Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencileri! Ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeninizim. Bugün, elimize ulaşan bu harika görseldeki soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, ilk soruyla başlayalım!
—
**Soru 1:**
Bu kitap için yazılmıştır.
Bu soru, aslında bize bir metin veriyor ve bu metnin kimin için yazıldığını düşündürüyor. Metnin içeriğine baktığımızda, öğretmenimizle yaptığımız bir çalışmadan, bu çalışmanın takdir edilmesinden ve bir teşekkürden bahsedildiğini görüyoruz. Bütün bunlar, bu metnin bir öğrenci tarafından bir öğretmene yazılmış olabileceğini gösteriyor.
**Çözüm:**
Metnin sonunda yer alan “Bu kitap için yazılmıştır.” ifadesi, metnin içeriğiyle birlikte değerlendirildiğinde, sanki bir arkadaşına veya bir öğretmene yazılmış bir mektup ya da teşekkür yazısı gibi duruyor. Bu tür yazılar genellikle öğrencilerin öğretmenlerine veya arkadaşlarına yazdığı şeylerdir.
**Sonuç:** Bu metin, muhtemelen bir öğrencinin yaptığı bir çalışmadan dolayı öğretmenine veya arkadaşlarına teşekkür etmek için yazdığı bir yazıdır.
—
**Soru 2:**
Bilimsel bir çalışma yaparken yararlandığımız kaynakları belirtmek ve bu kaynakların asıllarını korumak önemlidir. Çalışmalarımızda yararlandığımız kaynakları, kaynakça bölümüne veya incelemede yararlanılan kaynakları gösteren listeye kaynakça adı verilir. Çalışmalarımızı okuyan başka insanlar, kaynakçaya bakarak yararlandığımız kaynaklara ulaşabilir. Aşağıda kaynakça hazırlama kurallarına örnekler verilmiştir:
- Kaynakçada yararlanılan kitabın yazarının soyadı ve adı, eserin adı, eseri yayımlayan yayınevi, eserin basıldığı yer ve eserin basıldığı yıl sırasıyla yazılır. Bu bilgiler yazılırken aralan- na virgül (,) koyulur.
- Kaynakçada yararlanılan süreli yayınların adı, yayın sayısı, yayın yılı, yayınevi adı, basıldığı yer ve tarih yer almalıdır.
- Araştırma yaparken yararlandığımız Genel Ağ kaynaklarının bağlantı adresleri kaynak- çada yer almalıdır.
- Kaynakça hazırlanırken yararlandığımız kaynaklar alfabetik sıraya göre dizilmelidir.
Bu bölümde bize bilimsel çalışmalarımızda kaynakça kullanmanın önemi anlatılıyor. Kaynakça dediğimiz şey, yaptığımız araştırmada kimlerden, hangi kitaplardan, hangi internet sitelerinden bilgi aldığımızı gösteren listedir. Bu, hem yaptığımız işin doğruluğunu gösterir hem de başkalarının da o bilgilere ulaşmasını sağlar.
Aşağıda da kaynakça hazırlarken nelere dikkat etmemiz gerektiği maddeler halinde açıklanmış. Mesela kitap kullanıyorsak yazarının adı, kitabın adı, nerede basıldığı gibi bilgiler yazılmalıymış. Süreli yayınlar için de benzer bilgiler gerekiyormuş. İnternet sitelerini kullanıyorsak da o sitelerin adresini yazmalıymışız. En önemlisi de, bu kaynakları alfabetik sıraya göre dizmemiz gerekiyormuş.
Şimdi bu bilgiler ışığında, “Sıra Sizde” bölümündeki sorulara bakalım.
—
**Sıra Sizde**
Aşağıda verilen soruların cevaplarını defterinize yazınız.
- Yapacagınız çalışmalarda kullanabileceğiniz bilgi kaynakları nelerdir?
- Yapacagınız çalışmalarda yararlandığınız kaynakları göstermek ve kaynakların as- lını korumak için önemlidir?
Sevgili öğrenciler, şimdi bu soruları birlikte cevaplayalım.
**1. Soru:** Yapacagınız çalışmalarda kullanabileceğiniz bilgi kaynakları nelerdir?
Bu soruya cevap verirken, metinde geçen ve aklımıza gelen tüm bilgi kaynaklarını düşünebiliriz.
**Adım 1:** Metinde geçen bilgi kaynaklarını hatırlayalım. Metinde kitaptan, süreli yayınlardan (dergi, gazete gibi) ve Genel Ağ kaynaklarından (internet siteleri) bahsediliyor.
**Adım 2:** Bunların dışında aklımıza gelen diğer bilgi kaynaklarını düşünelim. Örneğin, ansiklopediler, müzeler, uzman kişilerle konuşmak da birer bilgi kaynağı olabilir.
**Cevap:**
* Kitaplar
* Süreli Yayınlar (dergiler, gazeteler vb.)
* Genel Ağ Kaynakları (internet siteleri)
* Ansiklopediler
* Müzeler
* Uzman kişiler (röportajlar, görüşmeler)
**Sonuç:** Yaptığımız çalışmalarda kullanabileceğimiz bilgi kaynakları kitaplar, süreli yayınlar, internet siteleri, ansiklopediler, müzeler ve uzman kişilerle yapılan görüşmelerdir.
—
**2. Soru:** Yapacagınız çalışmalarda yararlandığınız kaynakları göstermek ve kaynakların as- lını korumak için önemlidir?
Bu soru da aslında ilk sorunun devamı gibi. Kaynakları göstermenin ve asıllarını korumanın neden önemli olduğunu düşünelim.
**Adım 1:** Kaynakça hazırlamanın amacını hatırlayalım. Metinde, “Çalışmalarımızı okuyan başka insanlar, kaynakçaya bakarak yararlandığımız kaynaklara ulaşabilir.” deniyordu. Bu, başkalarının da bizim kullandığımız bilgilere ulaşabilmesi için önemli.
**Adım 2:** Bilimsel çalışmalarda dürüstlüğün önemini düşünelim. Başkalarının fikirlerini veya bilgilerini kendi fikrimizmiş gibi göstermemeliyiz. İşte kaynakça göstermek de bu dürüstlüğün bir parçasıdır.
**Adım 3:** Kaynakların “aslını korumak” ifadesi, kullandığımız bilgilerin doğru ve güvenilir olduğundan emin olmamız anlamına gelir. Kendi bilgilerimizi de başkalarının kullanabilmesi için saklamalıyız.
**Cevap:**
* Yaptığımız çalışmanın güvenilirliğini ve doğruluğunu kanıtlamak için
* Başkalarının da kullandığımız bilgilere ulaşmasını sağlamak için
* Bilimsel etiğe uygun davranmak, yani başkalarının emeğine saygı göstermek için
* Kendi bilgilerimizin de başkaları tarafından kullanılabilmesi için
**Sonuç:** Yaptığımız çalışmalarda yararlandığımız kaynakları göstermek, çalışmamızın güvenilirliğini kanıtlamak, başkalarının bilgilere ulaşmasını sağlamak, bilimsel etiğe uymak ve kendi bilgilerimizi de korumak için önemlidir.
—
Umarım bu çözümlerimiz sizler için anlaşılır olmuştur. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!