Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencileri! Ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeninizim. Bugün birlikte geçmişten günümüze kültürümüz konusunu işleyeceğiz. Elime gelen bu güzel görseldeki soruları birlikte adım adım çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Hazırlık Çalışması
Günlük hayatımıza yerleşmiş kültürel unsurlar nelerdir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu soruda bizden günlük hayatımızda kullandığımız, gördüğümüz, yaşadığımız kültürel unsurları düşünmemiz ve bunları arkadaşlarımızla konuşmamız isteniyor. Kültürel unsurlar, bir toplumun yaşayış biçimini, değerlerini, inançlarını, sanatını, dilini, geleneklerini ve göreneklerini kapsayan her şeyi ifade eder. Hadi hep birlikte düşünelim:
- Yemeklerimiz: Annemizin yaptığı mantı, babamızın sevdiği kuru fasulye, bayramlarda yaptığımız tatlılar… Bunların hepsi bizim kültürel mirasımızdır.
- Oyunlarımız: Sek sek, körebe, birdirbir gibi oyunlar eskiden beri oynanır ve nesilden nesile aktarılır.
- Masallar ve Hikayeler: Dede Korkut Hikayeleri, Keloğlan masalları gibi anlatılar da kültürel öğelerimizdendir.
- Müzikler ve Şarkılar: Çocuk şarkıları, türküler, halk oyunları da kültürümüzün bir parçasıdır.
- Giysilerimiz: Belirli günlerde giydiğimiz yöresel kıyafetler kültürel değerlerimizi yansıtır.
- Bayramlarımız: Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı gibi özel günler, aile büyüklerimizi ziyaret etmemiz, bayramlaşmamız da kültürel unsurlardır.
- Gelenek ve Göreneklerimiz: Misafirperverlik, komşuluk ilişkileri, el öpme gibi davranışlar da kültürel öğelerimizdir.
Bu liste uzayıp gider! Önemli olan, bu unsurların hayatımızda ne kadar yer ettiğini fark etmek ve onları gelecek nesillere aktarmaktır.
İnsanlar, yaşadıkları toplumun kültürel unsurlarını zaman içinde öğrenirler. Öğrenilen değerler gelecek nesillere aktarılarak korunmaya ve sürdürülmeye çalışılır. Örneğin; bayramlarda aile büyüklerinin elini öpme geleneği geçmiş dönemlerden bize aktarılan kültürel bir değerdir. Kültürün nesilden nesile aktarılması, toplumu oluşturan her yaştan bireyi birbirine yakınlaştırır.
Kültür, geçmişten günümüze aktarılırken zaman içinde değişimlere uğrayabilir. Geçmişten gelen kültür mirasını alan yeni nesil, yaptığı yeniliklerle kültürün gelişmesine katkı sağlar. Bazı kültürel unsurlar zaman içinde yerini yepyeni değerlere bırakabilir. Örneğin; geçmişte insanlar sadece haftanın belirli günlerinde kurulan mahalle pazarlarından alışveriş yaparlardı. İnsanlar meyve, sebze ve kıyafet gibi çeşitli ihtiyaçlarını mahalle pazarlarından karşılardı. Günümüzde insanların önemli bir kısmı, alışveriş yapmak için her zaman açık olan çarşılara ve alışveriş merkezlerine de gitmektedir.
Mahalle pazarından alışveriş yapma geleneği günümüzde hâlâ devam etmektedir.
Kültürün, değişime uğramasının birçok sebebi vardır. Televizyon, Genel Ağ, akıllı telefon gibi kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması insanlar arasındaki kültürel etkileşimi hızlandırmaktadır. Bu araçlar sayesinde birbirine çok uzak ülkelerin insanları, birbirlerinin kültürleri hakkında bilgi edinebilmektedir. Bireyler başka toplumların yaşamlarında gördükleri kültürel unsurlardan beğenip uygun olanları kendi kültürlerine ekleyebilmektedir.
