5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Ata Yayıncılık Sayfa 77

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün Sosyal Bilgiler dersinde, çevremizdeki doğal ortama yaptığımız müdahaleleri ve bu müdahalelerin sonuçlarını inceleyeceğiz. Görseldeki soruları hep birlikte adım adım çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!

—

**Soru:** Doğal ortamı çevreye zarar vermeden değiştirmek mümkün müdür? Düşüncelerinizi örneklendirerek arkadaşlarınızla paylaşınız.

**Çözüm:**

Bu soru, aslında hepimizin üzerinde düşünmesi gereken çok önemli bir konu. Doğal ortamı tamamen değiştirmeden, onu daha kullanışlı hale getirmek elbette mümkün. Ancak bunu yaparken **çevreye zarar vermemeye** özen göstermeliyiz.

**Adım 1: Doğal Ortamı Değiştirme İhtiyacımız**

İnsanlar olarak hayatta kalmak, ihtiyaçlarımızı karşılamak ve yaşam kalitemizi artırmak için doğal ortamı kullanırız. Örneğin, barınmak için ev yaparız, beslenmek için tarım yaparız, enerji elde etmek için barajlar kurarız. Bunlar, doğal ortamda yaptığımız değişikliklerdir.

**Adım 2: Zarar Verme ve Zarar Vermeme Arasındaki Fark**

Buradaki kilit nokta, yaptığımız değişikliğin **doğaya ne kadar zarar verdiği**. Örneğin, köprü yapmak veya tarla sürmek, doğanın dengesini bozmadan, hatta bazen doğadan faydalanarak yapılan değişikliklerdir. Ancak bir ormanı tamamen yok edip yerine beton yığınları yapmak veya akarsuları kirleterek balıkların yaşamını sona erdirmek, doğaya büyük zararlar verir.

**Adım 3: Örneklerle Açıklama**

* **Olumlu Değişiklik Örnekleri:**
*

Görselde gördüğünüz 3.34 Cinciva Tarihi Osmanlı Köprüsü (Rize) örneğinde olduğu gibi, ulaşımı kolaylaştırmak için köprüler yapmak doğaya zarar vermeyen güzel bir örnektir. Nehir akışını engellemeden, sadece geçişi sağlamak için yapılmıştır.

*

Aynı şekilde, 3.36 Tarla-Pamuk tarlası (Adana) görselinde olduğu gibi, besin ihtiyacımızı karşılamak için toprağı işleyerek tarım yapmak da doğayı kullanarak yapılan bir değişikliktir. Toprağın verimliliğini kullanarak ürün elde ederiz.

*

3.35 Borçka Barajı (Artvin), enerji ihtiyacımızı karşılamak için yapılmıştır. Ancak barajlar yapılırken su kaynaklarının doğru yönetilmesi ve çevresindeki ekosistemin korunması önemlidir. Eğer baraj, doğal yaşamı tamamen yok edecek şekilde yapılırsa sorun olabilir.

* **Zararlı Değişiklik Örnekleri:**
*

Bir ormanın tamamen kesilerek yerine büyük bir alışveriş merkezi yapılması, hem hayvanların yaşam alanlarını yok eder hem de oksijen kaynağımızı azaltır. Bu, doğaya verilen zararlı bir örnektir.

*

Sanayi tesislerinden çıkan atıkların derelere veya denizlere bırakılması, su canlılarının ölümüne ve su kaynaklarının kirlenmesine neden olur. Bu da çok zararlı bir durumdur.

**Sonuç:**

Doğal ortamı, ihtiyaçlarımızı karşılamak için değiştirebiliriz ama bunu yaparken mutlaka **bilinçli** olmalıyız. Doğanın dengesini bozmadan, gelecek nesillerin de bu doğal güzelliklerden faydalanabilmesi için **sürdürülebilir yöntemler** kullanmalıyız. Yani, çevreyi koruyarak ve ona saygı duyarak değiştirmeliyiz. Bu, hepimizin sorumluluğudur.

Umarım bu açıklama konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!