Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte bu metni inceleyip, bu metinle ilgili soruları çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
MADDE 42. – Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz. İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve devlet okullarında parasızdır.
MADDE 56. – Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir. Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.
Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlardan yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir. Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir.
Seçme ve Seçilme Hakkı
MADDE 67. – Vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya bir siyasi parti içinde siyasi faaliyette bulunma ve halk oylamasına katılma hakkına sahiptir. On sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme, seçilme ve halk oylamasına katılma hakkına sahiptir.
İnsanların her türlü dış etkiden bağımsız olarak kendi isteğine ve düşüncesine göre karar vermesine özgürlük denir. İnsanların kişiliğini geliştiren ve başkalarının haklarını ihlâl etmeden özgürce yaşamasını sağlayan temel özgürlükler vardır. Devlet tarafından anayasal güvence altında olan özgürlüklerden bazılarını inceleyelim.
Haberleşme Özgürlüğü
MADDE 22. – Herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir. Haberleşmenin gizliliği esastır. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; haberleşme engellenemez ve gizliliğine dokunulamaz.
168
—
**Soru 1:** Metinde geçen “eğitim ve öğrenim hakkı” ile ilgili bilgi hangi madde içerisinde yer almaktadır?
Çözüm:
Metni dikkatlice okuduğumuzda, “eğitim ve öğrenim hakkı” ifadesinin geçtiği ilk bölümü görüyoruz. Bu bölüm, “Eğitim ve Öğrenim Hakkı” başlığı altında yer alıyor. Bu başlığın hemen altında ise “MADDE 42.” yazıyor.
Bu nedenle, eğitim ve öğrenim hakkı ile ilgili bilgi **MADDE 42** içerisinde yer almaktadır.
—
**Soru 2:** Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı, hangi madde ile güvence altına alınmıştır?
Çözüm:
Metinde “Sağlık Hakkı” başlığını görüyoruz. Bu başlığın altında yer alan maddeyi incelediğimizde, “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.” cümlesiyle karşılaşıyoruz. Bu cümle, **MADDE 56**’da yer almaktadır.
Yani, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı **MADDE 56** ile güvence altına alınmıştır.
—
**Soru 3:** Vatandaşların seçme ve seçilme hakları ile ilgili bilgi hangi maddede verilmiştir?
Çözüm:
Metinde “Seçme ve Seçilme Hakkı” başlığını görüyoruz. Bu başlığın altında yer alan maddeyi okuduğumuzda, “Vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya bir siyasi parti içinde siyasi faaliyette bulunma ve halk oylamasına katılma hakkına sahiptir.” ifadesini görüyoruz. Bu ifade **MADDE 67**’de yer almaktadır.
Dolayısıyla, vatandaşların seçme ve seçilme hakları ile ilgili bilgi **MADDE 67**’de verilmiştir.
—
**Soru 4:** Haberleşmenin gizliliğinin ne zaman esastan sayıldığı hangi madde ile açıklanmıştır?
Çözüm:
Metinde “Haberleşme Özgürlüğü” başlığını görüyoruz. Bu başlığın altındaki maddeyi dikkatlice okuduğumuzda, “Herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir. Haberleşmenin gizliliği esastır.” şeklinde bir ifadeyle karşılaşıyoruz. Bu ifade, **MADDE 22**’de yer almaktadır.
Bu yüzden, haberleşmenin gizliliğinin ne zaman esastan sayıldığı **MADDE 22** ile açıklanmıştır.
—
Umarım bu çözümler ve açıklamalar sizler için faydalı olmuştur. Anlamadığınız yerleri lütfen sormaktan çekinmeyin!