Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte harika bir metin incelemesi yapacağız ve metinle ilgili soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Öğrendiklerimi Uyguluyorum
Aşağıdaki haber metnini okuyunuz. Metinle ilgili soruları cevaplayınız.
Genel ağdan telefon aldı kulaklık geldi.
Zonguldak’ta bağlı Kilimli ilçesinde çiçek, parfüm ve oyuncak satarak geçimini sağlayan M.K, piyasa değeri yaklaşık iki bin lira olan bir cep telefonunun genel ağdaki bir alışveriş sitesinde yüz liraya satıldığını görüp sipariş verdi. M.K, Kilimli PTT şubesine gelen kargosunu yüz lira ödeyerek teslim aldı. Bu tür alışverişlerde bazen başka ürünlerin gönderildiğini okuyan ve aynı durumla karşılaşabileceğini düşünen M.K, kutuyu video kaydı eşliğinde açtı. Kutuyu açtığında ise telefon yerine bilgisayar kulaklığı ile karşılaştı.
M.K, polise gidip dolandırıldığını söyleyerek şikâyette bulundu. Cumhuriyet Savcılığı’nın 1,5 yıl süren soruşturması sonucunda site sahibine “basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık” suçlamasıyla 2 yıldan 7 yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı.
M.K, birçok kişinin kendisine “Bundan bir şey çıkmaz, bir şey olmaz. Yüz lira için uğraşmaya değmez.” dediğini fakat kendisinin bundan vazgeçmediğini ifade edip “Ben şikâyetçi olmazsam, sen şikâyetçi olmazsan bu tür kişiler, birçok vatandaşı bu şekilde dolandırır.” dedi.
Genel ağdan düzenlenerek alınmıştır (27.02.2016).
—
Sorular ve Çözümleri
1. M.K’nin mesafeli alışverişte yaptığı hatalar nelerdir?
Sevgili öğrencilerim, bu soruda M.K’nin internetten alışveriş yaparken nelere dikkat etmediğini bulmamız gerekiyor. Metni dikkatlice okuduğumuzda şu hataları görebiliriz:
- Ürünün fiyatı çok ucuzdu: Piyasa değeri 2000 lira olan bir cep telefonunun 100 liraya satılması normal bir durum değildir. M.K, bu durumdan şüphelenmeliydi.
- Satıcıyı araştırmadı: Güvenilir bir alışveriş sitesi olup olmadığını veya satıcının daha önceki yorumlarını kontrol etmedi.
- Kargo geldiğinde ürünü hemen kontrol etmedi: Kargo görevlisinin yanında kutuyu açıp kontrol etmedi. Eğer kargoyu teslim almadan önce kontrol etseydi, içinden kulaklık çıktığını hemen fark edebilirdi.
Sonuç olarak M.K’nin en büyük hatası, fiyatı çok ucuz olan bir ürüne inanarak ve satıcıyı araştırmadan alışveriş yapmasıdır.
2. Ürünü aldıktan sonra M.K’nin izlediği yolu “bilinçli vatandaş” kavramına göre değerlendiriniz.
Şimdi de M.K’nin yaşadığı olaydan sonra nasıl davrandığına bakalım ve bunu “bilinçli vatandaş” olmakla ilişkilendirelim. Bilinçli bir vatandaş, haklarını bilmeli ve haksızlığa uğradığında gerekli mercilere başvurmalıdır. M.K de tam olarak bunu yapmıştır:
- Şikayette bulundu: Dolandırıldığını anlayınca hemen polise giderek şikayette bulunmuştur. Bu, hakkını arayan bilinçli bir vatandaşın yapması gereken bir davranıştır.
- Vazgeçmedi: Çevresindekiler “bir şey çıkmaz” dese de M.K, yaşadığı haksızlığın peşini bırakmamıştır. Bu da onun ne kadar kararlı ve hak arama konusunda istekli olduğunu gösterir.
- Başkalarını da düşündü: “Ben şikayetçi olmazsam, sen şikayetçi olmazsan bu tür kişiler, birçok vatandaşı bu şekilde dolandırır.” diyerek, sadece kendi hakkını değil, başkalarının da zarar görmesini engellemek istediğini belirtmiştir. Bu da toplumsal duyarlılık gösteren bilinçli bir vatandaş davranışıdır.
Yani M.K, yaşadığı olayın peşini bırakmayarak ve hakkını arayarak tam bir bilinçli vatandaş örneği sergilemiştir.
3. Basın yayın kuruluşlarının mesafeli alışveriş üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri nelerdir?
Bu soruda basın ve yayın kuruluşlarının internetten alışveriş üzerindeki hem iyi hem de kötü yönlerini düşünmemiz gerekiyor. Bakalım neler olabilirmiş:
Olumlu Etkileri:
- Bilgilendirme: Basın yayın kuruluşları, internetten alışverişin nasıl yapılması gerektiği, nelere dikkat edilmesi gerektiği gibi konularda insanları bilgilendirebilir. Bu sayede insanlar daha bilinçli alışveriş yapabilir.
- Uyarıcı Haberler: Dolandırıcılık olayları veya sorunlu alışveriş siteleri hakkında haber yaparak insanları bu tür durumlara karşı uyarabilirler.
- Fırsatları Duyurma: İndirimler, kampanyalar gibi fırsatları duyurarak insanların daha uygun fiyatlı alışveriş yapmasına yardımcı olabilirler.
Olumsuz Etkileri:
- Yanlış Bilgilendirme: Bazen basın yayın kuruluşları, yeterli araştırmadan veya eksik bilgiyle haber yapabilirler. Bu da insanların yanlış yönlendirilmesine neden olabilir.
- Abartı: Bazı durumlarda, dikkat çekmek için olumsuzlukları abartabilirler. Bu da insanların internetten alışveriş yapmaktan çekinmesine yol açabilir.
- Reklam Odaklılık: Bazı basın yayın kuruluşları, belirli sitelerin reklamını yaparak insanları o sitelerden alışveriş yapmaya teşvik edebilir, bu da objektiflikten uzaklaşmalarına neden olabilir.
Özetle, basın yayın kuruluşları doğru ve dikkatli kullanıldığında mesafeli alışveriş için hem bir bilgilendirme ve uyarıcı kaynak olabilirken, hem de yanlış veya abartılı haberlerle insanları olumsuz etkileyebilir.
Umarım bu çözümler ve açıklamalar sizin için faydalı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!