Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugünkü dersimizde Sosyal Bilgiler dersinde Asurlular hakkında öğrendiklerimizi pekiştireceğiz. Şimdi birlikte bu harika metni okuyup soruları cevaplayacağız. Hazırsanız başlayalım!
Asurlar
Mezopotamya’da kurulan bir diğer uygarlık ise Asurlardır. Merkezî krallıkla yönetilen Asurların başkenti Ninova’dır. Geniş sınırlara ulaşmış bir imparatorluk kuran Asurlar egemenliklerini koruyabilmek için güçlü bir ordu kurmuşlardır. Haberleşmeyi sağlamak için de posta teşkilatını oluşturmuşlardır. Diğer Mezopotamya uygarlıkları gibi Asurlar da mimari ve süsleme alanında (Görsel 2.16 – 2.17) çok gelişmiştir. Kral II. Sargon, pişmiş tuğladan yapılmış, iç ve dış cephesi resimlerle süslenmiş yüzlerce odası olan büyük bir saray yaptırmıştır. Asurlar su ihtiyaçlarını karşılamak için barajlar yapmışlardır.
Asurların en önemli geçim kaynağı ticarettir. Asurlu tüccarların ticaret için geldikleri yerlerden biri de Anadolu’dur. Kayseri Kültepe’de bulunan Kaniş Karum, Asurların Anadolu’daki ticaret merkezidir. Bu ticari faaliyetler sayesinde Anadolu halkı Asurlardan yazıyı öğrenmiştir.
Asurlar eğitim ve bilime de önem vermişlerdir. Asur kralları eğitim ve bilimi geliştirmek amacıyla önemli çalışmalara öncülük etmişlerdir.
Aşağıdaki metni okuyunuz. Metnin altındaki soruları cevaplayınız.
MÖ VII. yüzyılda tahta çıkan Asur kralı Aurbanipal okumaya meraklıydı. Okuma yazma bilen ender krallardan biriydi. Tarihte bilinen ilk kütüphaneyi de o kurdu. Onun saray kütüphanesinde edebiyat, tıp, hukuk, tarih ve dualar içeren tabletler bulunmuştur. Aurbanipal hem kral hem askerî bir lider hem de bilim insanıydı. Bulunan bu tabletlerde kralın çivi yazısını nasıl öğrendiği, Sümerce ve Babilce yazılmış tabletleri okuyabildiği, matematik problemlerini çözebildiği anlatılmaktadır.
Çiğdem Maner, Tarih Canavarı Mezopotamya, s.54-55. (Düzenlenmiştir.)
—
Şimdi bu metne göre soruları birlikte cevaplayalım:
1. Asurbanipal’in bu çalışması insanlık tarihine hangi alanlarda katkı sağlamış olabilir?
2. Verilen metinden hareketle Asurlar için diğer kültürlerden etkilenmiştir denilebilir mi? Neden?
—
Soru 1: Asurbanipal’in bu çalışması insanlık tarihine hangi alanlarda katkı sağlamış olabilir?
Sevgili çocuklar, metni dikkatlice okuduysak Asurbanipal’in özellikle bir konuyla çok yakından ilgili olduğunu görüyoruz. Bu konu neydi hatırlayalım. Evet, tam olarak bildiniz! Okuma ve yazmaydı!
Asurbanipal’in en önemli çalışması, bildiğimiz ilk kütüphanelerden birini kurmasıdır. Bu kütüphanede ne tür bilgiler vardı? Metinde şöyle deniyor:
- Edebiyat
- Tıp
- Hukuk
- Tarih
- Dualar
Düşünün bir kere, o zamanlarda bu kadar çok alanda bilgi içeren bir yerin olması ne kadar önemliydi! Bu, sadece Asurlular için değil, tüm insanlık tarihi için büyük bir kazanımdır. Çünkü bu sayede o döneme ait pek çok bilgi günümüze kadar ulaşabilmiştir. Bu çalışmalar sayesinde insanlık tarihi, bilim ve kültür alanlarında önemli bilgiler edinmiştir. Yani Asurbanipal’in bu çalışmasıyla kültür, bilim, tarih ve edebiyat gibi alanlarda insanlık tarihine büyük katkılar sağlanmıştır diyebiliriz.
Sonuç:
Asurbanipal’in kütüphane kurma çalışması, insanlık tarihine özellikle kültür, bilim, tarih ve edebiyat alanlarında büyük katkı sağlamıştır.
—
Soru 2: Verilen metinden hareketle Asurlar için diğer kültürlerden etkilenmiştir denilebilir mi? Neden?
Bu soruda biraz dikkatli olmamız gerekiyor. Metni tekrar gözden geçirelim. Metinde Aurbanipal’in kurduğu kütüphaneden bahsedilirken, orada bulunan tabletlerin hangi dillerde yazıldığına dikkat edelim. Metinde açıkça “Sümerce ve Babilce yazılmış tabletleri okuyabildiği” ifadesi geçiyor. Bu ne anlama geliyor dersiniz?
Bu şu anlama geliyor: Asurlular, Sümerler ve Babilliler gibi daha önceki veya çağdaşı olan medeniyetlerin yazılarını, bilgilerini öğrenmişler ve kullanmışlar. Eğer bir toplum başka bir toplumun dilini ve yazılarını öğrenip kullanabiliyorsa, bu o toplumdan etkilendiği anlamına gelir, değil mi?
Ayrıca, metnin ilk paragrafında Asurluların mimari ve süsleme alanında geliştiğinden bahsedilirken, bu konuda da diğer Mezopotamya uygarlıklarından etkilendikleri ima ediliyor. Yani Asurlular, kendi kültürlerini oluştururken başka kültürlerin bilgilerinden, sanatından ve yazısından faydalanmışlar. Bu da onların diğer kültürlerden etkilendiğini gösteriyor.
Sonuç:
Evet, verilen metinden hareketle Asurluların diğer kültürlerden etkilendiği denilebilir. Çünkü metinde Aurbanipal’in Sümerce ve Babilce tabletleri okuyabildiğinden bahsedilmesi, onların bu medeniyetlerden bilgi aldıklarını ve etkilendiklerini göstermektedir.
Umarım bu açıklamalarımız anlaşılır olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!