Merhaba sevgili öğrenciler! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, bize verilen metni dikkatlice okuyup oradaki soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, başlayalım!
Soru 1:
Çatalhöyük’ün hangi özellikleri, yerleşim yeri olarak tercih edilmesinde etkili olmuştur?
**Çözüm:**
Sevgili arkadaşlar, metne göre Çatalhöyük’ün yerleşim yeri olarak seçilmesinde etkili olan birkaç önemli nokta var. Bunları metinden çıkarabiliriz.
**Adım 1:** Metin bize Çatalhöyük’ün nerede kurulduğunu anlatıyor. “Konya ilinin Çumra ilçesine bağlı Küçükköy’ün yakınlarında bulunan Çatalhöyük…” diyor. Bu yerin konumunu belirtiyor.
**Adım 2:** Devamında, “köyün ilk sakinleri buraya yerleştiğinde Konya Ovası’nda bataklık ve küçük göller varmış.” bilgisi veriliyor. Bu, çevresel bir özellik.
**Adım 3:** Metin şöyle devam ediyor: “Çatalhöyük kurucuları ovada buldukları elverişli bu alana, kerpiçten evler yaparak yerleşmişlerdir.” Buradaki “elverişli bu alan” ifadesi çok önemli. Yani, yerleşmek için uygun bir alan bulmuşlar.
**Adım 4:** Bu uygun alanın ne gibi özellikleri olabileceğini düşünebiliriz. Metin bataklık ve göllerden bahsettiği için, bu alanın su kaynaklarına yakınlığı veya tarım için uygunluğu gibi nedenlerle elverişli olabileceğini tahmin edebiliriz. Ayrıca, kerpiçten evler yapabilmeleri, bölgede bu tür yapı malzemelerinin bol olduğunu gösterir.
**Sonuç:**
Çatalhöyük’ün yerleşim yeri olarak tercih edilmesinde etkili olan özellikler şunlardır:
*
Konya Ovası’ndaki bataklıklar ve küçük göllerin varlığı.
*
Yerleşime elverişli bir alanın bulunması.
*
Kerpiç gibi yapı malzemelerinin kolay bulunması.
—
Soru 2:
Hititlerin Mısır ile yaptıkları savaş sonunda imzaladıkları anlaşmanın adı nedir ve bu anlaşma hangi yılda yapılmıştır?
**Çözüm:**
Bu soruyu da metne bakarak kolayca bulabiliriz. Hititler bölümünü dikkatlice okuyalım.
**Adım 1:** Metin, “Hititler, Mısırlılar ile yaptıkları savaş sonunda dünyanın ilk yazılı antlaşması olarak bilinen Kadeş Antlaşması’nı MÖ 1280 yılında imzalamışlardır.” diyor.
**Adım 2:** Bu cümlede hem anlaşmanın adı hem de yapıldığı yıl net bir şekilde belirtilmiş.
**Sonuç:**
Hititlerin Mısır ile yaptıkları savaş sonunda imzaladıkları anlaşmanın adı Kadeş Antlaşması‘dır ve bu anlaşma MÖ 1280 yılında yapılmıştır.
—
Soru 3:
Hititlerin kullandığı yönetim biçimi ve bu yönetimde etkili olan bir meclis hakkında bilgi veren bölümleri metinden bulunuz.
**Çözüm:**
Şimdi de Hititlerin yönetim şekli hakkında metinde neler yazdığına bakalım.
**Adım 1:** Metin, “Hititler, İlk Çağ’da Anadolu’da kurulmuş olan en güçlü devletlerdir.” diye başlıyor.
**Adım 2:** Sonra şöyle devam ediyor: “Merkezî krallıkla yönetilen Hititlerin başkenti Çorum’un Boğazköy ilçesinde bulunan Hattuşaş şehriydi.” Buradan yönetim biçiminin merkezî krallık olduğunu anlıyoruz. Yani, krallığın merkezi bir yerden yönetildiği anlamına geliyor.
**Adım 3:** Metin daha sonra meclisler hakkında bilgi veriyor: “Hitit krallarına yönetimde “Ta-vananna” adı verilen kraliçe yardımcı oludu. Soylulardan oluşan “Pankuş” meclisi de krallara yönetimde yardımcı olan bir kurumdu.” Bu cümlede “Pankuş” adında bir meclisten bahsediliyor.
**Sonuç:**
Hititlerin yönetim biçimi merkezî krallık idi. Yönetimde etkili olan meclisin adı ise Pankuş meclisiydi. Bu meclis, soylulardan oluşuyordu ve krallara yönetimde yardımcı oluyordu.
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Başka sorularda görüşmek üzere!