Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün bu görseldeki soruları birlikte çözeceğiz. Sosyal Bilgiler dersinde öğrendiklerimizi pekiştireceğimiz harika bir çalışma olacak. Hazırsanız başlayalım!
—
**Hazırlık Çalışması**
Yaşadığınız yerin bağlı olduğu muhtarlığın nerede olduğunu biliyor musunuz? Sizce muhtarlığın görevi nedir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu soruda sizden, kendi yaşadığınız yerin muhtarlığının nerede olduğunu bilmeniz ve muhtarın ne gibi görevleri olduğunu düşünmeniz isteniyor. Bu, çevremizdeki yönetim birimlerini ve görevlilerini tanımamız açısından önemli bir soru. Muhtarlıklar, mahalle veya köy sakinlerinin devletle olan ilişkilerinde aracı görevi görürler. Nüfus kayıtları, seçim işleri, ikametgah belgeleri gibi pek çok konuda bize yardımcı olurlar. Dolayısıyla muhtarımızın nerede olduğunu bilmek ve görevlerini öğrenmek, hem kendi işlerimizi kolaylaştırır hem de yerel yönetim anlayışımızı geliştirir.
Kimimiz ilde, kimimiz ilçede, kimimiz köyde yaşarız. Peki, siz yaşadığınız yerleşim biriminin nasıl yönetildiğini biliyor musunuz? Ünitemizin bu bölümünde bu sorunun cevabını öğreneceğiz.
Burada da hayatın farklı yerleşim yerlerinde (il, ilçe, köy) geçtiği belirtiliyor. Ve hepimizin yaşadığı yerin nasıl yönetildiğini öğrenme isteği vurgulanıyor. Bu da bu ünitenin ana konusunu oluşturuyor. Ünitemiz boyunca yerleşim yerlerimizin nasıl yönetildiğini, hangi yönetim birimlerinin olduğunu ve görevlerini detaylı bir şekilde öğreneceğiz.
Yukarıdaki görsellerde Manisa ilinden, Midyat (Mardin) ilçesinden ve Yeşilyurt köyünden (Çanakkale) görüntüler var. Bu görseller, farklı yerleşim yerlerini ve buralardaki yaşam alanlarını temsil ediyor. Her bir yerin kendine özgü bir yönetimi ve yapısı olduğunu bu görsellerden de anlayabiliriz.
Toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu varlığa devlet denir. Devletimiz Türkiye Cumhuriyeti’nin görevleri anayasanın 5. maddesinde şu şekilde tanımlanmaktadır:
Bu paragraf, devlet kavramını açıklıyor. Devletin ne olduğunu, nasıl bir araya geldiğini basitçe anlatıyor. Siyasal olarak örgütlenmiş bir millet veya milletler topluluğu olarak tanımlanan devlet, hepimizin bir arada yaşadığı, kurallara uyduğu ve ortak çıkarları gözettiği büyük bir yapı. Ülkemizin anayasasında devletin görevlerinin de belirtildiğini öğreniyoruz.
MADDE 5. – Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyetiyeti ve demokrasiyi korumak; kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.
Bu madde, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 5. maddesi. Devletimizin en önemli görevlerini çok açık bir şekilde sıralıyor. Şöyle özetleyebiliriz:
- Bağımsızlığımızı ve bütünlüğümüzü korumak: Ülkemizin kimseye boyun eğmemesi ve topraklarının bölünmemesi en temel görevlerden.
- Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak: Yönetim şeklimizi ve halkın egemenliğini güvence altına almak.
- Halkın refahını, huzurunu ve mutluluğunu sağlamak: Vatandaşların iyi yaşaması için çalışmak.
- Hak ve hürriyetleri korumak ve geliştirmek: Herkesin temel haklarına sahip olmasını sağlamak ve bu hakları kısıtlayan engelleri kaldırmak.
- İnsanın gelişimini sağlamak: Maddi ve manevi olarak insanların daha iyi bir yaşam sürmesi için gerekli ortamı hazırlamak.
Gördüğünüz gibi devletimizin ne kadar önemli görevleri var!
Devletin sunduğu hizmetlerden vatandaşların daha etkin olarak yararlanabilmesi amacıyla devlet tarafından çeşitli yönetim birimleri oluşturulmuştur. Ülkemizin yönetimi merkezi yönetim ve yerel yönetimler olmak üzere üçe ayrılır.
Son olarak bu paragraf, devletin bu görevlerini yerine getirebilmek için farklı yönetim birimleri oluşturduğunu anlatıyor. Ve bu yönetim birimlerinin merkezi yönetim ve yerel yönetimler olmak üzere ikiye ayrıldığını belirtiyor. Bu da ünitenin devamında daha detaylı işlenecek konulara bir giriş niteliğinde.