Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte bu harika ünite sonu değerlendirme sorularını çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
A. Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
1. Tekirdağ’ın Çerkezköy ilçesi, ülkemizde sanayinin en hızlı geliştiği yerlerden biridir. Otuz yıl önce-sinde küçük bir kasaba olan bölgede, bugün birçok fabrika vardır. Bu değişim insanların yaşamla-rını farklı şekillerde etkilemektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu olayın insanların ekonomik yaşamlarına olan etkisi-ne örnek olarak gösterilebilir?
a) Bölgede yeni iş kollarının ortaya çıkması
b) Bölgenin doğal ortamında değişikliklerin yaşanması
c) Bölgedeki eğitim seviyesinin yükselmesi
d) Bölgedeki canlı çeşitliliğinin azalması
Çözüm:
Bu soruda bize Tekirdağ’ın Çerkezköy ilçesindeki sanayileşmenin ekonomik etkileri soruluyor. Sanayinin gelişmesi demek, yeni fabrikaların açılması demektir. Fabrikaların açılması da doğal olarak o bölgede yaşayan insanlar için yeni iş alanları yaratır. Yani insanlar fabrikalarda çalışarak para kazanmaya başlar.
Şimdi seçeneklere bakalım:
a) Bölgede yeni iş kollarının ortaya çıkması: Evet, fabrikalar açılınca yeni işler, yani yeni iş kolları ortaya çıkar. Bu, ekonomik bir gelişmedir.
b) Bölgenin doğal ortamında değişikliklerin yaşanması: Fabrikalar çevreyi kirletebilir, bu bir etkidir ama doğrudan ekonomik bir gelişme sayılmaz.
c) Bölgedeki eğitim seviyesinin yükselmesi: Eğitim seviyesinin yükselmesi sanayileşmenin bir sonucu olabilir ama ana ekonomik etki değildir.
d) Bölgedeki canlı çeşitliliğinin azalması: Bu da çevresel bir etkidir, ekonomik bir gelişme değildir.
Bu yüzden doğru cevap, sanayileşmenin doğrudan ekonomik bir sonucu olan yeni iş alanlarının ortaya çıkmasıdır.
Doğru cevap: a
2. Sosyal Bilgiler dersi sayesinde eleştirel düşünebilmeyi öğrenir, kendi kararlarımızı verebilmenin önemini anlar, ilgi ve yeteneklerimizin farkına varırız.
Buna göre Sosyal Bilgiler dersinin bireye sağladığı faydalarla ilgili,
I. İlgi ve yeteneklerimizin farkına varmamızı sağlar.
II. Etkin ve üretken bir yurttaş olmamıza yardımcı olur.
III. Teknolojinin gelişimine ayak uydurmamızı sağlar.
yargılarından hangileri ulaşılamaz?
a) Yalnız III.
b) I ve II.
c) I ve III.
d) II ve III.
Çözüm:
Bu soruda bize Sosyal Bilgiler dersinin bireye sağladığı faydalar verilmiş ve bu faydalarla ilgili verilen yargılardan hangisinin bu faydalara uymadığını bulmamız isteniyor. Sorunun başında şöyle denmiş: “Sosyal Bilgiler dersi sayesinde eleştirel düşünebilmeyi öğrenir, kendi kararlarımızı verebilmenin önemini anlar, ilgi ve yeteneklerimizin farkına varırız.”
Şimdi verilen yargılara tek tek bakalım:
I. İlgi ve yeteneklerimizin farkına varmamızı sağlar. → Sorunun başında “ilgi ve yeteneklerimizin farkına varırız” deniyor. Bu yargı doğru.
II. Etkin ve üretken bir yurttaş olmamıza yardımcı olur. → Eleştirel düşünebilmek, kendi kararlarımızı verebilmek, bir vatandaşı daha etkin ve üretken yapar. Bu yargı da doğru.
III. Teknolojinin gelişimine ayak uydurmamızı sağlar. → Sorunun başında teknolojinin gelişimine ayak uydurmakla ilgili bir bilgi verilmemiş. Sosyal Bilgiler dersinin temel konuları arasında vatandaşlık, haklar, sorumluluklar, tarih, coğrafya gibi konular yer alır. Teknolojiye ayak uydurmak daha çok Fen Bilimleri veya Teknoloji ve Tasarım derslerinin konusudur.
Soruda “ulaşılamaz” dediği için, Sosyal Bilgiler dersinin faydaları arasında sayılmayan yargıyı seçeceğiz. Bu da III. yargıdır.
Doğru cevap: a
3. “Çocuk, düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir. Bu hak ülke sınırlarına bağlı olmaksızın;yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla her türlü haber ve
düşüncelerin araştırılması, elde edilmesi ve verilmesi özgürlüğünü içerir.”
Birleşmiş Milletler
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Madde 13
Bu maddeye göre;
I. Çocuklara tanınan bu hak tüm dünya ülkelerinde geçerlidir.
II. Çocuklar istedikleri herhangi bir yolla düşüncelerini ifade edebilir.
III. Çocukların özel hayatlarının gizliliği güvence altına alınmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
a) Yalnız I.
b) Yalnız II.
c) I ve II.
d) II ve III.
Çözüm:
Bu soruda Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 13. maddesi verilmiş ve bu maddeye göre hangi yargılara ulaşabileceğimizi bulmamız isteniyor. Maddeyi dikkatlice okuyalım:
“Çocuk, düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir. Bu hak ülke sınırlarına bağlı olmaksızın; yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla her türlü haber ve düşüncelerin araştırılması, elde edilmesi ve verilmesi özgürlüğünü içerir.”
Şimdi yargılara bakalım:
I. Çocuklara tanınan bu hak tüm dünya ülkelerinde geçerlidir. → Madde metninde “Bu hak ülke sınırlarına bağlı olmaksızın” deniyor. Bu da bu hakkın dünya genelinde geçerli olduğunu gösterir. Bu yargıya ulaşılabilir.
II. Çocuklar istedikleri herhangi bir yolla düşüncelerini ifade edebilir. → Madde metninde “yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla” deniyor. Bu da çocukların istedikleri yolla düşüncelerini ifade edebileceği anlamına gelir. Bu yargıya da ulaşılabilir.
III. Çocukların özel hayatlarının gizliliği güvence altına alınmıştır. → Verilen maddede çocukların düşüncelerini açıklama haklarından bahsediliyor. Özel hayatlarının gizliliği ile ilgili bir bilgi bu maddede yer almıyor. Bu yargıya bu maddeden ulaşılamaz.
Bu durumda, I ve II numaralı yargılara bu maddeden ulaşabiliriz.
Doğru cevap: c