5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Ata Yayıncılık Sayfa 159

Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde birlikte çok önemli konuları öğreneceğiz. Şimdi bana gönderdiğiniz bu soruları teker teker inceleyip, en anlaşılır şekilde çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!

4. Bireylerin fikirlerini ve inançlarını hiçbir baskıya uğramadan özgürce ifade edebilmelidir.

Bu cümlede aşağıdaki haklardan hangisi vurgulanmıştır?

Çözüm:

Sevgili arkadaşlar, soruda bize “fikirlerini ve inançlarını hiçbir baskıya uğramadan özgürce ifade edebilme” hakkından bahsediliyor. Düşünce özgürlüğü, bir insanın kendi düşüncelerini, inançlarını serbestçe açıklayabilmesi demektir. Bu tanım sorudaki ifadeyle birebir örtüşüyor. Diğer şıklara bakalım:

• B) Katılım hakkı: Bu hak, seçimlerde oy kullanma veya bir topluluğa katılma gibi konularla ilgilidir.
• C) Haberleşme özgürlüğü: Bu hak, mektup yazma, telefonla konuşma gibi iletişim kurma özgürlüğünü kapsar.
• D) Seyahat özgürlüğü: Bu hak ise istediğimiz yere gidip gelebilme imkanı verir.

Bu yüzden, soruda vurgulanan hak Düşünce özgürlüğü‘dür.

Sonuç:

A) Düşünce özgürlüğü

B. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri verilen ifadelerden uygun olanı ile tamamlayınız.

Çözüm:

Bu bölümdeki amacımız, verilen kelimeleri cümlelerdeki boşluklara en uygun şekilde yerleştirmek. Haydi başlayalım!

1. Hastaneler ve aile sağlık merkezleri toplumun ……………………… alanındaki ihtiyaçlarını karşılarlar.

Burada bahsedilen yerler sağlık hizmeti verdiği için, boşluğa sağlık kelimesi gelmeli.

Sonuç: sağlık

2. 18 yaşını dolduran Türk vatandaşları ……………………… hakkını kullanabilir.

18 yaşına gelen her Türk vatandaşı oy kullanma hakkına sahip olur. Bu da seçme ve seçilme hakkıdır.

Sonuç: seçme ve seçilme

3. Temel hak ve özgürlüklerimiz ……………………… ile güvence altına alınmıştır.

Temel hak ve özgürlüklerimizin en önemlisi ve en temel güvencesi Anayasa‘dır.

Sonuç: Anayasa

4. Muhtarlar ve belediye başkanları ……………………… yönetim içerisinde yer alırlar.

Muhtarlar ve belediye başkanları halk tarafından seçilir ve yerel yönetimde görev yaparlar. Bu nedenle boşluğa yerel kelimesi uygun.

Sonuç: yerel

5. ……………………… doğal varlıkların ve çevrenin korunması için mücadele eden bir sivil toplum kuruluşudur.

Burada bahsedilen kuruluş, çevreyi koruma amacıyla kurulan bir sivil toplum örgütü. Verilen kelimelerden bu tanıma uyan TEMA‘dır. TEMA, Türkiye’de erozyonla mücadele ve doğal varlıkları koruma çalışmaları yapan bir vakıftır.

Sonuç: TEMA

6. Sivil toplum örgütleri ……………………… esasına göre çalışır.

Sivil toplum örgütleri genellikle gönüllülük esasına göre çalışır. Yani, insanlar herhangi bir karşılık beklemeden, isteyerek bu örgütlerde görev alırlar.

Sonuç: gönüllülük

7. Vali ve kaymakamlar ……………………… yönetim içerisinde yer alır.

Vali ve kaymakamlar, devletin illerde ve ilçelerde temsilcileridir. Onlar, devletin genel politikalarını uygulayan merkezi yönetimle bağlantılıdırlar.

Sonuç: merkezi

C. Aşağıdaki toplumsal ihtiyaçların altına, bu ihtiyaçları karşılamak için faaliyet gösteren kurumlardan ikişer örnek yazınız.

Çözüm:

Bu soruda bizden, verilen toplumsal ihtiyaçlar için çalışan kurum ve kuruluşlara ikişer örnek bulmamız isteniyor. Bu ihtiyaçlar hepimizin hayatını etkileyen temel konulardır.

Eğitim: Okul hayatımızda bilgi edinmemizi sağlayan yerler.

• Milli Eğitim Bakanlığı
• Üniversiteler

Sağlık: Hastalandığımızda bize yardımcı olan yerler.

• Sağlık Bakanlığı
• Hastaneler

Güvenlik: Can ve mal güvenliğimizi sağlayan yerler.

• Emniyet Genel Müdürlüğü (Polis)
• Jandarma Genel Komutanlığı

Adalet: Haklarımızı aradığımız ve adaletin sağlandığı yerler.

• Adalet Bakanlığı
• Mahkemeler

Ulaşım: Bir yerden bir yere gitmemizi sağlayan hizmetler.

• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
• Belediyeler (Toplu taşıma hizmetleri)

Ç. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.

1. Millî egemenlik ve bağımsızlık sembollerimiz, geleceğimiz için neden önemlidir?

Çözüm:

Millî egemenlik, bir ülkenin kendi kendini yönetebilmesi demektir. Bağımsızlık ise başka hiçbir devletin egemenliği altında olmamak anlamına gelir. Bayrağımız, İstiklal Marşı’mız gibi sembollerimiz ise hem bu egemenliğimizi ve bağımsızlığımızı bize hatırlatır hem de millet olarak birlik ve beraberliğimizi pekiştirir. Bu değerler, geçmişimizden aldığımız gücü geleceğe taşımamız için çok önemlidir. Çünkü bu değerler sayesinde kendi kararlarımızı alabilir, kimseye boyun eğmeden özgürce yaşayabiliriz. Bu yüzden geleceğimiz için bu semboller vazgeçilmezdir.

2. Günlük yaşamınızda katılım hakkı ve düşünce özgürlüğünü nasıl kullanıyorsunuz? Örneklerle açıklayınız.

Çözüm:

Katılım hakkını günlük hayatımızda birçok şekilde kullanırız. Örneğin, ailemizle bir karar alırken fikrimizi söyleyerek katılırız. Okulda sınıf temsilcisi seçerken oy kullanmak da bir katılım hakkıdır. Düşünce özgürlüğünü ise arkadaşlarımızla bir konu hakkında konuşurken, farklı görüşlerimizi dile getirerek kullanırız. Bir ödev yaparken araştırma yapıp kendi yorumlarımızı eklememiz de düşünce özgürlüğümüzü kullanmaktır. Önemli olan, başkalarının haklarına saygı duyarak kendi düşüncelerimizi ifade etmektir.

3. Yaşadığınız yerde faaliyet gösteren resmî kurumlar hangileridir? Bunlar hangi alandaki ihtiyaçların giderilmesi için faaliyet göstermektedir?

Çözüm:

Bu sorunun cevabı yaşadığınız yere göre değişir. Ama genel olarak bazı örnekler verebiliriz. Örneğin, yaşadığım yerde bir belediye bulunur. Belediye, çevremizin temizliği, parkların bakımı, toplu taşıma gibi yerel ihtiyaçlarımızı karşılar. Bir emniyet müdürlüğü veya karakol bulunur. Polisler, bizim can ve mal güvenliğimizi sağlamak, suçluları yakalamak gibi güvenlik ihtiyaçlarımızı karşılarlar. Bir de devlet hastanesi veya sağlık ocağı olabilir. Buralar da hasta olduğumuzda sağlık ihtiyaçlarımızı gidermemize yardımcı olurlar.

4. Sivil toplum örgütleri ve resmî kurumlar benzer ve farklı yönlerini içeren bir şema hazırlayınız.

Çözüm:

Bu soruda bizden sivil toplum örgütleri ile devletin kurumlarının hem benzer hem de farklı yönlerini gösteren bir şema hazırlamamız isteniyor. Şöyle bir tablo yapabiliriz:

Umarım bu çözümler hepimiz için faydalı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!