakkı:** Herkesin kendi fikirlerine, inançlarına ve düşüncelerine sahip olma hakkıdır. Bu hak sayesinde farklılıklar zenginlik olarak görülür, yeni fikirler ortaya çıkar ve eleştirel düşünme becerimiz gelişir. Birbirimize saygı duyarak farklı düşünceleri dinleyebilir ve kendimizi özgürce ifade edebiliriz.
Bu iki hak birbiriyle o kadar bağlantılıdır ki, düşüncelerimizi özgürce ifade edemezsek topluma tam anlamıyla katılamayız. Benzer şekilde, topluma katılamazsak düşüncelerimizi duyurma şansımız da azalır. Bu yüzden bu haklarımızı korumalı ve kullanmalıyız.
Yazdığınız yazıyı arkadaşlarınızla paylaşarak bu konudaki farkındalığı artırabilirsiniz.
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!