Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte harika bir konuyu, **Ortak Miras**’ı öğreneceğiz. Hazırladığım bu etkinlikte hem bilgilerimizi tazeleyeceğiz hem de yeni şeyler öğreneceğiz. Hadi başlayalım!
—
### 1. Soru
Büyük Kanyon Milli Parkı, 1979 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır. ABD’nin Arizona eyaleti sınırları içinde bulunan en eski ulusal parktır. Kanyon, Colorado Nehri civarında bulunur. Kanyon; suyun, nehir yatağını uzun yıllar boyunca aşındırması sonucu oluşmuştur. Uzunluğu 466 km olan kanyonun genişliği ise 2,4 kilometreye varabilmektedir. Günümüzde her yıl milyonlarca turistin ziyaret ettiği bir yerdir.
Buna göre, Büyük Kanyon Milli Parkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almaktadır.
b) ABD’nin Arizona eyaletinde bulunur.
c) Yüzlerce yıl önce insanlar tarafından yapılmıştır.
d) Colorado Nehri’nin aşındırmasıyla oluşmuştur.
**Çözüm:**
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden Büyük Kanyon ile ilgili söylenemeyecek bilgiyi bulmamız isteniyor. Metni dikkatlice okuyalım:
* İlk cümlede “UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır” diyor. Yani a) şıkkı doğrudur.
* İkinci cümlede “ABD’nin Arizona eyaleti sınırları içinde bulunur” diyor. Yani b) şıkkı doğrudur.
* Dördüncü cümlede “suyun, nehir yatağını uzun yıllar boyunca aşındırması sonucu oluşmuştur” diyor. Bu da d) şıkkının doğru olduğunu gösterir.
* Metinde Kanyon’un insanlar tarafından yapıldığına dair hiçbir bilgi yok. Aksine, nehrin aşındırmasıyla oluştuğu belirtiliyor. Bu da c) şıkkının söylenemeyecek bilgi olduğunu gösterir.
Sonuç: c
—
### 2. Soru
Victoria (Viktorya) Şelalesi, 1989 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır. Zambia ve Zimbabve sınırları içindeki Victoria Şelalesi’nin en önemli özelliği ise asla kaybolmayan bir gökkuşağına sahip olmasıdır. Eşsiz güzelliğiyle bir doğa harikası olan şelale dünyanın birçok yerinden gelen turistleri ağırlamaktadır.
Bu metne göre Victoria Şelalesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
a) UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne 1989 yılında dahil edilmiştir.
b) Gökkuşağı oluşumuyla ünlüdür.
c) Sadece Zambia sınırları içerisinde yer almaktadır.
d) Eşsiz bir doğa harikasıdır.
**Çözüm:**
Sevgili öğrenciler, bu soruda da Victoria Şelalesi hakkındaki yanlış bilgiyi bulacağız. Metni dikkatlice inceleyelim:
* İlk cümlede “1989 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır” diyor. Bu, a) şıkkının doğru olduğunu gösterir.
* İkinci cümlede “asla kaybolmayan bir gökkuşağına sahip olmasıdır” diyor. Bu da b) şıkkının doğru olduğunu gösterir.
* Üçüncü cümlede “Eşsiz güzelliğiyle bir doğa harikası olan şelale” ifadesi, d) şıkkının doğru olduğunu belirtir.
* Ancak metnin ilk cümlesinde “Zambia ve Zimbabve sınırları içindeki Victoria Şelalesi” ifadesi geçiyor. Bu da şelalenin sadece Zambia’da değil, iki ülke sınırında yer aldığını gösterir. Bu durumda c) şıkkı yanlıştır.
Sonuç: c
—
### 3. Soru
Pamukkale Travertenleri 1988 yılında Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmıştır. Pamukkale Travertenleri ülkemizin dünyaya tanıtılmasında önemli rol oynamaktadır.
Bu metne göre Pamukkale Travertenleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) Dünya Kültür Mirası Listesi’ne 1988 yılında girmiştir.
b) Ülkemizin tanıtımında rolü vardır.
c) Doğal bir oluşumdur.
d) Pamukkale’nin kendisiyle aynı yıl listeye girmiştir.
**Çözüm:**
Sevgili öğrenciler, bu soruda Pamukkale Travertenleri ile ilgili söylenemeyecek bilgiyi bulacağız. Metne bakalım:
* İlk cümlede “Pamukkale Travertenleri 1988 yılında Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmıştır” diyor. Bu, a) şıkkının doğru olduğunu gösterir.
* İkinci cümlede “Pamukkale Travertenleri ülkemizin dünyaya tanıtılmasında önemli rol oynamaktadır” diyor. Bu da b) şıkkının doğru olduğunu gösterir.
* Metinde “Pamukkale Travertenleri”nin doğal bir oluşum olup olmadığına dair doğrudan bir bilgi yok. Ancak “traverten” kelimesi genellikle doğal oluşumlar için kullanılır ve bu tür yerler doğa harikası olarak listeye alınır. Yine de bu şıkkı netleştirmek için diğerlerine bakalım.
* Metinde “Pamukkale’nin kendisi”nden bahsedilmiyor, sadece “Pamukkale Travertenleri”nden bahsediliyor. Bu nedenle, d) şıkkının doğru olup olmadığını bu metinden çıkaramayız. Hatta metinde Pamukkale’nin kendisi listeye girmiş mi, girmişse ne zaman girmiş, bu bilgiler hiç verilmemiş. Bu yüzden bu şıkkı söyleyemeyiz.
Şimdi diğer şıkları tekrar değerlendirelim. Genellikle Dünya Mirası Listesi’ne alınan yerler ya doğal güzelliklerdir ya da insan yapımı tarihi eserlerdir. Travertenler de doğal güzelliklerdendir. Bu yüzden c) şıkkı söylenebilir.
Metinde Pamukkale’nin kendisiyle ilgili bir bilgi olmadığı için, “Pamukkale’nin kendisiyle aynı yıl listeye girmiştir” ifadesini kesinlikle söyleyemeyiz.
Sonuç: d
—
### 4. Soru
Ortak miras eserleri hangi ülkede olursa olsun dünyadaki her insan bu eserlerden yararlanma hakkına sahiptir. Burada bizlere düşen en önemli görev, ortak miras eserlerini korumak ve bunların gelecek nesillere en iyi şekilde aktarılabilmesini sağlamaktır.
Bu metne göre, ortak miras eserleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
a) Herkesin bu eserlerden faydalanma hakkı vardır.
b) Sadece kendi ülkesindeki insanlar bu eserlerden yararlanabilir.
c) Bu eserlerin korunması sadece devletlerin görevidir.
d) Bu eserlerin gelecek nesillere aktarılmasına gerek yoktur.
**Çözüm:**
Sevgili öğrencilerim, bu soruda metinde vurgulanan ana fikri bulacağız. Metni dikkatlice okuyalım:
* İlk cümlede “dünyadaki her insan bu eserlerden yararlanma hakkına sahiptir” diyor. Bu, a) şıkkının doğrudan vurgulandığını gösterir.
* İkinci cümlede ise “ortak miras eserlerini korumak ve bunların gelecek nesillere en iyi şekilde aktarılabilmesini sağlamak” bizim görevimiz olarak belirtiliyor.
Şimdi diğer şıklara bakalım:
* b) şıkkı, ilk cümleye tamamen ters. Çünkü metin herkesin yararlanma hakkı olduğunu söylüyor.
* c) şıkkı da metinde belirtilen “bizlere düşen en önemli görev” ifadesiyle çelişiyor. Sadece devletlerin değil, herkesin görevi olduğu vurgulanıyor.
* d) şıkkı ise metnin “gelecek nesillere en iyi şekilde aktarılabilmesini sağlamaktır” kısmına tamamen zıttır.
Bu yüzden metinde en çok vurgulanan şey, herkesin bu eserlerden faydalanma hakkının olmasıdır.
Sonuç: a
—
### Sira Sizde Soruları
Bu soruları defterinize yazıp cevaplamanız isteniyor. Ben size bu konuda yardımcı olayım:
**• Ortak miras nedir ve özellikleri nelerdir?**
Sevgili öğrenciler, ortak miras, dünya üzerindeki tüm insanlığın ortak değer taşıdığına inanılan, bu yüzden de hem günümüzdekilerin hem de gelecek nesillerin sahip çıkması gereken doğal veya kültürel varlıklardır.
Özellikleri şunlardır:
* Evrensel Değer Taşıması: Sadece belirli bir ülkenin veya grubun değil, tüm dünyanın ortak mirasıdır.
* Korunma Zorunluluğu: Doğal veya kültürel yapısını koruyarak gelecek nesillere aktarılması esastır.
* Herkesin Erişimi: Dünyadaki tüm insanlar bu miraslardan yararlanma hakkına sahiptir.
* Birlik ve Beraberlik Mesajı: Farklı kültürler ve ülkeler arasında bir köprü görevi görür, insanlığın ortak geçmişini ve geleceğini temsil eder.
* Doğal veya Kültürel Olması: Bir şelale, bir kanyon gibi doğal güzellikler olabileceği gibi, bir antik kent, bir tarihi yapı gibi insan yapımı kültürel değerler de olabilir.
**• Ortak mirasın insanlar için önemi nedir?**
Sevgili öğrenciler, ortak mirasın insanlar için önemi çok büyüktür. Düşünün ki, geçmişten günümüze ulaşan harika bir doğal güzellik veya insanlığın ortak bir başarısını temsil eden bir yapı var. İşte bunların önemi şuralarda yatar:
* Geçmişi Anlama ve Öğrenme: Ortak miraslar, atalarımızın yaşam biçimlerini, kültürlerini, sanatlarını ve bilgilerini anlamamıza yardımcı olur. Bu sayede geçmişimizle bağ kurarız.
* Kültürel Zenginlik ve Çeşitlilik: Farklı coğrafyalardaki ortak miraslar, dünyadaki kültürel çeşitliliği görmemizi sağlar. Bu da farklılıklara saygı duymamızı öğretir.
* Eğitim ve Bilimsel Araştırma: Bu miraslar, hem bizler için bir eğitim kaynağıdır hem de bilim insanları için araştırma yapabilecekleri değerli alanlardır.
* Turizm ve Ekonomik Katkı: Birçok ortak miras, dünyanın dört bir yanından insanları çeker. Bu da turizmi canlandırır ve ilgili ülkelere ekonomik katkı sağlar.
* Kimlik ve Aidiyet Duygusu: Kendi ülkesinin ortak miraslarına sahip çıkmak, insanlarda aidiyet ve gurur duygusu uyandırır.
* Gelecek Nesillere Aktarım: En önemlisi, bu mirasları koruyarak gelecek nesillere bırakmak, onlara da geçmişin mirasını yaşatma ve öğrenme fırsatı sunmaktır. Bu, insanlığın devamlılığı için çok değerlidir.
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Başka etkinliklerde görüşmek üzere!