Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sosyal bilgiler dersimizde temel hak ve özgürlüklerimizle ilgili çok önemli bir eşleştirme etkinliği yapacağız. Hazırsanız başlayalım!
***
C. Temel hak ve özgürlüklerimizle ilgili eşleştirmeleri, aşağıda verilen kutucuklara yazınız.
Bu soruda, sol tarafta yer alan temel hak ve özgürlüklerle ilgili açıklamaları, sağ tarafta verilen hak ve özgürlük isimleriyle eşleştireceğiz. Gelin her bir maddeyi tek tek inceleyelim:
1. Kimse eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
Bu cümle ne anlama geliyor çocuklar? Herkesin okula gidebilme, bilgi edinebilme hakkı var demek. Bu hakkımız hangisiyle eşleşir dersiniz? Tabii ki eğitim ve öğretim hakkı ile! Bu yüzden 1 numaralı maddeyi “eğitim ve öğretim hakkı” ile eşleştireceğiz.
2. Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir.
Burada bahsedilen şey, kimsenin özelimize karışmaması, aile yaşantımıza saygı duyulması hakkımızdır. Bu da doğruca özel hayatın gizliliği hakkı ile ilgilidir. O zaman 2 numarayı “özel hayatın gizliliği hakkı” ile birleştireceğiz.
3. Kimsenin konutuna dokunulamaz.
Çocuklar, evimiz bizim özel alanımızdır. Kimse izinsiz evimize giremez, eşyalarımıza dokunamaz. Bu hak da konut dokunulmazlığı hakkı olarak geçer. Yani 3 numarayı “konut dokunulmazlığı hakkı” ile eşleştireceğiz.
4. Herkes yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma hakkına sahiptir.
Bu madde en temel hakkımızdan bahsediyor: yaşama hakkımız. Hem beden sağlığımızı hem de sahip olduklarımızı koruma hakkımızdır bu. Bu da doğrudan yaşama hakkı ile ilgilidir. O yüzden 4 numarayı “yaşama hakkı” ile eşleştireceğiz.
5. Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.
Temiz hava soluyabilmek, sağlıklı bir çevrede yaşayabilmek hepimizin hakkı. Bu da yine en temel haklarımızdan biri olan yaşama hakkı ile bağlantılıdır. Bu yüzden 5 numarayı da “yaşama hakkı” ile eşleştireceğiz.
6. Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.
Burada ne anlatılıyor? İstediğimiz düşünceye sahip olabiliriz ve bunu kimseye söylemek zorunda değiliz. Kendi fikirlerimizi özgürce ifade edebilme hakkımızdan bahsediyor. Bu da düşünce ve kanaat özgürlüğü ile ilgilidir. Dolayısıyla 6 numarayı “düşünce ve kanaat özgürlüğü” ile eşleştireceğiz.
7. Herkes haberleşme hürriyetine sahiptir. Haberleşmenin gizliliği esastır.
Bu madde, telefonla konuşma, mesajlaşma gibi haberleşme yollarının gizli olması hakkımızdan bahsediyor. Bu da haberleşme özgürlüğü ile ilgilidir. 7 numarayı “haberleşme özgürlüğü” ile eşleştireceğiz.
8. Kimse ibadete, dinî ayin ve törenlere katılmaya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.
Bu madde ise inanç özgürlüğümüzü anlatıyor. İstediğimiz dine inanabilir, ibadetimizi yapabiliriz. Kimse bizi belirli bir dine inanmaya zorlayamaz. Bu da din ve vicdan özgürlüğü ile ilgilidir. Son olarak 8 numarayı “din ve vicdan özgürlüğü” ile eşleştireceğiz.
Şimdi gelin bu eşleştirmeleri kutucuklara yazalım:
1.e.
2.f.
3.b.
4.d.
5.d.
6.c.
7.g.
8.e.
Sonuç:
1-ç, 2-f, 3-b, 4-d, 5-d, 6-c, 7-g, 8-e
Şimdi gelelim bu eşleştirmeleri yaptığımız kutucuklara:
a. Sağlık hakkı
b. Konut dokunulmazlığı hakkı
c. Düşünce ve kanaat özgürlüğü
ç. Eğitim ve öğretim hakkı
d. Yaşama hakkı
e. Din ve vicdan özgürlüğü
f. Özel hayatın gizliliği hakkı
g. Haberleşme özgürlüğü
Şimdi eşleştirmelerimize tekrar göz atalım ve doğru olanları işaretleyelim.
Adım 1: 1. madde “Kimse eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.” ifadesi, ç. Eğitim ve öğretim hakkı ile eşleşir.
Adım 2: 2. madde “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir.” ifadesi, f. Özel hayatın gizliliği hakkı ile eşleşir.
Adım 3: 3. madde “Kimsenin konutuna dokunulamaz.” ifadesi, b. Konut dokunulmazlığı hakkı ile eşleşir.
Adım 4: 4. madde “Herkes yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma hakkına sahiptir.” ifadesi, d. Yaşama hakkı ile eşleşir.
Adım 5: 5. madde “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.” ifadesi de d. Yaşama hakkı ile eşleşir. Çünkü sağlıklı yaşamak da yaşama hakkının bir parçasıdır.
Adım 6: 6. madde “Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.” ifadesi, c. Düşünce ve kanaat özgürlüğü ile eşleşir.
Adım 7: 7. madde “Herkes haberleşme hürriyetine sahiptir. Haberleşmenin gizliliği esastır.” ifadesi, g. Haberleşme özgürlüğü ile eşleşir.
Adım 8: 8. madde “Kimse ibadete, dinî ayin ve törenlere katılmaya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.” ifadesi, e. Din ve vicdan özgürlüğü ile eşleşir.
Sonuç ve Açıklama:
Sevgili öğrenciler, yaptığımız eşleştirmeler sonucunda aşağıdaki gibi bir tablo oluştu:
1. ç.
2. f.
3. b.
4. d.
5. d.
6. c.
7. g.
8. e.
Bu eşleştirmelerle, temel hak ve özgürlüklerimizin hangileriyle ilgili olduğunu daha iyi anlamış olduk. Unutmayın, bu haklar hepimizin en değerli varlıklarıdır ve korunmalıdır.